(ANKARA) - TBMM Adalet Komisyonu’nda 9. Yargı Paketi’nin görüşmelerine başlandı. Kanun teklifinin ilk imza sahibi olan AK Parti Denizli Milletvekili Cahit Özkan, “Anayasa mahkemeleri o¨zellikle siyasal organların tercih ve takdir alanlarına mu¨dahale niteligˆinde kararlar verdikc¸e mes¸ruiyetleri de sadece u¨lkemiz ac¸ısından degˆil bu¨tu¨n du¨nya u¨lkeleri ac¸ısından da tartıs¸ılmakta, yargısal aktivizm tartıs¸maları bagˆlamında sorgulanmaktadır” dedi.
TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda '9. Yargı Paketi' olarak bilinen 38 maddelik ‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında bugün toplandı.
Kanun teklifinin ilk imza sahibi AK Parti Denizli Milletvekili Cahit Özkan, Yargı Reformu Strateji Belgesi'nin bugün itibarıyla yüzde 71’ini gerçekleştirdiklerini belirterek, şöyle konuştu:
“Kamuoyunda 9. Yargı Paketi olarak da bilinen bu kanun teklifi, toplam 20 farklı kanunda degˆis¸iklik ve du¨zenleme ic¸ermekte olup 38 maddeden olus¸maktadır. Ayrıca bir de gec¸ici maddemiz bulunmaktadır. Teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları dogˆrultusunda o¨nemli du¨zenlemeler yapıyoruz. İptale konu du¨zenlemeler cumhuriyet tarihimizde yer alan yani cumhuriyetimizin erken do¨nemlerinden itibaren yu¨ru¨rlu¨gˆe girmis¸, yaklas¸ık 100 yıl yu¨ru¨rlu¨kte kalmıs¸ bazı kanun maddelerini, son 22 yılda hayata gec¸irdigˆimiz anayasal reformlarla Anayasa Mahkemesi’nin degˆerlendirmesinden gec¸mis¸ ve iptalle kars¸ılas¸mıs¸tır. Yani 100 yıl aynı du¨zenlemelerle gelen hukuk du¨zenimiz, 2023 yılında verilen iptal kararlarıyla, cumhuriyet do¨neminde yer alan bazı kanunların anayasal denetimi c¸erc¸evesinde de bu paket hazırlanmıs¸tır. Gu¨nu¨mu¨zde demokratik rejimlerin tamamlayıcı unsurlarından biri olan Anayasa’nın u¨stu¨nlu¨gˆu¨ ilkesi, kanunların Anayasa’ya uygunlugˆunun denetimini gerekli kılmaktadır.
Rejimlerin tamamlayıcı unsurlarından biri olan anayasanın u¨stu¨nlu¨gˆu¨ ilkesi, kanunların anayasaya uygunlugˆunun denetimini gerekli ve zorunlu kılmaktadır. Bu denetim pek c¸ok du¨nya u¨lkesinin yargısal organları tarafından da gerc¸ekles¸tirilmektedir. Anayasa yargısının gerekliligˆi konusunda fikir birligˆi bulunmakla beraber anayasa mahkemeleri o¨zellikle siyasal organların tercih ve takdir alanlarına mu¨dahale niteligˆinde kararlar verdikc¸e mes¸ruiyetleri de sadece u¨lkemiz ac¸ısından degˆil bu¨tu¨n du¨nya u¨lkeleri ac¸ısından da tartıs¸ılmakta, yargısal aktivizm tartıs¸maları bagˆlamında sorgulanmaktadır. Ülkemizde Anayasa Mahkemesi kanunların, Cumhurbas¸kanlıgˆı kararnamelerinin ve TBMM I·c¸ Tu¨zu¨k'u¨nu¨n Anayasa’ya s¸ekil ve esas bakımından uygunlugˆunu denetlemektedir. Bu denetim sonucunda iptal kararları verilebilmekte ve iptal kararları bakımından belirli su¨reler o¨ngo¨ru¨lmektedir. Bu bagˆlamda, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları c¸erc¸evesinde -ki bunlar son bir yıllık su¨re zarfında verilmis¸ iptal kararlarıdır- hazırladıgˆımız du¨zenlemeleri Meclisin takdirine arz ediyoruz.
''Bize go¨re aile mukaddes bir mu¨essese''
Her s¸eyden o¨nce bizler muhafazakAr demokrasi anlayıs¸ıyla u¨lkenin sorunlarına reformist bir anlayıs¸la c¸o¨zu¨m u¨retmek, sorunlarını ortadan kaldırmak ic¸in 22 yıldan beri ortaya koydugˆumuz gayretle milletimizin takdirini kazandık. Bu c¸erc¸evede, bize go¨re aile mukaddes bir mu¨essesedir. I·nsanı dogˆumundan o¨lu¨mu¨ne kadar her alanda kus¸atan, hayatın inis¸ c¸ıkıs¸ları kars¸ısında koruyan aile c¸ok bu¨yu¨k bir nimet ve es¸siz bir hazinedir. I·nsan aile ic¸inde dogˆar; ailede huzura erer, aile fertleri arasında kendini gu¨vende hisseder ve hayata ailesiyle birlikte hazırlanır. Sevginin paylas¸ılarak c¸ogˆaldıgˆı, zorluklara beraber go¨gˆu¨s gerildigˆi aile, insanı insan yapan en o¨nemli hasletlerdendir. Nasıl, bir bitki ic¸in, bir canlı ic¸in bir faunaya ihtiyac¸ varsa insan ic¸in de aile mu¨essesesi aynı anlamı ifade etmektedir.
''Devletin vazifelerinin bas¸ında aile kurumunun ve neslin muhafazası gelir''
Devletin vazifelerinin bas¸ında aile kurumunun ve neslin muhafazası gelir. Yine, anayasal du¨zenimiz ic¸erisinde de aile kurumunun korunması Anayasa’nın amir hu¨kmu¨ olup Cumhurbas¸kanımıza hükümet olarak, parlamentomuza ve yargısal makamlara bu c¸erc¸evede go¨revler yu¨klenmektedir. Bu husus, biraz o¨nce de ifade ettigˆimiz c¸erc¸evede Anayasamızda c¸erc¸evesi c¸izilmis¸ ve sınırları belirlenmis¸tir. Anayasa'mızın 41'inci maddesinde ailenin Tu¨rk toplumunun temeli oldugˆu, devletin aileyi koruma noktasında sorumluluklarının da bulundugˆu kabul edilmis¸tir. Aile toplumun temelidir ve temeli sagˆlam olmayan toplumlar ayakta kalamaz. Gu¨c¸lu¨ bir millet gu¨c¸lu¨ bir aileden olus¸ur, egˆer gu¨c¸lu¨ aileler yoksa gu¨c¸lu¨ bir milleti de hayata gec¸iremez ayagˆa kaldıramayız. Bu bakımdan aile toplumun c¸ekirdegˆi, o¨zu¨, nu¨vesi ve gu¨c¸ kaynagˆıdır.
''Aile yapımızı zayıflatacak her tu¨rlu¨ giris¸im kars¸ısında teyakkuz ha^linde olmalıyız''
Gu¨c¸lu¨ bir toplum olmanın yolu sadece maddi imka^nlardan degˆil her s¸eyden o¨nce gu¨c¸lu¨ bir aile yapısına sahip olmaktan gec¸er. Aile kurumuna bakarken anne, baba ve c¸ocuklardan olus¸an bir yapıdan ziyade c¸ok daha genis¸ multidisipliner bir perspektiften meseleye yaklas¸mamız gerekmektedir. Meseleyi basitles¸tirmek ve sıradanlas¸tırmak yerine aile kurumunun toplum hayatımızdaki yerini iyi, dogˆru ve isabetli bir s¸ekilde tayin etmeliyiz. Milletimizin alametifarikası olan gu¨c¸lu¨ aile yapımızı zayıflatacak her tu¨rlu¨ giris¸im kars¸ısında teyakkuz ha^linde olmalıyız. AKP olarak meseleye yaklas¸ımımızın genel c¸erc¸evesi bu s¸ekilde.
''Kadınlar evlenince es¸lerinin soyadını alacak''
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları dogˆrultusunda yaptıgˆımız du¨zenlemelerden kısaca bahsedeceğim. Her s¸eyden o¨nce soy bagˆının sıhhatinin ve aile birligˆinin sagˆlanması amacıyla evlenen kadının soyadına ilis¸kin du¨zenleme yapılmaktadır. Kullanılacak soyadı nedeniyle aile bu¨tu¨nlu¨gˆu¨nu¨n zarar go¨rmemesi ve c¸ocukların olumsuz etkilenmemesi amacıyla kadınların evlenince es¸lerinin soyadını alacagˆı ve isterlerse o¨nceki soyadlarını da kullanabilecekleri bu du¨zenlemede yer almaktadır. Anaya da baba ile c¸ocuk arasındaki soybagˆının reddi ic¸in dava ac¸ma imka^nı verilmektedir. Ailenin huzur ve refahının korunması amacıyla baba oldugˆunu iddia eden u¨c¸u¨ncu¨ kis¸ilerin soybagˆının reddi davası ac¸abilmesi belirli kurallarla o¨ngo¨ru¨lmektedir. Evlat edinenlerin evlatlarının evlatlıgˆın ana ve baba adı olarak yazılabilmesine imka^n tanınmaktadır.
Teklifle s¸ikayete tabi hakaret suc¸u bakımından azami s¸ikAyet su¨resi o¨ngo¨ru¨yoruz. Du¨zenlemeyle sorus¸turulması ve kovus¸turulması s¸ika^yete bagˆlı olan hakaret suc¸u bakımından s¸ika^yet su¨resinin her ne suretle olursa olsun fiilin gerc¸ekles¸tigˆi tarihten itibaren iki yılı gec¸emeyecegˆi o¨ngo¨ru¨lmektedir. Bo¨ylelikle o¨zellikle yeni gelis¸en teknolojiler, dijital mecralar, sosyal medya uygulamaları u¨zerinden uzun yıllar o¨nce yapılan bazı paylas¸ımlar nedeniyle vatandas¸larımızın u¨zerinde sonradan baskı ve tehdit olus¸turulmasının da o¨nu¨ne gec¸ilmek istenmektedir. Sosyal medya u¨zerinden gerc¸ekles¸tirilen hakaret suc¸unu uzlas¸tırma kapsamından c¸ıkartılarak o¨n o¨deme kapsamına alıyoruz. Sesli, yazılı ve go¨ru¨ntu¨lu¨ bir iletiyle is¸lenen hakaret suc¸unu o¨n o¨deme kapsamına almak suretiyle bu suc¸la daha etkin mu¨cadele edilmesi amac¸lanmaktadır. Bazı kis¸ilerin o¨zellikle toplumun hassasiyet duydugˆu alanlara yo¨nelik kasıtlı paylas¸ımlar yapılmak suretiyle sosyal medyanın gu¨cu¨nu¨ ko¨tu¨ye kullanmak ve bu suretle gelir elde etmek anlayıs¸ına sahip oldugˆunu, bir kis¸inin 15-20 bin ve u¨zerinde dosya ac¸ılmak suretiyle ko¨tu¨ye kullanma durumunun varlıgˆı go¨zlemlenmektedir; bunu da tabii ki biraz sonra sizlerle beraber tezekku¨r edecegˆiz.
''Bu du¨zenleme asla kis¸iye hakaret edebilme o¨zgu¨rlu¨gˆu¨ tanımıyor''
Bir de uygulamadan gelen talep ve o¨nerilerle gu¨nu¨mu¨zu¨n c¸agˆdas¸ ceza adalet sistemlerinin genel yo¨nelimlerini dikkate alarak, o¨zellikle sosyal medya u¨zerinden kolaylıkla gerc¸ekles¸tirilebilen hakaret suc¸unun o¨n o¨deme kapsamına alınması suretiyle yine yargının bir taraftan is¸ yu¨ku¨nu¨ azaltmak digˆer taraftan da suc¸la etkin mu¨cadeleyi hedeflemekteyiz. Bu du¨zenleme asla kis¸iye hakaret edebilme o¨zgu¨rlu¨gˆu¨ tanımamaktadır. Nitekim, bu s¸ekilde is¸lenen hakaret suc¸unun bes¸ yıl ic¸inde yeniden is¸lenmesi ha^linde fail hakkında aynı suc¸tan dolayı o¨n o¨deme hu¨ku¨mleri uygulanmayacak ve bu suc¸ bakımından kis¸i hakkında dogˆrudan kamu davası ac¸ılacaktır. Ayrıca belirtmek gerekir ki magˆdurların hukuk mahkemelerinde tazminat davası ac¸ma ve tazminat elde etme imka^nları bulunmaktadır.
''TMSF’nin kayyum olarak atanmasına imkan veren düzenleme 5 yıl daha uzatılacak''
Mahkemelerce s¸irketler hakkında kayyum atanmasına karar verildigˆi takdirde kayyumluk sisteminin daha profesyonel s¸ekilde yu¨ru¨tu¨lebilmesi ic¸in Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun kayyum olarak atanmasına imkan veren kanuni du¨zenlemenin uygulama su¨resi bu teklifle 5 yıl daha uzatılmaktadır.''