Haber: Melis YILDIRIM

(ANKARA) - Ankara, sayılı günlerin kaldığı NATO Zirvesi'ni, İttifak'ın birlikteliği ve geleceğine ilişkin soru işaretlerine yanıt verme fırsatı olarak değerlendiriyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Donald Trump ile ikili görüşme yapması bekleniyor.

Ankara'da 7-8 Temmuz'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne iki hafta kaldı. Zirve'nin, hem uluslararası ortamın içinden geçmekte olduğu dönem hem de NATO'nun ve müttefikler arası ilişkilerin bugün içinde olduğu ortam nedeniyle NATO'nun tarihi zirvelerinden olması bekleniyor.

Zirve programı başlamadan önce Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirliklerinin bulunduğu İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamında Dışişleri Bakanları düzeyinde bir toplantı yapılacak. Savunma Bakanları toplantısı ise Asya-Pasifik dörtlüsü olarak bilinen Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda Savunma Bakanlarının katılımıyla gerçekleştirilecek. Zirve kapsamında liderler düzeyinde sadece İttifak üyesi ülkelerin liderleri ve eşlerinin katılımıyla, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde bir yemek düzenlenecek.

LİDERLER ZİRVESİ'NDE TEK OTURUM

Zirve'nin ikinci gününde sabah saatlerinde, 32 üyenin katıldığı Zirve oturumu, tek oturum şeklinde yapılacak. 2025 yılındaki Lahey Zirvesi'nden önceki zirvelerde birden fazla oturum yapıldığı ancak bunların verimli olmadığı kanaati oluşunca, Lahey Zirvesi itibarıyla tek bir oturum yapılmaya başlandı.

NATO üyelerinin kendi aralarında son zamanlarda ortaya çıkan bazı konulardaki görüş ayrılıkları uluslararası kamuoyunda NATO'nun birlikteliği ve geleceğiyle ilgili birtakım soru işaretleri oluşturdu. 7-8 Temmuz'daki Zirve'nin bu soru işaretlerine ve algıya karşı bir cevap verme fırsatı olacağı düşünülüyor. Zirve, NATO'nun birlikteliğini, müttefiklerin kendi aralarındaki dayanışmayı bir arada gösterebilmelerini sağlamak için önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor. NATO'nun en önemli özelliğinin bu birlik ve bütünlükten kaynaklanan caydırıcı özelliği olduğu vurgulanıyor.

KÜLFET PAYLAŞIMINDA SAMİMİYET TESTİ...

Birlik ve bütünlük konusunun sorgulandığı bu dönemde NATO'daki külfet paylaşımı ön plana çıkıyor. ABD'nin Avrupalılara yönelik külfet paylaşımının adil olmadığı yönündeki duruşu, savunma sanayi harcamalarının ülkelerin gayrisafi milli hasılalarının yüzde 5'ine çıkarılması kararının alınmasında önemli rol oynadı.

Ankara Zirvesi'nde, Lahey Zirvesi'nde alınan yüzde 5 kararına ilişkin atılan adımların, birlik ve bütünlüğün gösterilmesi ile külfet paylaşımında adil bir noktaya ulaşıyor olmanın ortaya konması gerektiği belirtiliyor. Karardan bu yana Türkiye dahil bazı Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarındaki artışın dikkat çekici olduğu kaydediliyor. Yüzde 3,5 artı yüzde 1,5 hedeflerine yönelik ciddi adımlar atıldığının gösterilmesi Zirve'nin ana beklentisi ve başarı kriterlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Türkiye'nin bu hedefe 3-4 yıl içinde ulaşması bekleniyor.

ANLAŞMALARIN İMZALANMASI BEKLENİYOR

Zirve kapsamında öne çıkan bir diğer program ise ATO Congresium'da yapılacak Savunma Sanayi Forumu. 7 Temmuz'da düzenlenecek Forum kapsamında Türkiye'nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelerin yeni ikili veya çok taraflı anlaşmaların imzalanması da bekleniyor.

ZİRVE BİLDİRİSİ'NDE "YÜZDE 5'LİK HEDEF" VURGUSU

Zirve sonunda yayımlanacak bildiride yeni misyonların başlatılması beklenmiyor. En önemli beklenti, mevcut misyonların ve en temel misyon olan kolektif savunmanın en etkin şekilde yerine getirileceğinin bildiride vurgulanması yönünde. Bildiride yüzde 5 hedefini somutlaştırarak ön plana çıkaran unsurların yer alması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Zirve'ye katılımının NATO'nun geleceğine ilişkin önemli bir mesaj olduğu kaydedildi. Öte yandan, Zirve dolasıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump'ın bir ikili görüşme yapması bekleniyor. ABD'den Başkan düzeyinde son ziyaret 2009 yılında Barack Obama'nın ziyareti olmuştu.

Türkiye'nin Zirve'den beklentileri arasında, İttifak'ın birlik ve bütünlüğü ile caydırıcılığının ortaya konması ilk başta yer alıyor. Bununla birlikte, NATO kapsamındaki ortaklıkların daha da güçlendirilmesi gerektiği vurgulanacak. Akdeniz Diyaloğu ve İstanbul İşbirliği Girişimi için gerçek manada bir ortaklık tesis edilemediği, bu bölgelere, sadece bölgelerden kaynaklanan sınama, risk ve tehditler gözüyle bakıldığı düşünülüyor. Müttefiklerin siber güvenlik, seyrüsefer güvenliği, deniz güvenliği gibi ortak çıkar alanlarındaki faaliyetlerinin somutlaştırılması da bekleniyor.

NATO GÜVENLİK OFİSİ DEVRALACAK

Zirve kapsamında Ankara'da yoğun güvenlik önlemleri alınacak. Liderler ve heyetlerinin konaklayacağı oteller, oturumların yapılacağı mekanlar ile havalimanı güzergahı bu önlemlerin uygulanacağı bölgeler arasında. Ev sahibi ülkenin güvenlik önlemleriyle birlikte NATO da çeşitli önlemler alacak. Zirvenin yapılacağı mekanların 24 ya da 36 saat öncesinde Türk güvenlik güçleriyle birlikte NATO Güvenlik Ofisi'nin kontrol ve idaresine geçmesi bekleniyor.

LİDERLER TÜRK KÜLTÜRÜNÜ DENEYİMLEYECEK

Zirve'de katılımcılara Türk kültürü yaşatılacak. Resepsiyon ve yemeklerde Türk mutfağından esintiler Liderleri karşılayacak. Heyetlere Türk kültürünü yansıtan hediyelerin takdimi de gündemde.