(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2025’te yaşanan zirai don ve kuraklık sonrası Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. (TARSİM) sigortası bulunan çiftçilerin dahi zararlarının karşılanmadığını belirterek, sistemin yeniden yapılandırılması gerektiğini söyledi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2025 yılında yaşanan zirai don, kuraklık ve TARSİM uygulamalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Çiftçilerin TARSİM sigortası yaptırmalarına rağmen zararlarının karşılanmadığı yönünde şikayetler aldığını belirten Gürer, mevcut sistemin yeniden kapsamlı şekilde düzenlenmesine ihtiyaç olduğunu söyledi.
Gürer, 2025 yılında yaşanan zirai don ve kuraklığın Türkiye genelinde büyük zarara yol açtığını belirterek, TBMM Zirai Don Komisyonu üyesi olarak 20 ilde incelemelerde bulunduklarını, özellikle bahçe ürünlerinde ciddi kayıplar yaşandığını yerinde tespit ettiklerini ifade etti. Kamuoyuna destek açıklamaları yapılmasına rağmen uygulamada sorunların sekiz aydır çözülemediğini söyledi.
TARSİM'in koyduğu kurallar nedeniyle sigortası bulunan çiftçilerin dahi zararlarının tamamının karşılanmadığını vurgulayan Gürer, ceviz üreticilerinin yaşadığı mağduriyeti örnek gösterdi. Ağaçların yaşı gerekçe gösterilerek "ürün vermiyor" denildiğini ve bu nedenle üreticilerin destekten yararlanamadığını aktaran Gürer, Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydı olan çiftçilere de sınırlı destekler verildiğini, ÇKS'si olmayan üreticilerin ise tamamen sistem dışında bırakıldığını ifade etti.
Çiftçiler de Gürer'e, her yıl TARSİM yaptırmalarına rağmen zararlarının karşılanmadığını anlattı. Çiftçiler, "Geçen sene don oldu, ardından kuraklık yaşandı ama hiçbir destek alamadık. Köyümüzde TARSİM var ama kuraklık desteği verilmedi. Kamudan, sigortadan bir kurumdan gelip ödeme yapan olmadı. ÇKS’si olan da alamadı. 2026 yılına geldik, hala bu destek verilmedi" dedi.
"TARSİM olsa bile çiftçinin bütün zararı karşılanmıyor"
Çiftçi Zülfü Ünal ise TARSİM sürecinin çiftçiye şeffaf şekilde anlatılmadığını belirterek, sigortanın çoğu zaman sadece imza attırılarak geçiştirildiğini söyledi. Ünal, "Sonra 'kuraklık yaptırmadınız', 'sel sigortası var ama bu kapsama girmiyor' deniliyor. Ama kamuoyuna 'zirai dondan zarar görene destek veriyoruz' diye açıklama yapılıyor" sözleriyle yaşanan çelişkiye dikkat çekti. Gürer, TARSİM'in destek verdiğini açıklamasına rağmen bunun yalnızca belirli sigorta türleriyle sınırlı kaldığını vurgulayarak, "TARSİM olsa bile çiftçinin bütün zararı karşılanmıyor" dedi.
Gürer, TARSİM'in yeniden yapılandırılması için TBMM'ye kanun teklifi verdiklerini belirterek, sigorta primlerinin yüksek olduğunu ve TARSİM'in çiftçinin ortağı gibi davranarak üretimin yüzde 10’una el koyduğunu söyledi. Don priminin yüzde 70 olacağı açıklanmasına rağmen yüzde 60’larda kaldığını ifade eden Gürer, iklim değişikliği nedeniyle bütüncül bir sisteme geçilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na seslenen Gürer, "Ortada zarar var ama bu zararı giderecek bir mekanizma yok. 'Sözleşmede ne yazıyorsa o' anlayışı çiftçiyi korumaz" dedi. ÇKS’si olmayan üreticilerin de destek kapsamına alınması gerektiğini vurguladı. Borçların üç yıl ötelenmesi, ek kredi desteği sağlanması ve icraların durdurulması için kanun teklifleri verdiklerini hatırlatan Gürer, geçmişte çiftçinin üretim araçlarının haczedilemediğini, bugün ise traktörden hayvana kadar icraların yaygınlaştığını söyledi.
Gürer, "Biz bu ülkeyi seviyoruz. Vatanını sevenin asli görevi toprağını sevmektir. Çiftçi eli öpülesi insandır. Çok zor şartlarda üretim yapıyorsunuz. Çiftçiliği bırakmadan toprağı ekmeye devam edelim. Her zorluğu aşarak üretimi sürdürmeliyiz" ifadelerini kullandı.