TBMM Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu Üyesi, CHP Ankara Milletvekili Ali Haydar Hakverdi; süreli veya süresiz yayınların, mahkeme kararı olmadan cezaevi idarelerince “ideolojik ve keyfi gerekçelerle sınırlandırılması ya da belli yayınların yasaklanmasını” önlemek amacıyla kanun teklifi hazırladı. Hakverdi, "Bu hak; ancak mahkemeler tarafından alınmış yasak ve toplatma kararlarıyla sınırlandırılabilmelidir" dedi.
Hakverdi’nin TBMM’ye sunduğu kanun teklifinde, yasal mevzuattaki açıktan dolayı cezaevi idarelerinin, kendilerini yargı makamları yerine koyarak dergi, gazete, kitap gibi yayınları ideolojik ve keyfi gerekçelerle yasaklayabildiklerini vurguladı.
Teklif ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun’un 62. maddesinin üçüncü fıkrasında değişiklik öneriliyor. “Hakkında aksi yönde bir mahkeme kararı bulunmayan süreli ve süresiz yayınların tutuklu ve hükümlülere verilmesinin engellenemeyeceği” ve “bu yayınlara adet sınırlaması veya yasak getirilemeyeceği” öngörülüyor.
Oysa, düzenlemenin mevcut halinde; “Kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayının hükümlüye verilmeyeceği” hükmü yer alıyor.
Hakverdi'nin teklifindeki değerlendirmeleri şöyle:
"BAZI KOĞUŞLARDA İZİN VERİLEN KİTAPLAR 3,5,10 ŞEKLİNDE SINIRLANDIRILMAKTADIR"
“Cezaevlerinde tecrit altında tutulan tutuklu ve hükümlüler, her vatandaş gibi ülke ve dünya gündemini istedikleri gazete ve dergiler vasıtasıyla takip etme hak ve özgürlüğüne sahip olmalıdır. Bu hak; ancak mahkemeler tarafından alınmış yasak ve toplatma kararlarıyla sınırlandırılabilmelidir. Cezaevlerinin yetkili kurulları yargı makamları değil, idari makamlardır; ancak yasal mevzuattaki açıktan kaynaklı olarak, cezaevi idareleri kendini yargı makamlarının yerine koyarak çeşitli dergi, gazete ve kitapları ideolojik ve keyfi gerekçelerle yasaklayabilmektedir. Öte yandan tecrit altındaki hükümlü ve tutuklular, ayda onlarca kitap okuyabilecek zamana sahip iken; bazı cezaevlerinde hücre ve koğuşlarda bulundurulmasına izin verilen kitaplar 3,5,10 adet şeklinde sınırlandırılmaktadır. Bu konuda cezaevleri arasında bir uygulama birliği de yoktur.
"CEZAEVLERİ KİŞİNİN ENTELEKTÜEL GELİŞİMİNİN DE SAĞLANABİLECEĞİ YER OLMALIDIR"
Cezaevleri, sadece işlenen suçun cezasının çekilmesi gereken yerler değil, aynı zamanda kişinin ıslahı ile birlikte, toplumla uyumlu hale gelebileceği ve entelektüel gelişiminin de sağlanabileceği yerler olmalıdır. Bu nedenle hücre ve koğuşlarda bulundurulan kitaplara yönelik yasak ve sınırlamalar, mahkûmun kişisel ve düşünsel gelişimine de engel olmaktadır.”