Uğur İstanbullu

(ARTVİN) - Artvin’de Ramazan Bayramı arifesinde esnaf ve alışverişe çıkanlar ekonomik krizden dert yandı. Fırıncı İbrahim Ağlar, "Maliyetler her geçen gün artıyor. Biz de ister istemez ürünlerimize yansıtmak zorunda kalıyoruz. Vatandaş uygun almak istiyor ama biz de maliyetine satmak zorundayız. Keşke her şey ucuz olsa da herkes istediği kadar alabilse" dedi. Artvinli çerezci Metin Çetinkaya ise, "Önceki yıllara göre istenilen hareketlilik yok. Alım gücü düştü, çerez ve şeker artık lüks oldu. Orta kesim kalmadı, yoksul var, zengin var" ifadelerini kullandı.

Artvin’de bayram arifesinde beklenen hareketlilik bu yıl da görülmedi. Kentte tatlıcılar ve çerezciler ile bayram alışverişine çıkanlar eski bayramların coşkusunun artık yaşanmadığını dile getirdi.

"Keşke her şey ucuz olsa da biz de ucuza satabilsek"

Pastacı İbrahim Ağlar, artan maliyetlerin fiyatlara yansıdığını ve hem esnafın hem vatandaşın zor durumda kaldığını söylüyor. Ardanuçlu pastacı İbrahim Ağlar, şunları söyledi:

"35 yıldır bu işle uğraşıyorum. Tulumba, fıstıklı sarma, cevizli kadayıf, fıstıklı baklava, fındıklı baklava, cevizli baklava ve her çeşit baklavamız var. Bayram dolayısıyla işlerimiz biraz yoğunlaştı. İşlerde bizim için çok değişen bir şey yok. Ancak maliyetler maalesef her geçen gün artıyor. İster istemez artan maliyetleri ürünlerimize yansıtmak zorunda kalıyoruz. Doğal olarak fiyatlar yüksek, tabii bu bizden kaynaklanan bir durum değil. Biz de alıp işleyip satıyoruz ve maliyetler artınca satışlarımıza yansıtmak zorunda kalıyoruz. Vatandaşa zor geliyor. Vatandaş uygun almak istiyor ama biz de ne kadara mal ediyorsak o fiyata satmak zorundayız. Fiyatlarımızı her şeye rağmen aşağıda tutmaya çalışıyoruz ama düşürmeye çalıştıkça bu kez de maliyetlerin altından kalkamıyoruz. Bunun bir bedeli var, iş yerinde birçok gider var. Dışarıdan bakınca bir kilo baklava gibi görünüyor ama iş öyle değil. Keşke her şey ucuz olsa da biz de ucuza satabilsek ve herkes istediği kadar alabilse. Şunu da söylemek istiyorum: Bizim tatlılarımızda glikoz kullanmayız ve kendi yaptığımız şurubu kullanırız."

"Bayramda beklenen hareketlilik yok"

Kasap ve dönerci Zafer Sinir, bayram öncesi çarşıda eski yoğunluğun olmadığını ve alım gücünün düştüğünü dile getirdi. Sinir, şu ifadeleri kullandı:

"Şu an bayram dolayısıyla bir hareketlilik göremiyoruz maalesef. İşin gerçeği, insanlarda bayram sevinci ya da alışveriş canlanması yok. Eski bayramlardan eser kalmadı. Alım gücü düşünce insanlar bayram havasını yaşayamaz oldu. Et alımı nadir, saat ilerlemesine rağmen caddede insan yok. Biz elimizden geleni yapıyoruz, insanlar et tüketebilsin diye alım güçlerine yardımcı olmaya çalışıyoruz ama bu yeterli olmuyor. Cuma günleri de indirim günlerimiz var. Kıyma 900 lira, kuşbaşı 1000 lira, biftekler 1200–1500 lira arasında."

"Baklavaya talep düştü, kart kullanımı arttı"

Artvinli baklavacı ise, "Ramazan ayına özel baklava getirip satıyoruz. Önceki yıllarda da baklava sattık. Piyasayı sorarsanız birkaç yıldır ekonomi her geçen gün kötüye gidiyor. Biz ürünlerimizi orta segmentte tutuyoruz, fiyatlarımız da ona göre. Vatandaşın alım gücünün düştüğünü şu şekilde hissediyoruz: Nakit yerine kredi kartı kullanılıyor. Kredi kartında da biliyorsunuz bir kısmını bankalar ve vergiler alıyor. Biz bu komisyonu vatandaşa yansıtmıyoruz, nakitte olduğu gibi fiyatları aynı tutuyoruz ama bu da bizi yıpratıyor. Artık eskisi gibi tepsiyle baklava siparişi yok. O bayram tadı maalesef yok" dedi.

"Eskiden kilolarca alınırdı"

Melih İyizaman adlı yurttaş ise bayram alışverişlerinde eski bolluğun kalmadığını söyledi. Artvin’de baklava almaya gelen Melih İyizaman, "İnsanlar eskiden evlere giderken 3-4 kilo baklava alır, komşulara da götürürdü. Bu artık ortadan kalktı. Yine de o eski günleri yad etmek için bir nebze de olsa baklava almaya çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Bir emekli ise, "Bayramda tatlanalım diye baklava almaya geldim. Gelenler oluyor. Baklavanın dışında da alışveriş yaptık. İyi diyelim. Eski bayramlar artık yok, ekonomik şartlardan dolayı gelip gitme olmuyor. Bu duruma yaşlı kesim üzülüyor ama sağlık olsun" dedi.

"Çerez ve şeker lüks oldu"

Çerezci Metin Çetinkaya, "Bayramdaki satışlarımızı önceki yıllarla kıyaslarsak istenilen hareketlilik yok, bekliyoruz. İnşallah bir şeyler olur. 'Bu bayram kimse şekersiz kalmasın' dedik; çevrenizde şeker alma durumu olmayan varsa, bu bayram bayram şekeri bizden. Paylaşmak güzeldir, iyilik iyidir diyoruz. İnsanlarda alım gücü düşünce çerez ve şeker de lükse girdi. Orta kesim diye bir grup kalmadı; yoksul var, zengin var. Eskiden orta kesim vardı, alttakilere yardım ediyordu; o artık yok" diye konuştu.

"Bayram geldi ama kime geldi?"

Bir vatandaş, "Evet, bayram geldi de kime geldi? İnsanlar bayramda bir araya gelirler ama benim burada kimsem yok. Alışveriş yaptım ama çok değil" dedi.

Artvinli Ali Yetişmiş ise, "Açız. İkramiye aldık ama yetiremiyoruz. Bu ne olacak böyle? Bayram geliyor diye eskisi kadar heyecan yok içimizde. Önceki bayramlarda elbisemizi, her şeyimizi alırdık. Şimdi kapını açacak kimse yok. Bayram şekeri alsan kime vereceksin? Kim geliyor ki? O bayram bitti. Bayram işi bitti; yalandan kendimizi kandırıyoruz" ifadelerini kullandı.