Haber: Berfin BAYSAN - Kamera: Akın KÜÇÜKKURT
(İZMİR) - 14 Şubat Sevgililer Günü’nün simgesi kırmızı gül, artan maliyetler ve düşen alım gücü nedeniyle bu yıl üreticinin ve esnafın yüzünü güldürmedi. Gübre, ilaç ve işçilik giderlerinin katlandığını belirten üreticiler, satışların geçen yılın çok altında kaldığını söyledi.
Sevgililer Günü öncesi en yoğun dönemini yaşayan gül üreticileri ve çiçekçiler, bu yıl bekledikleri satışı yapamadı. ANKA Haber Ajansı’na konuşan üreticiler ve esnaf, artan maliyetler ve düşen tüketici talebi nedeniyle hem üretimde hem de satışta ciddi kayıplar yaşandığını belirtti. Üreticiler, “Emeğimizi alamadık” derken; çiçekçiler ise “Sadece para döndürüyoruz, kazanç yok” sözleriyle tabloyu özetledi.
"Gübreler, ilaçlar aldı başını gitti. Çok zor durumdayız bu sene"
İzmir’de beş yıldır gül üretimi yapan Zübeyde Öğlü, bu yılki satışların geçen senenin çok altında kaldığını belirterek, şunları kaydetti:
“Geçen seneki fiyatın yarı fiyatına verdik diyebilirim. Gübreler, ilaçlar aldı başını gitti. Yani çok zor durumdayız bu sene. Sevgililer Günü’nde gül olmadı, gitmedi. Geçen sene bin liranın üstünde gül verdim ama bu sene bin lira hiç gül vermedim. Mesela dört yüz, beş yüz, altı yüz… O şeylerde gitti. Gitmedi yani. Beş yıldır üreticiyim. İzmir’e geleli beş yıl oldu. Ordu'dan beş yıl önce geldim buraya. Beş yıldır bu şekilde gül üretiyoruz. İlk zamanlar çok çok güzeldi ama bu sene yok yani. Ova’da gül olmadığı hâlde güller bu sene para etmedi. Sadece gül değil yani; Ova’da hiçbir şey. Ne patlıcanı ne marulu… Hepsi sıfır. Mesela geçen sene 1000 liraya aldığımız gübre bu sene 3 bin lira, 5 bin lira. Alamadık yani. Doğru düzgün gübre bile alamıyorsun çünkü çok pahalı. İlacıydı, gübresiydi, yevmiyeler aldı gitti başını. Tek ben yapıyorum burayı, tek başıma çalışıyorum. Eşim sabah gidiyor, akşam geliyor. İşçi alsam bundan hiçbir kâr edemem. Tek başıma yapmak zorundayım. Bilmiyoruz artık, orasını da… Nasıl geçineceğiz, bir şekilde yapacağız yani. Şimdi Anneler Günü’ne hazırlık yapacağız. Bakalım, belki o zaman. Biz 14 Şubat’ta çalışıyoruz, yıl içerisinde çalışmıyoruz. Bırakıyoruz yani bunu, gülü dinlendiriyoruz. 14 Şubat’a hazırlık yapıyoruz. Ama bu sene 14 Şubat’ta emeğimizi alamadık.”
"Üçüncü sınıf, ikinci sınıf kalite gülü alırken birinci sınıf parasından alıyoruz"
Çiçekçi Melahat Kırkuş da üreticiden tüketiciye uzanan zincirde her aşamada maliyet eklendiğini belirtti. Kırkuş, “Üretici, ürettiğinin hakkını alamayınca bu sefer bizlere yansıyor. Bizler de tabii ki insanlara yansıtmak zorunda kalıyoruz satış yapabilmek için. Kalite kalite sınıflandırıyorlar: birinci kalite, ikinci kalite. Üreticiden toptancıya, toptancıdan mezatlara, mezattan da bizlere geliyor. Bizler de KDV uyguladığımız için üstüne koyup vermek zorundayız. Yani bu durum bizler için, çiçekçiler için hiç hoş değil."
Geçen yıl ile bu yılın fiyatları arasında ciddi fark bulunduğuna işaret eden Kırkuş, "Geçen sene birinci kaliteyi 500–600 liradan alıyorduk, şu an ikinci kaliteyi alıyoruz. Birinci üretimde altyapımız çok zayıf. Su baskınları oldu, güllerimize kara lekeler vurdu. Kara leke olunca yok olmaya başladılar. Yok olunca da biz üçüncü sınıf, ikinci sınıf kalite gülü alırken birinci sınıf parasından alıyoruz. Bu da bizleri maliyet olarak çok zor duruma düşürüyor. Bu işlerle pek fazla geçinebildiğimiz söylenemez. Aldığımızı biz de veriyoruz. Sadece para döndürüyoruz. Cebimize giren, günü kurtarıyor. O da dükkân kirası, vergi borcu, elektrik borcu, su borcu, çiçeğin ana parası… Bunun bir de diğer boyutu var tabii. Sırf güle bakmamak lazım. Ambalajı var, diğer paketleme ürünleri var. Bunları topladığın zaman çiçekçilerin doğru düzgün kazandığı bir para yok. Dükkân sahipleri için de geçerli, üreticiler için de geçerli. Emeğimiz hiç oluyor. İnsanlar genelde çiçek almaya geliyor. Ülkemiz çiçeği seviyor. Kızlarımız seviyorlar, erkeklerimiz de öyle. Ama fiyat sorup kaçıyorlar. Herkesin bütçesi ne kadar ki? Asgari ücret ne kadar? Ne kadar yaptılar? Kimle geçinecek? Biz nasıl satış yapacağız? Çocuğumuzu nasıl okutacağız? Yani devletimizin buna bir… Özellikle vergiler şu an her şey yükseldiği için bizim alım gücümüz çok zayıfladı. Üretici de bu yüzden üretemiyor zaten” diye konuştu
"Müşteri yok. Yapacak bir şeyimiz yok"
Sektörde 30 yıldır faaliyet gösteren Ergin Demir de satışların eskiye göre düştüğünü dile getirerek, “Yedi tane aldım 700 lira, on bir tane aldım 900 lira civarı veriyoruz. Fiyatlarımız uygundur. Lale, gül… Sevgililer Günü’nde lale ile gül gider. Orkidemiz de gidiyor. Çeşitlerimiz var yani, bol çeşitlerimiz var. Özel günlere kalsak yandık ama normal günümüz devam ediyor. Şükür, buna da şükür. Hava şartlarımız, ekonomimiz… Devam. Başka bir şey yok. 200’lerden başlıyor papatya türümüz. En yükseği lale, gül, orkide. En yüksekleri bunlar. Vallahi otuz yıldır bu sektördeyiz. Otuz yıldır iyi kötü geçiniyoruz. Şükür hâlimize ama tabii geriye dönük yok. Eskisi yok. Attığımız çiçekler oluyor, çöpe attığımız oluyor. Hava şartları nem. Koruyamıyoruz. Müşteri yok. Yapacak bir şeyimiz yok” ifadelerini kullandı.