Haber: Emine DALFİDAN
(TBMM) - AK Parti, bir süredir hazırlıkları süren 11. Yargı paketi olarak adlandırılan kanun taslağını birkaç içinde TBMM Başkanlığı’na sunmayı planlıyor. Taslakta, bazı sivil toplum kuruluşlarının tepki gösterdiği LGBTİ’lere yönelik düzenlemenin yer almayacağı öğrenildi.
AK Parti, meskun mahalde silah atma, trafikte yol kesme, bilişim suçlarının önlenmesi, sanal bahis ve kumar, çocukların suçtan korunması gibi düzenlemelerin yer aldığı ve 30 maddeden oluşan "11. yargı paketi" olarak adlandırılan taslakla ilgili çalışmalarda son aşamaya geldi. Yargı paketinin birkaç içinde TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanıyor.
"Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması ve elkoyma"
Ceza hukukuna ilişkin düzenlemeler içeren taslakta Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 158'inci maddesinde nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında düzenlenen bazı fiiller, ağır ceza mahkemesinin görev alanından çıkarılarak asliye ceza mahkemesinin görev alanına alınıyor. Düzenlemeyle, kanun yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan davalarda veya istinaf ya da temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalarda nitelikli dolandırıcılık suçlarına bakan mahkemenin görevinin bu anunla değiştiği gerekçesiyle görevsizlik veya bozma kararı verilemeyeceği, bu davalara kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki göreve ilişkin kurallara göre bakılmaya devam edileceği öngörülüyor. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle gerçekleştirilmiş nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından yargılamayı yürüten ağır ceza mahkemesi, bu değişiklik nedeniyle görevsizlik kararı veremeyecek.
Taslakta "Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması halinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın üç güne kadar askıya alınmasına ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından karar verilebilir. Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri, ilgili mali kurum tarafından tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Askıya alma işlemi ayrıca hesap sahibine de bildirilir. Hesap sahibi, askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Askıya alma işlemi tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir mali kuruma transfer edildiğinin tespit edilmesi halinde bu durum, askıya alma işleminin yapılabilmesi için banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili mali kuruma gecikmeksizin bildirilir" düzenlemesi yer alıyor.
Çocuk suçlulara yönelik düzenleme
Taslakta, "özellikle son zamanlarda çocuk faillerin, başta diğer çocuklara karşı olmak üzere şiddet içeren birçok fiil gerçekleştirdikleri ve hatta kişilerin ölümüne sebebiyet verdikler, bunun psikolojik, ailevi veya çevresel faktörler ile çocukların işledikleri suçlardan dolayı yetişkinlere nazaran daha az ceza alıyor olmasından kaynaklanabildiği” gerekçesiyle 15-18 yaş grubu çocuklar için Türk Ceza Kanununun 31’inci maddesinde yaş küçüklüğüne ilişkin öngörülen hapis cezalarının üst sınırlarının artırılmasına yönelik düzenlemeler yer alıyor. Böylece suç işlenmesinin önlenmesi, caydırıcılığın sağlanması ve çocukların suistimal edilerek suçta kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu konuda, "Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup 18 yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde 18 yıldan 27 yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur" şeklinde düzenleme yapılıyor.
Taslağa göre, toplumda kurusıkı olarak tabir edilen ses ve gaz fişeği atabilen silahların da suçun kapsamına alınması suretiyle bu silahların kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olacak biçimde ya da kişilerde korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda yangın çıkaran, bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olan, silahla ateş eden veya patlayıcı madde kullanan kişi, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Suçun ses ve gaz fişeği atabilen silahla ateş etmek suretiyle işlenmesi halinde kişi 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası alacak.
İnsanların toplu olarak bulunduğu nişan merasimi, düğün töreni, asker uğurlaması, konser etkinliği, spor müsabakası, çarşı, pazar ve meydan gibi yerlerde genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun işlenmesinin izdiham başta olmak üzere birçok olumsuz durumun meydana gelmesine sebebiyet verebildiği ve toplumsal huzurun bozulmasına neden olabildiği grekçesiyle, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun, kişilerin toplu olarak bulundukları yerlerde işlenmesi halinde verilecek cezanın yarı oranında artırılması öngörülüyor.
LGBTİ’li bireylere yönelik düzenlemeler tepki çekmişti
Yargı paketine ilişkin kamuoyuna da yansıyan taslakta yer alan LGBTİ’lere yönelik "cinsiyet değişikliğine" ilişkin düzenlemenin, insan hakları savunucuları ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarından gelen tepkiler üzerine çıkarıldığı öğrenildi.
Taslakta, "Aile kurumunun korunması, toplumun genel ahlak ve değerlerine yapılan saldırıların önlenmesi, tek tipleştirme ve cinsiyetsizleştirme akımlarıyla daha etkin mücadele edilmesi amacıyla toplumsal yapıyı tahkim eden ve insan onurunu koruyan” düzenlemeler öngörülmüş ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'ndaki cinsiyet değişikliğine ilişkin yaş sınırı 18’den 25’e yükseltilmişti. Cinsiyet değişikliğinin temelini oluşturan sağlık kurulu raporlarının tüm eğitim araştırma hastaneleri yerine Sağlık Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastaneleri tarafından ve en az üçer ay aralıklarla yapacağı dört değerlendirme neticesinde verilebilmesi öngörülmüştü. Mahkemeden izin alınmadan cinsiyet değişikliğine yönelik hiçbir tıbbi müdahale yapılamaması şartı getirilmiş, “genetik ve/veya hormonal hastalıklar nedeniyle genital organlarında gelişme bozukluğu bulunan kişilerde ihtiyaç duyulan tedaviye yönelik tıbbi müdahaleler bakımından bu madde kapsamında izin alınmasına gerek bulunmadığı” hükmü yer almıştı. Taslakta, “Kanunla belirlenen koşullara aykırı olarak kişinin cinsiyetini değiştirmeye yönelik herhangi bir tıbbi müdahalede bulunan faile 3 yıldan yedi yıla kadar hapis ve bin günden 10 bin güne kadar adlî para cezası verilir” düzenlemesine yer verilmişti.
Taslakta, "Doğuştan gelen biyolojik cinsiyete ve genel ahlaka aykırı tutum ve davranışta bulunan ya da bulunmayı alenen teşvik eden, öven veya özendiren kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Aynı cinsiyetteki kişilerin nişan veya evlenme töreni yapmaları halinde bu kişilere, bir yıl altı aydan dört yıla kadar hapis cezası verilir" düzenlemesi öngörülmüştü.