Haber: Nilgün Hande ÖZTÜRK

(ANKARA) - CHP’nin 2023 kurultayına ilişkin mahkeme kararı, dünya basınının gündemine oturdu. Washington Post'tan The Guardian'a, Le Monde'dan Al-Ahram'a kadar dünya basını, “mutlak butlan” kararını "muhalefetin geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olarak" değerlendirdi. Haber ve analizlerde kararın, "siyasi belirsizlik, liderlik mücadelesi, ekonomik etkiler ve Türkiye’de demokrasi ile yargı bağımsızlığı tartışmalarını yeniden alevlendirdiği" yorumları öne çıktı.

Ankara’daki mahkemenin CHP’nin 2023 kurultay sonuçlarını geçersiz sayarak Genel Başkan Özgür Özel ve parti yönetimini görevden uzaklaştırmasına ilişkin karar, uluslararası medyada geniş yankı buldu. Financial Times, The Economist, The Washington Post, The Guardian, Le Monde, Die Zeit, BBC, CNN ve Deutsche Welle başta olmak üzere çok sayıda uluslararası yayın kuruluşu, gelişmeyi Türkiye’de muhalefetin geleceği ve siyasi dengeler açısından kritik bir kırılma noktası olarak değerlendirdi.

Haberlerde, kararın muhalefet üzerinde baskıyı artırabileceği, CHP içinde yeni bir liderlik krizini tetikleyebileceği ve piyasalarda dalgalanmalara yol açabileceği yorumlarına yer verilirken; demokrasi, hukuk devleti ve yargı bağımsızlığına ilişkin tartışmaların yeniden gündeme taşındığı vurgulandı.

FT: MAHKEMENİN CHP KARARI SİYASİ DENGELERİ VE PİYASALARI ETKİLEYEBİLİR

İngiltere merkezli Financial Times (FT), Ankara’daki bir mahkemenin CHP’nin 2023 kurultay sonuçlarını geçersiz sayarak Genel Başkan Özgür Özel ve parti yönetimini görevden uzaklaştırdığını, kararın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyasi etkisini güçlendirebileceği değerlendirmelerine yol açtığını yazdı. Haberde, mahkeme kararının eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun parti yönetimine dönüşünün önünü açabileceği ve bunun 2028 seçimleri öncesinde muhalefet içinde yeni gerilimler yaratabileceği belirtildi.

FT’ye göre kararın ardından Türk piyasalarında sert hareketler yaşandı; hisse senetleri yüzde 6’dan fazla değer kaybederken, Türk lirası kısa süreli düşüş sonrası dolar karşısında yaklaşık 45,6 seviyesinde dengelendi. Gazete, CHP’ye yönelik yargı süreçlerinin ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının yatırımcı güveni üzerinde baskı oluşturduğunu, Türkiye ekonomisinin ise enerji fiyatları, rezerv kayıpları ve cari açık nedeniyle ek risklerle karşı karşıya bulunduğunu aktardı.

Haberde, CHP’nin suçlamaların siyasi saiklerle yöneltildiğini savunduğu, hükümetin ise yargının bağımsız olduğu görüşünü sürdürdüğü kaydedildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in mahkeme kararının “vatandaşların demokrasiye güvenini güçlendirdiği” yönündeki açıklamasına yer veren FT, gelişmeleri Türkiye’de siyasi belirsizlik ve yatırımcı güveni açısından değerlendirdi.

THE ECONOMIST: MUHALEFETİ ESKİ DÖNEMİNE DÖNDÜRME GİRİŞİMİ

İngiltere merkezli haber dergisi The Economist, "Özgür Özel, Türkiye’nin ana muhalefet partisinin başkanı olarak az önce görevden alındı. Bu haftanın başlarında, bir konuk yazısında, ülkesinde demokratik bir atılımı engelleyen zorlu koşullara dair uyarıda bulundu" ifadelerini kullandı.

Dergide, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in bu hafta yazdığı yazı hatırlatılarak; bu karar, daha geniş siyasal sistem bağlamında değerlendirdi. Dergi, devletin CHP’yi yeniden Kemal Kılıçdaroğlu dönemine zorlayarak partiyi kendi içinde uzun süreli bir liderlik mücadelesine sürüklemeye çalıştığı yorumunu yaptı.

The Economist, kararın temel amacının, "2024 yerel seçimlerinden sonra yükselişe geçen muhalefet enerjisini içeriden tüketmek" olduğunu ileri sürdü. Derginin değerlendirmesinde, "Bu yalnızca bir lider değişikliği değil, muhalefetin ivmesini durdurmaya yönelik kapsamlı bir siyasi mühendislik operasyonu görüntüsü veriyor" ifadeleri kullanıldı.

WP: CHP KURULTAY KARARININ ARDINDAN MUHALEFETİN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR

ABD merkezli gazete The Washington Post (WP), kararın zamanlamasına dikkati çekti. WP, "Türk mahkemesi, ana muhalefet partisinin liderinin görevden alınmasına karar verdi; bu, partiye vurulmuş son darbe oldu" başlıklı haberinde, Ankara’daki bir istinaf mahkemesinin CHP’nin 2023 kurultayını geçersiz sayarak Genel Başkan Özgür Özel’in görevini fiilen düşürdüğünü ve eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun geçici olarak yeniden göreve dönmesine hükmettiğini yazdı. Gazete, kararın CHP içindeki usulsüzlük iddialarına ilişkin davada alt mahkemenin önceki kararını bozduğunu belirtti.

Haberde, kararın CHP’ye yönelik son dönemde artan hukuki süreçlerin devamı olarak değerlendirildiği ve muhalefetin seçimler öncesinde daha zor bir konuma itilebileceği yorumlarına yer verildi. Ekrem İmamoğlu’nun tutukluluğu ile CHP’li isimlere yönelik davaların da bu çerçevede ele alındığı belirtilirken, karar sonrası CHP yönetiminin acil toplantılar yaptığı, parti merkezinde kalabalıkların toplandığı ve protestoların gündeme geldiği aktarıldı. Özgür Özel’in mücadeleyi sürdüreceği mesajını verdiği, Kemal Kılıçdaroğlu’nun ise parti üyelerine sakin olma çağrısında bulunduğu ifade edildi.

WP, hükümetin yargının bağımsız olduğu yönündeki açıklamalarına karşılık, muhalefet ve bazı gözlemcilerin davaları siyasi amaçlı olarak değerlendirdiğini kaydetti. Kararın ekonomik yansımalarına da dikkat çeken gazete, gelişmenin ardından Borsa İstanbul’da sert düşüş yaşandığını, işlemlerin kısa süreli durdurulduğunu ve tahvil piyasasında satış baskısının görüldüğünü bildirdi.

GUARDIAN: MUHALEFETİN YÜKSELİŞİNİ DURDURMA HAMLESİ

İngiltere merkezli gazete The Guardian, Özgür Özel’in 2024 yerel seçimleri sonrasında Türkiye’de yeniden canlanan muhalefetin sembol isimlerinden biri haline geldiğini yazdı. Gazete, istinaf mahkemesinin Ekim 2025’te aynı iddiaları reddeden alt mahkeme kararını bozmasının siyasi tartışmaları daha da derinleştirdiğini belirtti.

Guardian analizinde “Karar, iktidarın yükselen muhalefet ivmesini frenleme çabasının yeni adımı olarak görülüyor” ifadeleri kullanıldı.

LE MONDE VE DIE ZEIT: KAYYUM MODELİ ARTIK PARTİ MERKEZİNDE

Fransa merkezli gazete Le Monde ile Almanya merkezli gazete Die Zeit ise “kayyum siyaseti” kavramına dikkati çektiler. Avrupa medyasında birçok yorumcu, son yıllarda belediyelerde uygulanan kayyum modelinin artık Türkiye’nin en büyük muhalefet partisinin merkez yönetimine kadar taşındığını savundu.

Le Monde yorumunda “Türkiye’de seçilmiş yerel yöneticilerin yerine devlet kontrolünde yapıların geçirilmesi pratiği şimdi ana muhalefetin merkezine ulaştı” değerlendirmesi yer aldı.

BBC, CNN VE DW: MUHALEFET İÇ SAVAŞA MI SÜRÜKLENİYOR?

İngiliz yayın kuruluşu BBC, ABD merkezli yayın kuruluşu CNN ve Almnaya merkezli yayın kuruluşu Deutsche Welle, yayınlarında CHP Genel Merkezi önündeki hareketlilik ve kalabalıkları canlı yayınlarla aktardı. BBC ve CNN, Özgür Özel’in “Teslim olmayacağız” açıklaması ile Kemal Kılıçdaroğlu’nun “Bu bir birleşme fırsatı olabilir” mesajını karşı karşıya vererek Ankara’daki gerilime dikkat çekti.

Deutsche Welle yorumcuları ise İmamoğlu’nun tutuklu, Özel’in ise hukuken devre dışı bırakıldığı bir tabloda Türkiye’de muhalefetin seçim hazırlığı yerine “hukuki hayatta kalma mücadelesine” zorlandığını savundu.

YUNAN VE KIBRIS RUM MEDYASI: BÖLGESEL ETKİLERİ OLABİLİR

Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) merkezli basın kuruluşları, "gelişmeyi Türkiye’nin dış politika yönelimi açısından" değerlendirdi. Kathimerini, CHP içindeki olası liderlik savaşının Ankara’nın dış politikada daha sert ve içe dönük bir çizgiye yönelmesine yol açabileceğini yazdı.

Phileleftheros ise kararın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın elini güçlendirdiğini ve Doğu Akdeniz ile Kıbrıs politikalarında iktidar üzerindeki iç baskıyı azalttığını savundu.

GKRY merkezli Cyprus Mail ise BIST 100’deki düşüşü bölgesel ekonomik istikrarsızlık riski açısından değerlendirdi.

BÖLGESEL ANALİZLER: TÜRKİYE DAHA ÖNGÖRÜLEMEZ HALE GELİYOR

Balkan Insight ve Mısır merkezli Al-Ahram gibi yayın organları ise kararı Türkiye’de güç merkezileşmesinin yeni aşaması olarak yorumladı.
Balkan Insight, belediyelerde uygulanan kayyum modelinin artık doğrudan ulusal muhalefet siyasetine taşındığını yazarken, Al-Ahram kararın Türkiye’de “alternatif liderlik alanını daraltan sistematik süreç” olarak görüldüğünü aktardı.