Haber: Gençağa KARAFAZLI
(RİZE) - Rize'de çay üreticileri, yaş çayın kilogram başına alım fiyatının 35 TL olarak açıklanmasına tepki gösterdi. Üreticiler, artan gübre, işçilik ve nakliye maliyetleri karşısında 35 TL'nin yetersiz olduğunu belirterek, özel sektörün daha uygun fiyatlarla çay almasından endişe duyduklarını dile getirdi. Üreticiler, desteklerin artırılması ve denetim çağrısında bulundu.
Türkiye'de çay üretiminin yüzde 60'tan fazlalık kısmını karşılayan Rize'de üreticilerin yaş çayın kilogram başına 35 TL'den alınması kararına tepkileri sürüyor. Özellikle artan maliyetler karşısında zorlanan üreticiler denetim eksikliğinden de dert yandı.
Çay üreticisi bir yurttaş, açıklanan fiyata halktan tepki gelmemesini eleştirdi. Zor durumda olduklarını vurgulayan üretici, Çay Kanunu’nun çıkarılmasının şart olduğunu belirtti. Ayrıca, özel sektörden kendilerine kilogram başına 32 TL’den çay alınacağı yönünde mesajlar ulaştığını aktardı.
Emekli maaşının ile geçinen çay üreticisi de artan girdi maliyetlerinden şikayet etti. Gübre, yevmiye fiyatlarının karşısında 1 kg çayın 35 TL ekmeğin ise 20 TL olduğunu aktaran yurttaş, destekleme primlerinin ayrıca verilmesi gerektiğini ifade etti. Üreticinin, altından kalkamayacağı bir yük ile karşı karşıya olduğunu aktaran yurttaş, "Geçim çok zor" dedi.
"CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN EK 5 LİRA BEKLİYORUZ"
Hükmetten ek 5 TL daha beklediklerini belirten çay üreticisi bir yurttaş şunları söyledi:
"35 lira çok az. Biz en az 40 lira bekliyorduk. En azından 5 lira daha verilmesi gerekiyordu. Çünkü maliyetler çok arttı. İşçi fiyatları yükseldi. Çay toplama yevmiyesi 5-6 bin liraya kadar çıktı. 40 lira olmasını beklerdik ama 35 lira verdiler. Yapacak bir şey yok. Ama yine de Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ek 5 lira bekliyoruz. Destekleme primini kestiler, bari onu verseydiler. Maliyetler geçen seneye göre iki kat arttı. Gübre fiyatı yükseldi, her şey pahalandı."
"ÇAY ÜRETİCİSİ PERİŞAN DURUMDA"
Çay üreticisi Mustafa Papaker adlı vatandaş şu açıklamalarda bulundu:
"Açıklanan çay fiyatı gerçekte bir anlam ifade etmiyor. Önemli olan özel sektörün kaça aldığıdır. Geçen yıl bir kilo çayla iki ekmek alınabiliyordu, şimdi alınamıyor. Gübre maliyetleri çok yüksek. İşçi maliyetleri çok yüksek. Çay üreticisi perişan durumda. Gerçek fiyat, üreticinin özel sektöre sattığı fiyattır. Bayramdan sonra yoğunluk olacak. Özel sektör kaç liradan alacak, önemli olan budur. Devletin açıkladığı rakam üreticiyi kurtarmıyor. Özel sektör, devletin açıkladığı fiyatın altında alım yapmamalı. Eğer devlet 35 lira açıkladıysa, üretici de o fiyatı almalı. Çay beklemiyor, toplandığı gün satılması gerekiyor. Devlete satamazsan özel sektöre gidiyorsun. Bir de nakliye masrafı çıkıyor. Tüm maliyet üreticinin sırtına yükleniyor. Üstelik özel sektör naz yapıyor. Durum gerçekten kötü. Ne ikramiye var ne maaşlar yatmış. Halk perişan durumda. Kimsenin elinde alışveriş poşeti bile yok."
"İNSANLARI ÖZEL SEKTÖRE MECBUR BIRAKIYORLAR"
Devletin fabrikalarını tam kapasite çalıştırması gerektiğini belirten çay üreticisi yurttaş ise, "Karadeniz’de yaklaşık 220 bin çay üreticisi var ama tüketici 87 milyon. Birilerinin borçları nasıl siliniyorsa, üreticiye de yardım edilmeli. Yevmiye pahalı, akaryakıt pahalı. Devlet üreticiye sübvansiyon sağlamalı. Böylece çay daha uygun maliyetle üretilebilir. Rize’nin tek geçim kaynağı çay. Başka sanayi yok. Özel sektör de çayı 35 liradan almak zorunda. Bunun denetimi yapılmalı. Kota koyup fabrikaları durdurmamalılar. Devlet fabrikaları tam kapasite çalıştırmalı. İnsanları özel sektöre mecbur bırakıyorlar. Kaçak çayın önüne geçilmeli. Vatandaş korunmalı. Kota kaldırılmalı. Devlet fabrikaları tam kapasite çalışırsa, üretici rahatlar. Şimdi vatandaşın elinde çay kalıyor. Çay bozulmasın diye mecburen özel sektöre satıyor. Yanlış politikalar yüzünden Rizeliler bu durumda” dedi.