(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2025 yılının tarım açısından kara bir yıl olduğunu vurgulayarak, "Çiftçinin yalnızca bankalara 1 trilyon 120 milyarın üzerinde borcu var. Borçla çiftçiliği sürdürmeye çalıştı. Bu dönemde icralar arttı. Araziler, traktörler, hayvanlar icra yoluyla üreticinin, besicinin elinden alındı. Et fiyatları da durdurulamadı çünkü yerli besici ve üreticinin desteklenmediği dönemde et fiyatlarının da düşmesi olası değil. Mera hayvanclığa dönülmesi, hayvan hastalıkları ve buzağı ölümlerinin önlenmesi ve yem fiyatlarının sübvanse edilerek destek verilmesi, ahır giderlerinin düşürülmesi gerekli" ifadelerini kullandı.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2025 yılının çiftçi, üretici ve besici açısından "kara bir yıl" olarak geride kaldığını belirterek, iklim krizinden tarım politikalarına, borç yükünden ithalata kadar yaşanan sorunları rakamlar ve sahadan örneklerle değerlendirdi. Doğru destek verilmemesi halinde 2026 yılının gıda açısından daha da zor geçeceği uyarısında bulunan Gürer, "2025 yılı üreticinin kazanmadığı, tüketicinin pahalı ürün nedeniyle gıdaya erişmekte zorlandığı, aracı ve ithalatçıların kazandığı bir yıl oldu” dedi.
Yıl boyunca ani hava değişimleri, zirai don ve kuraklığın bitkisel üretimi ciddi biçimde etkilediğini vurgulayan Gürer, bu tabloya yanlış tarım politikalarının da eklendiğini belirtti. Çiftçinin borçla üretim yapmaya zorlandığını kaydeden Gürer, "1 trilyon 120 milyarın üzerinde çiftçinin yalnızca bankalara borcu var. Borçla çiftçiliği sürdürmeye çalıştı. Bu dönemde icralar arttı. Araziler, traktörler, hayvanlar icra yoluyla üreticinin, besicinin elinden alındı" ifadelerini kullandı.
"Tahılda bir yıl öncesine göre düşme 7 milyon 400 bin tonu buldu"
Gürer, yetersiz desteklerin, düşük alım fiyatlarının ve artan girdi maliyetlerinin üreticiyi daha da zorladığını vurgulayarak, “Bu süreçte yetersiz desteklerin yanı sıra düşük alım fiyatları, artan girdi maliyetleri üretici açısından yılın daha da sorunlu olmasına neden oldu” değerlendirmesini yaptı. Bu tablonun yalnızca üreticiyi değil, tüketiciyi de etkilediğini belirten Gürer, "Olumsuz yansıma ise vatandaşın gidip rafta ürünün fiyatına bakıp dönmesine neden oldu. Sürekli artan fiyatlarla vatandaş da çok gıda ürününe erişemedi" diye konuştu.
CHP'li Gürer, meyve üretiminde yaşanan büyük kayba da dikkat çekerek, "Bu yıl kiraz yemeden sezonu geçirenler var çünkü meyvede meydana gelen zirai don ülkemizde neredeyse 8 milyon tonun üzerinde kayba neden oldu" şeklinde konuştu. 2024 yılında 28 milyon ton olan meyve üretiminin 2025’te 19 milyon 600 bin tona düştüğünü belirten Gürer, "Böyle olunca kirazda, elmada, kayısıda, fındıkta, üzümde, hatta zeytinde, şeftalide sorunlar oluştu. Küresel iklim değişikliği ile ilgili yeterli önleyici tedbirlerin alınmaması da bunda bir neden" ifadelerini kullandı.
Tahıl üretimindeki sorunlara işaret eden Gürer, "Tahılda bir yıl öncesine göre düşme 7 milyon 400 bin tonu buldu. 2002 yılında 19 milyon 600 bin ton buğday yetişen ülkemizde bu yıl buğday 17 milyon 900 bin tona geriledi" dedi. Gürer, mercimek, fasulye ve nohutta da üretimin 2002 yılının altına düştüğüne işaret etti.
"Yerli besici ve üreticinin desteklenmediği dönemde et fiyatlarının da düşmesi olası değil"
Patates üreticisinin yaşadığı sorunlara da değinen Gürer, "Çiftçilerin sattıkları üründe para kazanamamasının yanında bazı ürünler tarlada kaldı. Patates, hububattan sonra en çok üretilen gıda ürünümüz ama orta ve küçük boy tarlada kaldı" dedi.
Gürer, üretici ile tüketici arasındaki fiyat uçurumuna dikkat çekerek, “Markete gidiyorsunuz, patates kilosu 20 liradan satılıyor. Üreticiye gidiyorsunuz, ürününü satamadığı için dert yanıyor. Şu anda depo gideriyle birlikte 8 lira civarında bir maliyeti var ama bu ürün depoda duruyor. Eğer ilk iki ay ürün satışı gerçekleşmezse o ürün de çöp olacak” şeklinde konuştu.
Ömer Fethi Gürer, hayvancılık politikalarını da eleştidi. Yılın 10 ayında 585 bin 855 baş hayvan ithal edildiğini, 52 bin ton et getirildiğini belirten Gürer, “Et fiyatları da durdurulamadı çünkü yerli besici ve üreticinin desteklenmediği dönemde et fiyatlarının da düşmesi olası değil. Mera hayvanclığa dönülmesi, hayvan hastalıkları ve buzağı ölümlerinin önlenmesi ve yem fiyatlarının sübvanse edilerek destek verilmesi, ahır giderlerinin düşürülmesi gerekli" diye konuştu.
Girdi maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çeken CHP’li Gürer, "Mazotu, gübreyi, tohumu, ilacı, yemi... Eğer girdi fiyatları düşmezse raftaki ürünün fiyatı düşmez" dedi. Sürekli gelen akaryakıt zamlarının hem üretimi hem de nakliyeyi etkilediğine işaret eden Gürer, bunun doğrudan raf fiyatlarına yansıdığını vurguladı.