Gençağa Karafazlı
(RİZE) - CHP Rize İl Başkanlığı'nın öncülüğünde çay üreticileri ve çeşitli siyasi parti temsilcileri, hükümetin çay ve fındık politikalarını protesto etmek amacıyla miting düzenledi. “Çayda, fındıkta sömürüye son” sloganıyla gerçekleştirilen mitingde konuşan CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, "Üreticiyi koruyacak bir çay kanunu en kısa zamanda çıkarılmalıdır. Bu kanunla, açıklanan yaş çay fiyatının altında alım yapılması yasaklanmalı ve taban fiyat uygulamasına geçilmelidir. 2026 yılı yaş çay alım fiyatı taban fiyat olarak açıklanmalı ve en az 40 lira olmalıdır" dedi.
Bu yılın yaş çay kampanyası öncesinde organize edilen mitingde, yaklaşık 205 bin çay üreticisinin sorunlarının gündeme taşınması hedeflendi. Rize Kültür Merkezi önünde toplanan yurttaşlar, “Yeter, söz çay üreticilerinindir” pankartı açarak yürüyüşe geçti.
Yürüyüş boyunca “Çayda, fındıkta sömürüye son”, “Susma, sustukça sıra sana gelecek”, “Hak, hukuk, adalet” ve “Çay kanunu çıksın” sloganları atıldı. Protestocular ayrıca çay üreticilerinin ekonomik koşullarına dikkati çeken dövizler taşıdı.
Mitinge CHP’nin Artvin, Trabzon ve Giresun il başkanlarının yanı sıra Fındıklı Belediye Başkanı Ercüment Şahin Çervatoğlu, SOL Parti, Emek Partisi (EMEP), Demokrat Parti (DP) Zafer Partisi ve Saadet Partisi temsilcileri de katıldı. Ayrıca çeşitli ilçe ziraat odası temsilcileri, Çay Üreticileri Meclisi, DİSK Emekli-Sen ve Tüm Emeklilerin Sendikası üyeleri de mitinge destek verdi.
"2026 yılı yaş çay alım fiyatı 41 lira olmalıdır"
CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, mitingde yaptığı konuşmada, üreticilerin yaşadığı ekonomik zorluklara dikkati çekti.
Çay üreticilerinin her yıl aynı sorunları yaşadığını ifade eden Deniz, verilen sözlerin tutulmadığını ve döngünün devam ettiğini belirtti. Deniz şunları kaydetti:
"Bu nedenle bu yıl dedik ki: Yeter, söz çay üreticilerindir. Çay üreticileri konuşacak, sizler yapacaksınız. Talepler yerine gelene kadar mücadele sürecek. Çünkü bu bir ekmek meselesidir, yani yaşam meselesidir. Çay üreticisi aç kalmak istemiyor. Emeğine ve geleceğine sahip çıkmak istiyor. Bunun için bugün burada, yarın meydanlarda olmaya devam edecek. Öncelikle üreticiyi koruyacak bir çay kanunu en kısa zamanda çıkarılmalıdır. Bu kanunla, açıklanan yaş çay fiyatının altında alım yapılması yasaklanmalı ve taban fiyat uygulamasına geçilmelidir. 2026 yılı yaş çay alım fiyatı taban fiyat olarak açıklanmalı ve en az 40 lira olmalıdır. Destekleme primi geri getirilmelidir. Bu destek, taban fiyatın yüzde 10’u olacak şekilde yasalaştırılmalıdır. Çaykur, Varlık Fonu’ndan çıkarılmalıdır. Özel sektörün, çay tarımı yapılan bölgeler dışında paketleme fabrikası kurması yasaklanmalıdır. Sorunların çözümünün tek yolu, bir araya gelmek ve örgütlenmektir."
Deniz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ramazan Bayramı'nda Rize'yi ziyaret ettiğini anımsatarak, "Yıllarca destek verdiğimiz Recep Tayyip Erdoğan bu ülkenin cumhurbaşkanı oldu. Rizeliler de sonuna kadar destek verdi. Ama bayramda geldiğinde ne dedi? 'Bu simit bizim simidimizdir.' Ben de soruyorum; o simidi üreten fırıncıya, unu yetiştiren çiftçiye, bu coğrafyada çay yetiştiren üreticiye, Çaykur işçisine ne verdin? Rize’nin, Trabzon’un, Giresun’un, Ordu’nun, Artvin’in sizden beklentisi çay kanunudur. İki dönemdir verilen tekliflerin reddedilmesi büyük bir sorundur" diye konuştu.
Partisinin "çay kanunu" konusundaki teklifine "hayır" denildiğini söyleyen Deniz, "Partimize, genel başkanımıza ve belediye başkanlarımıza yapılan saldırılar bizi yıldırmaz, aksine güçlendirir. Asla direnmekten vazgeçmeyeceğiz. Bu toprakların çayını savunmaya devam edeceğiz. Çayeli ve Ardeşen’de yapılması planlanan madenciliğe karşı mücadele edeceğiz. Bu bir başlangıçtır. CHP, çayın ve çay üreticisinin sorunlarını çözecek kadrolara sahiptir. Seçim geldiğinde, demokratik yollarla bu düzeni değiştirip tüm sorunları çözeceğiz" ifadelerini kullandı.
"Çay sadece geçim kaynağımız değil; geçmişimiz, geleceğimiz ve geleneğimizdir"
SOL Parti Pazar İlçe Başkanı Nuri Telatar da çay fiyatının ve taban fiyatın insanca yaşamaya yetecek seviyede olmasını istediklerini belirterek, "Çay sadece geçim kaynağımız değil; geçmişimiz, geleceğimiz ve geleneğimizdir. Çay parasıyla okuduk, evlendik, doktora gittik, ilaç aldık. Ama bugün çay artık bir yük haline geldi. Çay sezonu geldiğinde insanlar endişeleniyor. Kota ve kontenjan açıklamaları bizi zor durumda bırakıyor. Bu yüzden çay kanunu mutlaka çıkarılmalıdır" diye konuştu.
"Çocuklarımız parasızlıktan evlenemiyor"
Mitinge katılan bir çay üreticisi, "Üretici olarak mağdur durumdayız. Gübre fiyatları artarken çay fiyatı düşük kalıyor. Çaydan para kazanmak istiyoruz. Fiyat artsın istiyoruz. Destekleme istiyoruz. Çocuklarımız parasızlıktan evlenemiyor. İşsizlik var. Daha ne diyelim?" ifadelerini kullandı.
Başka bir üretici, "Bu bölgedeki çaylıkların oluşmasında büyüklerimizin emeği var. Babam yıllar önce buraya gelmiş ve bu çaylıklar için çok çalışmış. Biz çay sayesinde büyüdük. Ama bugün çay değersiz hale geldi. Üretim çok önemli. Topraktan elde ettiğimiz her şey değerlidir. Kendi ihtiyacımızı bile karşılayamaz hale gelmemeliyiz" dedi.
Diğer bir üretici de, "En büyük sorunlardan biri üreticinin bilinçsiz olmasıdır. İnsanlar haklarını aramıyor. Bu yüzden bu tür toplantıların daha kalabalık olması gerekir. Her şeye zam geliyor ama çayın fiyatı aynı kalıyor" diye konuştu.
Bir üretici de çayda alım fiyatının 55 lira olmasını istediklerini anlattı.