(ANKARA)- ABD hükümetinin, yakın bir tarihte Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) yeni ve kapsamlı yaptırımlar uygulayacağına ilişkin bir kararı değerlendirdiği ileri sürüldü. Washington’ın bu adımı, İsrail’in Gazze’deki eylemlerine yönelik şüpheli olarak görülen savaş suçu soruşturmalarına misilleme olarak görülürken, UCM’nin tüm faaliyetlerine zarar verme ihtimali taşıdığı iddia edildi.
Batı medyasında yer alan haberlerde, daha önce UCM’deki bazı savcı ve yargıçlara bireysel yaptırımlar uygulayan ABD'nin, "bu kez doğrudan mahkemenin kendisini yaptırım listesine alarak, bu konudaki uygulamalarını yeni bir boyuta taşıyabileceği" iddia edildi. Batı medyasına konuşan altı kaynağa göre, "ciddi yaptırımlar" hakkındaki kararın yakında açıklanması bekleniyor.
ABD'nin bu tavrının temelinde, UCM Başsavcısı Karim Khan olduğu iddiası
ABD'nin bu tavrının temelinde, UCM Başsavcısı Karim Khan'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant ile Hamas üyeleri hakkında Gazze'de işlenen savaş suçları nedeniyle tutuklama emri talep etmiş olmasının yer aldığı belirtildi.
Washington, daha önce Afganistan'daki şüpheli suçlarla ilgili soruşturmalarda, ABD birliklerinin eylemlerinin de incelenmesinden endişe duyduğunu ifade etmişti. Bu durumun, ABD'nin mahkeme ile uzun süredir devam eden gerilimini daha da arttırdığı öne sürüldü.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM'yi "ABD ve müttefiki İsrail'e karşı bir 'hukuki savaşı aracı' olan ulusal güvenlik tehdidi" olarak tanımlamıştı.
Yaptırımların potansiyel etkileri ve mahkemenin önlemleri
İddialara göre, bu yaptırımlar, kurumun maddi kaynaklarından basit yazılım uygulamalarının kullanılamamasına kadar birden fazla alanı kapsıyor.
Mahkeme yetkililerinin, olası yaptırımların etkilerini görüşmek üzere acil toplantılar düzenlediği belirtildi. Haberlere göre UCM, personeline bu ay içerisinde 2025 yılının sonuna kadar olan maaşlarını peşin olarak ödedi. Ayrıca, mahkemenin finansal hizmetler ve yazılımlar için alternatif tedarikçiler bulmaya çalıştığı da ifade edildi.
Uluslararası tepkiler ve mahkemenin durumu
UCM'nin 125 üye ülkesi, yaptırım tehdidine karşı çıkıyor. Avrupalı diplomatik kaynaklar, bazı üye ülkelerin bu hafta New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda ABD'nin olası yaptırımlarına karşı endişelerini dile getireceklerini bildirdi. Kaynaklar, ABD'nin UCM'ye yönelik baskıyı artıracağına dair işaretler gördüklerini söyledi.
Mahkeme, 2002 yılında, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarını kovuşturmak amacı ile bir anlaşma kapsamında kuruldu. ABD ve İsrail, mahkeme üyesi devletler arasında yer almıyor. UCM, Filistin'i ise üye devlet olarak tanıdı. Mahkeme, daha önce, Filistin toprakları üzerinde işlenen savaş suçları hakkında yaptırım kararı vermişti. Ancak ABD ve İsrail, "bu yargılamayı kabul etmediklerini" açıklamıştı.