(ANKARA) - CHP Genel Başkan Yardımcısı Gökçe Gökçen, 9. Yargı Paketi’nin görüşüldüğü TBMM Adalet Komisyonu’nda, kadınların evlenince eşlerinin soyadını almasına ilişkin düzenlemeyi " 'Çocuklar ko¨tu¨ etkilenecek’ diyorsunuz. Çocukların ko¨tu¨ etkilenecegˆine dair bir tane bilimsel c¸alıs¸ma var mı? O¨yleyse, bos¸anmadan da c¸ocuklar ko¨tu¨ etkileniyor degˆil mi? Bos¸anmada da soyadı tekrar degˆis¸iyor. O zaman, bos¸anma sonucunda ‘Annesiyle babasının soyadı farklı olacak, ko¨tu¨ etkilendi...’ Bos¸anmayı mı yasaklayacagˆız? Kanun bo¨yle yapılır mı? Anayasa denen bir s¸ey var” diye eleştirdi.

TBMM Adalet Komisyonu’nda kamuoyunda '9. Yargı Paketi' olarak bilinen 38 maddelik ‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşülmeye devam ediyor.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Gökçe Gökçen, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle verilen önerge üzerinde konuşurken, şunları söyledi:

“Kadınlarla ilgili birçok du¨zenleme var, kadın o¨rgu¨tlerini buraya c¸agˆırmıs¸ olmanız, burada birc¸ok dernegˆin temsilcisinin olması gerekirdi. Daha da o¨nemlisi, Adalet Bakanının burada olması gerekirdi. Biz s¸imdi bas¸tan beri ne konus¸uyoruz; bu yargı paketi nerede hazırlandı? Bakan binlerce ac¸ıklama yaptı. S¸imdiye kadar ‘Şo¨yle hazırlıyoruz, bo¨yle hazırlıyoruz, s¸u olacak, bu olacak, bu olmayacak’ diye ac¸ıklamalar yapılıyor. Milletvekilleriyle, komisyonunuzla kahvaltılar yapılıyor. S¸imdi burada konus¸uyorken her seferinde ‘Şu hazırlık var, bu hazırlık var’ diyen kendisi.

"Adalet Bakanı gelsin, soru cevaplasın"

2017’de Anayasa’yı degˆis¸tirirken biz ‘Bu s¸ekilde olmaz bu is¸’ diyorduk. Yani ‘erkler ayrılıgˆı’ denilen bir s¸ey var, ‘kuvvetler ayrılıgˆı’ denilen bir s¸ey var; uygulanmıyor. Kars¸ı c¸ıktınız, u¨stu¨ne bir de bize dediniz ki o zamanlar ‘Yasama ile yu¨ru¨tme sert ayrılacak, hic¸bir s¸ekilde birbirlerine mu¨dahale etmeyecekler.’ S¸imdi ne oluyor? Hem yu¨ru¨tme yasamaya mu¨dahale edecek hem buraya go¨nderecek Meclis’te milletvekillerinin imzasına ac¸acak, kendisi hazırlayacak ama buraya gelmeye tenezzu¨l etmeyecek. Bo¨yle is¸ olur mu? Adalet Bakanı gelsin, birazcık bir soru cevaplasın. Burada biz bu¨rokratlara soru soracagˆız da cevap bekleyecegˆiz. Olacak is¸ degˆil.

“Teklif gelene kadar var mı, yok mu; dedikodu u¨zerinden bir siyaset yapılıyor”

Bu yargı paketleriyle ilgili basın yoluyla iletis¸im yapılması... Bunda c¸ok ciddi sorun var. Basına bir haber sızdırılıyor, bir ajansa haber sızdırılıyor o madde bunun ic¸inde olacak mı, olmayacak mı aylarca tartıs¸ma do¨nu¨yor. Bo¨yle kanun yapılır mı? ‘Etki ajanlıgˆı’ diye bir s¸ey c¸ıktı. Var mı, yok mu aylarca tartıs¸ılıyor. S¸imdi o¨nu¨mu¨zde teklif yok. Teklif gelene kadar var mı yok mu, dedikodu u¨zerinden bir siyaset yapılıyor. Ne yapılıyor, bunun u¨zerinden toplum acaba ne tepki verecek? Acaba hangi gruplardan ne tepki gelecek? Olumlu mu gelecek, c¸ok takmayacaklar mı, cevap vermeyecekler mi, ilgilenmeyecekler mi? Acaba buna uygun ortam yaratır mıyız? Ortamı yoklayacaksınız, sonra tepki gelirse geri c¸ekip erteleyip tekrar, sonradan getirmek u¨zere hazırlık yapacaksınız. Ortada bir kanun teklifi olmadan, bir hazırlık su¨reci olmadan bo¨yle s¸eyler tartıs¸ılıyor. Yani bu kanun yapım usulu¨ne falan aykırı. Bunlara itiraz ediyoruz."

“TMSF’yle ilgili olan madde Anayasa’ya aykırı”

Öngörülen düzenlemelerin torba yasa s¸eklinde hazırlanmasının da Anayasa'ya aykırı olduğunu belirten Gökçen, "Burada ‘20 farklı kanunu degˆis¸tirdik’ diye kendiniz anlatıyorsunuz. 20 farklı kanunun 20'si farklı konuda, torba yasa usulu¨yle burada yargı sistemini du¨zeltecegˆinizi so¨ylu¨yorsunuz, Anayasa’ya aykırı. Kayyum maddesi, TMSF’yle ilgili olan madde Anayasa’ya aykırı. Kamulas¸tırmayla ilgili madde Anayasa’ya aykırı. Orman konusundaki madde Anayasa’ya aykırı ama hepsinden beteri hepsini bir torbaya koymus¸sunuz, bunu o¨nu¨mu¨ze getirmis¸siniz" ifadelerini kullandı.

“Kimse kimsenin soyadını almasın, dayatma olmasın”

Gökçen, "kadının soyadı" ile ilgili öngörülen düzenleme konusunda da şunları söyledi:

"Bu, o¨nemli bir mesele. Burada bir du¨zenleme yapılıyor, bas¸lıgˆına ‘kadının soyadı’ yazıyorsunuz, kadınla erkek arasında Anayasa’ya ac¸ıkc¸a aykırı bir du¨zenleme yapıyorsunuz. Yıllardır bir kronolojisi var zaten bu is¸in, Yargıtay, AİHM, AYM kararları var. Hem bireysel bas¸vuru kararı hem iptal kararı var. Meclise verilen bir su¨re var, su¨re boyunca yapılmayan bir is¸ var. Yani is¸in gec¸mis¸i c¸ok eskiye dayanıyor ama bugu¨ne geldigˆimizde de bu kadar ac¸ık bir du¨zenlemeye ‘aykırılık’ diyorsunuz, aykırılık getiriyorsunuz. Sonra o du¨zenlemenin Anayasa’daki es¸itlik kısmını okumuyorsunuz, getiriyorsunuz ‘kadının soyadı’, itiraz edince de ‘Niye kadına vurgu yapıyorsunuz, erkeklerle kadınlar es¸it degˆil miydi?’ Es¸lerin soyadı diyelim, aile soyadı diyelim. Es¸ler birinin soyadını nasıl alacak, bunu du¨zenleyelim.' Kimse kimsenin soyadını almasın, dayatma olmasın. Bunları du¨zenleyelim ama siz ayırımcı du¨zenlemeyi getireceksiniz. AYM kararına, kadınların talebine, kadınların itirazına, hatta erkeklerin itirazına ragˆmen, hukuka ragˆmen getireceksiniz. Sonra da diyeceksiniz ki ‘Kadınlar buna niye itiraz ediyor canım, bas¸ka dertleri yok muymus¸’ Bas¸ka dertleri var kadınların, c¸ocukların da var. ‘Ko¨tu¨ etkilenecek’ diyorsunuz. Çocukların ko¨tu¨ etkilenecegˆine dair bir tane bilimsel c¸alıs¸ma var mı ya burada? Nasıl bir ko¨tu¨ etkilenme durumu var? O¨yleyse, bos¸anmadan da c¸ocuklar ko¨tu¨ etkileniyor degˆil mi? Bos¸anmada da soyadı tekrar degˆis¸iyor. O zaman, bos¸anma sonucunda ‘Annesiyle babasının soyadı farklı olacak, ko¨tu¨ etkilendi.’ Bos¸anmayı mı yasaklayacagˆız? Kanun bo¨yle yapılır mı? Anayasa denen bir s¸ey var.

“'Aile bo¨yle korunur’ diyorsanız, o¨nce aile ic¸i s¸iddeti, c¸ocuk istismarını, kadına s¸iddeti konus¸mamız lazım”

Birc¸ok u¨lkeye, uygulamalara baktık. Bir aile bu¨tu¨nlu¨gˆu¨ meselesi var, zaten ‘Aile bu¨tu¨nlu¨gˆu¨ bo¨yle sagˆlanır -veya- aile bo¨yle korunur’ diyorsanız, o¨nce aile ic¸i s¸iddeti, c¸ocuk istismarını, kadına s¸iddeti konus¸mamız lazım. I·stanbul So¨zles¸mesi kalktı, ne gibi bir fayda elde ettiniz, bunu ac¸ıklamanız lazım. Du¨n KEFEK’te duydugˆumuz kadarıyla, milyonlarca kadın uygulamayı indirmis¸ ve bundan gurur duyuluyor. Tu¨rkiye'de milyonlarca kadın telefonunda s¸iddete kars¸ı uygulama indirdi diye gurur duyuluyor iktidar tarafından, inanılmaz bir s¸ey. Ailenin korunmasını burada bize soyadıyla anlatıyorsunuz.

“I·slam devletlerine, laik olmayan cumhuriyetlere baktık, burada da yok bo¨yle bir s¸ey. Bu nereden c¸ıkıyor”

Bir ku¨ltu¨r meselesi var degˆil mi? Tu¨rk ku¨ltu¨ru¨ne uygunluk, sosyoloji, gelenekler bunlarla ac¸ıklanıyor. Acaba hangi kaynaktan geliyor bu soyadı meselesi? Osmanlı'da o¨yle bir s¸ey yok. Tu¨rkiye'de soyadı zaten Cumhuriyet'ten sonra gelmis¸ bir s¸ey. Bu ‘gelenek’ denen s¸ey nerede olus¸mus¸, nasıl olus¸mus¸? İslam’dan mı kaynaklanmıs¸ yoksa Tu¨rk Cumhuriyetleri'nden mi kaynaklanmıs¸? C¸ok ilginc¸. Tu¨rkiye Cumhuriyeti devleti haricinde hic¸bir Tu¨rk devletinde bo¨yle bir soyadı dayatması kanununa rastlamadık. Varsa so¨yleyin lu¨tfen. I·slam devletlerine, laik olmayan cumhuriyetlere, devletlere baktık, burada da yok bo¨yle bir s¸ey. Bu nereden c¸ıkıyor? Bir s¸ey uyduruyorsunuz, getiriyorsunuz, sonra da ‘Gelenegˆimiz budur’ diyorsunuz. C¸ok ilginc¸.

“Bundan sonraki yargı paketinde ‘etki ajanlıgˆı’ denilen o ucube kanun gelecek mi”

Bir insanın, yas¸ına gelene kadar, kendini du¨nyaya tanıtması var, yaptıgˆı is¸ler var, kariyeri var. Veya hic¸bir s¸ey olmasın, kendi tercihi var, istegˆi var. Diyorsunuz ki ‘Bundan sonra size bunu dayatıyoruz, kendinizi bo¨yle ifade edeceksiniz.’ Bunları anlamak mu¨mku¨n degˆil. Bundan sonraki yargı paketleri olacak, bir strateji belgesi var ama biz s¸imdiye kadar iktidar agˆzından bir tane ‘Şu bir sorundur’ cu¨mlesini duymuyoruz. Yani bir sorun yoksa niye yargı paketi hazırlıyorsunuz? Bundan sonraki yargı paketinde ‘etki ajanlıgˆı’ denilen o ucube kanun gelecek mi? Biz bunu yine basından mı takip edecegˆiz milletvekilleri olarak bunları ac¸ıklamanız lazım.”

Komisyonda, Anayasa'ya aykırılık gerekçesiyle verilen iki önerge de oy çokluğuyla reddedildi.