UĞUR İSTANBULLU
Artvin'in Ardanuç ilçesine bağlı Zekeriya köyünün 2 bin 800 rakımlı Aksu yaylasında tespit edilen yeşil balın markalaşması için çalışmalar sürerken, hava koşulları nedeniyle bu yıl bal üretiminde ise düşüş yaşandı. 25 yıldır arıcılık yapan köy muhtarı Ahmet Pehlivan, "Bu sene havaların kurak gitmesinden dolayı köyde bal alma noktasında ortalama kovan başı 3,5 kiloya kadar bal üretimimiz düştü. Diğer senelerde ise 10-15 kiloya kadar bal üretimimiz oluyordu. Toplamda köyümüzde 2 tondan 8 tona kadar çıkıyor bal üretimimiz" dedi.
Artvin’in Ardanuç ilçesine bağlı 25 haneli ve 89 kişinin yaşadığı köyün Aksu yaylasında yeşil balın görülmesi üzerine Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde başlatılan çalışmalarda güzel sonuç alınması köylüleri sevindirdi. 25 yıldır arıcılık yapan köy muhtarı Ahmet Pehlivan, "Balın rengi tuhaf olunca ben balı hocamıza gönderdim ve hocamız sağ olsun, üniversitede analizlerini yaptı ve akşam saatlerinde hocam beni aradı ve 'balın poleni çok güzel ve promil değeri çok yüksek ve yeşil rengini anması da balı daha da öne çıkarıyor, biz bu balı inceleyelim' dedi. Sağ olsun hocamız bu sene yaz aylarında buraya gelerek tam yerinde yani şu an bulunduğumuz Aksu yaylasında incelemelerde bulundu" diye konuştu.
"89 NÜFUSLU KÖYDE YEŞİL BAL KEŞFEDİLDİ"
Ahmet Pehlivan şunları söyledi:
"Artvin Ardanuç ilçesi Zekeriya köyünde muhtarım ve 25 yıldır da arıcılık yapmaktayım. Köyümüz 25 haneli ve 89 nüfuslu ve genelimiz arıcılıkla geçimini sürdürüyor. Köyümüzde 700-800 civarında arı polenimiz var ve maalesef bu sene rekolte düşüklüğünden dolayı köyümüzde 2 tona yakın bal çıkmıştır. Şu an bulunduğumuz nokta 2 bin 400 ama dağlara doğru çıkıldığında, rakım 2 bin 800'e kadar çıkıyor. Şu anda köyümüzde 8 kişi arıcılık yapıyor ve bunun 4 kişisi profesyonel arıcılık yapmaktadır. Bu sene havaların kurak gitmesinden dolayı köyde bal alma noktasında ortalama kovan başı 3,5 kiloya kadar bal üretimimiz düştü ama diğer seneler de ise 10-15 kiloya kadar bal üretimimiz oluyordu. Toplamda köyümüzde 2 tondan 8 tona kadar çıkıyor bal üretimimiz.
"YEŞİL BALIN DEĞERLERİ ÇOK YÜKSEK"
Yeşil balın hikayesi biraz daha öncelere dayanıyor ve bundan 8 yıl öncesinde Trabzon’da KTÜ’de kimya hocası Sevgi Kolayca hocamıza bal gönderdim ve balın rengi tuhaftı. Bizden yaşlı abilerimizde köyümüzde daha öncesinde de bu tip bal rengine rastlamışlardı ama tabi ki o zamanlardaki imkânların yetersizliği nedeniyle, bal rengiyle ilgili bir araştırma yaptırmamışlar. Balın rengi tuhaf olunca ben balı hocamıza gönderdim ve hocamız sağ olsun, üniversitede analizlerini yaptı ve akşam saatlerinde hocam beni aradı ve 'balın poleni çok güzel ve promil değeri çok yüksek ve yeşil rengini anması da balı daha da öne çıkarıyor, biz bu balı inceleyelim' dedi. Sağ olsun hocamız bu sene yaz aylarında buraya gelerek tam yerinde yani şu an bulunduğumuz Aksu yaylasında incelemelerde bulundu. Biz balımızı yeni sağdık ve biz diğer arıcılarımızdan bir ay sonra sağıyoruz ve bunun sebebi çok bal almak için değil tam tersi balın suyunu uçurarak balın kalitesini artırmak için. Biz balımızı polenle birlikte tekrar hocamıza göndereceğiz ve hocamız da bu konuda gerekli çalışmaları başlatmıştır.
"RAKIMIN YÜKSEK OLDUĞU YERLERDEKİ BALIN RENGİ KOYU OLUR"
Yeşil balın olduğu il Artvin ve Artvin’in de Ardanuç ilçesinde var ve tabi ki de biz tescil alacağız ve Zekeriya köyünün markasını alacağız ve Zekeriya köyünü dünyaya tanıtacağız ve aynı zamanda da Artvin'de de tanınan bir köydür Zekeriya köyü. Köyümüz 2017 yıllarında Artvin bölgesinde toplanan ballar arasında birinci olmuştu. Balın rengi koyulaştıkça ve rengi başkalaşınca bitki türünün arttığını biliyoruz ama bunu aşağılarda yani rakımın düşük olduğu yerler için söyleyemem. Yüksek rakımlı yerlerde bal koyulaşıyorsa, balın kalitesi artıyor demektir. Yüksek rakımlı yerlerde bitki çeşitliliğinin fazla olması ve özelliklede kurak giden zamanlarda çiçek özünü zor sargılıyor ve bitkinin özünü ne kadar zor sargılarsa balın kalitesi de o kadar yüksek oluyor. Balın bilindik rengi beyaz ve hatta sarıya yakın olur ama kestanede koyu rengi alır ve çiçek balının rengi ise beyaz olur ve yine çam balı ve ayçiçek balının rengi de koyu olur ama bizim bu yöredeki çiçek balının renginin koyuluğu balın kalitesinin yüksek olduğunu gösterir ve yüksek tepelerde bitki çeşitliliğin fazlalığı bal renginin koyuluğunu artırır ve dolayısıyla da kalitesini de artırmış oluyor demektir.
"YEŞİL BALIN OLUŞMASI KONUSUNDA İKİ BİTKİ ÜZERİNDE DURUYORUZ"
Bu bölgedeki yeşil balın oluşması konusunda iki bitki üzerinde duruyoruz. Anzer balının üretildiği yerdeki bitki örtüsüyle bizim bitki örtümüz bire bir yakın hatta bitki çeşitliliğimiz biraz daha fazla. Bizim bulunduğumuz yer tam da Erzurum ile Doğu Karadeniz’in birleştiği nokta. Bakın bu dağın arkası Erzurum ve burası da Doğu Karadeniz’in başladığı nokta. Dağın arkasına baktığımızda başka bir coğrafya ve bu tarafa baktığımızda ise başka bir coğrafya. Her iki bölgenin kesiştiği bir nokta ve her türlü bitki örtüsünün yetişebileceği bir bölge ve burada orman gülü ve çamlığın olduğu yer ve orman gülü dediğimiz bitkinin içinde de başka çiçekler yetişiyor ve yukarlara çıktığımızda kırda olmayan çiçekler orman gülünün içinde olacağını göreceğiz ve arılar oradan da polen çekebiliyor. Şu an elde ettiğimiz yeşil balın satış fiyatını 15 bin ve 20 bin lira arasında düşünüyoruz ve aynı zamanda yeşil bal elimizde kısıtlı miktarda var. Yeşil bal sadece bende değil köyümüzdeki diğer arıcı arkadaşlarımız da da var ve bala ışığı vurunca rengini görüyoruz ama bu her kovanda olmuyor ama bazı kovanlar da sadece yeşil bal oluyor.
"TÜRKİYENİN BİRÇOK NOKTASINDAN ARAYIP BİZDEN BAL İSTİYORLAR"
Yeşil balın duyulması sonrasında çok talep oluştu ve bu sadece bizim yeşil bal için değil diğer balımızın da değerlerinin yüksek olması talebi artırıyor. Ama şöyle kıyaslama yapmak istemiyorum ama bizim burada çıkardığımız ballarımızın, değerleri bin 300 ve bin 400’ler de ve bunu da Türkiye’nin birkaç noktasında görürsünüz ve başka da bir yerlerde göremezsiniz. Türkiye’nin birçok yerinden tanıdığımız ya da tanımadığımız iş adamları bizleri arayıp bizden bal talep ediyorlar. Ben şahsım adına bu yoğunluğa cevap verecek noktada değilim ve köyümüzde diğer arıcılık yapan arkadaşlarıma yönlendiriyorum ve diğer arkadaşlarımızın ürettikleri balda bizim ürettiğimiz balla aynı kalitedir ve yalnızca arının dışardan getirdiği polen yetmiyor, arıcının da bilinçli olması gerekiyor."