(ANTALYA) - Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, elektrik dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümündeki rolü, artan yatırım ihtiyacı ve iklim finansmanı ele alındı. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) tarafından düzenlenen uluslararası panelde, Dünya Bankası Grubu'nun Türkiye'deki büyük elektrik dağıtım şirketlerinden biri için 450 milyon dolarlık yeni bir finansman işlemi üzerinde çalıştığı açıklandı.

Türkiye Pavilyonu'nda gerçekleştirilen "Enerji Dönüşümünün Önünü Açmak: Enterkonneksiyonlar, Dağıtım Şebekeleri, İklim Finansmanı ve COP31 D-GRIDS Girişimi" başlıklı panelde, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), Dünya Bankası Grubu, Avrupa elektrik sektörü temsilcileri ve Türkiye'den enerji yetkilileri bir araya geldi.

Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan'ın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, yenilenebilir enerji kapasitesindeki artışın elektrik altyapısı üzerindeki etkileri, şebekelerin modernizasyonu ve yatırımların finansmanı değerlendirildi.

DÜNYA BANKASI GRUBU TÜRKİYE'DE 450 MİLYON DOLARLIK FİNANSMAN ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR

Panelde konuşan Dünya Bankası temsilcisi Demetrios Papathanasiou, Türkiye'deki elektrik dağıtım sektörünün performansını olumlu değerlendirerek şunları söyledi:

"Bence Türkiye'deki büyük başarı hikâyelerinden biri, elektrik dağıtım sektörünün yıllar boyunca ne kadar iyi performans gösterdiği ve bugün de bu performansını sürdürmesi. Söylediklerimizin arkasında durduğumuzu göstermek için birkaç ay önce Türkiye'deki özel bir elektrik dağıtım şirketine ilk öz sermaye yatırımımızı onayladık."

Türkiye'de yeni bir finansman işlemi üzerinde çalıştıklarını açıklayan Papathanasiou, şöyle devam etti:

"Bununla da yetinmiyoruz. Çok yakın zamanda, üzerinde çalıştığımız bir işlem olduğu için henüz şirketin adını açıklayamıyorum, Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım şirketlerinden biri için 450 milyon dolarlık sürdürülebilirlik bağlantılı tahvil işlemine kaynak sağlamaya hazırlanıyoruz.

Amacımız, şirketin tercihine bağlı olarak yerel veya yabancı para birimi cinsinden uzun vadeli sermaye sağlamak. Bununla şirketin modernizasyonuna, akıllı şebekelere ve dijitalleşmeye daha fazla yatırım yapmasına, dağıtık elektrik üretimini sisteme entegre edebilmesine ve şarj altyapısına odaklanmasına yardımcı olmaya çalışıyoruz."

ELDER: DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE YATIRIM İHTİYACI ARTIYOR

Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, enerji dönüşümünün elektrik dağıtım altyapısında kapsamlı yatırımlar gerektirdiğini belirtti.

Türkiye'deki elektrik dağıtım şirketlerinin önceki tarife döneminde sisteme 11,9 milyar dolarlık yatırım yaptığını ifade eden Erdoğan, yeni tarife döneminde ise 18,5 milyar dolarlık yatırım öngörüldüğünü aktardı.

Erdoğan, 2040 yılına kadar dağıtım şebekelerine yapılacak toplam yatırımların 80 milyar dolara ulaşabileceğini belirterek, yatırımların finansmanının sektörün önündeki temel başlıklardan biri olduğunu vurguladı.

IRENA: YILLIK ŞEBEKE YATIRIMLARI 1 TRİLYON DOLARA ÇIKMALI

IRENA Direktörü Aleksi Lumijärvi, elektrik şebekelerinin enerji dönüşümündeki kritik rolüne dikkati çekerek, şunları söyledi:

"IRENA'nın 1,5 derece senaryosuna göre, yıllık ortalama şebeke yatırımlarının 2035'e kadar iki katına çıkarak yaklaşık 500 milyar dolardan 1 trilyon dolara yükselmesi gerekiyor. Ardından 2050'ye kadar yıllık yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık yatırım yapılması gerekecek.

Birçok ülkede dağıtım şebekeleri ciddi yatırım, finansman, düzenleyici ve teknik kısıtlamalarla karşı karşıya. Bu zorluklar özellikle yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde daha belirgin. Sınırlı şebeke kapasitesi, yüksek finansman maliyetleri ve kurumsal ve teknik kapasite eksiklikleri, elektrifikasyonu ve enerjiye erişimi yavaşlatma riski taşıyor."

COP31 kapsamında hayata geçirilen D-GRIDS girişiminin dağıtım şebekelerine yönelik yatırımları ve modernizasyon çalışmalarını desteklemeyi amaçladığını belirten Lumijärvi, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dağıtım şebekeleri, enerji depolama, esneklik çözümleri ve enerji verimliliği, dönüşümün kenarında yer alan destekleyici unsurlar değil. Bunlar yeni enerji sisteminin temel altyapısını oluşturuyor. Teknolojiler hazır. Ekonomik gerekçeler güçlü. Artık sistemleri büyütmeye ve iyileştirmeye odaklanmalıyız."

Panelde konuşan Eurelectric Genel Sekreteri Kristian Ruby, Avrupa'da elektrik dağıtım şebekelerine yapılan yıllık yatırımların yaklaşık 34 milyar avrodan 2050'ye kadar yıllık ortalama 67 milyar avroya çıkarılması gerektiğini belirterek, yatırımların hızlandırılması ve izin süreçlerinin kolaylaştırılması çağrısında bulundu.

Ardından TEİAŞ Genel Müdür Yardımcısı ve Med-TSO Başkan Yardımcısı Serhat Metin, Akdeniz ülkeleri arasındaki elektrik bağlantılarının güçlendirilmesinin yenilenebilir enerji entegrasyonu ve arz güvenliği açısından önem taşıdığını vurguladı. Metin, Türkiye'nin yaklaşık 44 gigavatlık rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesinin 2040'ta 175 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini aktardı.

IRENA temsilcisi Zafar Samadov ise şebeke bağlantısı yetersizlikleri nedeniyle dünya genelinde 4 bin gigavata kadar yenilenebilir enerji kapasitesinin ve yaklaşık 600 gigavatlık enerji depolama kapasitesinin yatırım aşamasında beklediğini belirterek, şebeke altyapısının güçlendirilmesi gerektiğine dikkati çekti.