(ANKARA) - Amerika Birleşik Devletleri, Kovid-19 pandemisindeki “yönetim zafiyetleri ve reform eksikliklerini” gerekçe göstererek, Dünya Sağlık Örgütü'nden resmen ayrıldığını duyurdu. ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı, bir yıldır süren çekilme sürecinin bugün itibarıyla tamamlandığını açıkladı.
ABD, Dünya Sağlık Örgütü’nden resmi olarak ayrıldı. Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından yapılan ortak açıklamada, Cenevre merkezli örgütün "Dünya Sağlık Örgütü üyesi devletlerin uygunsuz siyasi etkisinden bağımsız olduğunu kanıtlayamadığı" belirtildi.
Kararın, ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve başladığı gün olan 20 Ocak 2025'te duyurduğu ayrılma planının bir sonucu olarak hayata geçtiği belirtildi.
Washington yönetimi, geçen bir yıl boyunca örgüte sağladığı fonları kesti, personelini geri çekti ve daha önce Dünya Sağlık Örgütü çatısı altında yürüttüğü faaliyetleri ikili anlaşmalar zeminine taşıdı.
"Dünyaya kritik haftalara mal oldu"
Bakanlıkların ortak açıklamasında, Dünya Sağlık Örgütü'nün pandeminin ilk aşamalarında küresel acil durum ilanını geciktirdiği belirtilerek, "Bu durum, virüs yayılırken dünyaya kritik haftalara mal oldu" denildi.
ABD'li yetkililer metinde, Çin'in virüsün insandan insana bulaştığına dair kanıtları gizlemesine rağmen, Dünya Sağlık Örgütü yönetiminin "Pekin'in salgına verdiği yanıtı taklit edip övdüğünü" ifade etti. Açıklamada ayrıca, "örgütün semptomsuz bulaşma risklerini ve virüsün hava yoluyla yayıldığı gerçeğini önemsiz gibi gösterdiği" kaydedildi.
Washington'un eleştirileri, virüsün kökenine ilişkin soruşturma ile devam etti. Bakanlık, Çin'in Wuhan laboratuvarlarının faaliyetlerine ve biyogüvenlik koşullarına dair bilgi vermeyi reddetmesine rağmen, Dünya Sağlık Örgütü raporunun "virüsün bilim insanları tarafından yaratıldığı ihtimalini" reddetmesini, "kuruma duyulan küresel güveni sarsan bir faktör" olarak niteledi.
ABD yönetimi, pandemiden sonra örgütün siyasi nüfuz, yönetim zafiyetleri ve koordinasyon eksikliği konularında "anlamlı reformları hayata geçirmediğini" kaydetti.
Washington'dan "Önce Amerika" başlıklı yeni strateji
Dünya Sağlık Örgütü ile ilişkilerini sadece ayrılık sürecini yönetmekle sınırlı tutacağını duyuran ABD, yeni yol haritasını "Önce Amerika" ilkesi üzerine kuracağını aktardı.
Bakanlık açıklamasında, bundan sonra bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve biyogüvenlik konularında diğer ülkelerle, özel sektörle ve sivil toplumla doğrudan ikili ilişkiler kurulacağı belirtilerek, "ABD liderliğindeki çabalar, dünya genelindeki ortaklara fayda sağlarken, acil durum müdahalesi ve sağlık inovasyonunda önce Amerika'yı korumaya öncelik verecek" ifadelerine yer verildi.