(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının büyük bölümünün işveren teşvikleri ve istihdam programlarına aktarıldığını belirterek, "İşsizlik Fonu, işsizlerin kara gün güvencesi olmaktan çıkarılmış, işverene kaynak aktaran bir yapıya dönüştürülerek işsizden çok işverene çalışır hale getirilmiştir" dedi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yaptığı yazı açıklamayla 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin işsizlik verilerini değerlendirerek, işsizliğin her geçen gün derinleştiğini, buna karşın İşsizlik Sigortası Fonu'nun asıl amacı olan işsizleri koruma işlevinden uzaklaştırıldığını söyledi.
2026 yılının ilk altı ayında 892 bin 380 kişinin işsiz kaldığı için İş-Kur'a işsizlik ödeneği başvurusunda bulunduğunu ifade eden Fethi Gürer, bu kişilerin yalnızca 413 bin 883'ünün işsizlik ödeneği almaya hak kazandığını aktardı. Geçen yılın aynı dönemine göre tablonun daha da ağırlaştığına dikkati çeken Gürer, "Başvuru yapanların sayısı geçen yıla göre 30 bin 456 kişi artarken, işsizlik ödeneği bağlanan kişi sayısı 286 kişi azaldı. Yani daha fazla insan işini kaybediyor ancak daha az kişi işsizlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Bu tablo çalışma yaşamındaki güvencesizliğin ve sosyal devlet anlayışındaki zafiyetin açık göstergesidir" diye konuştu.
FONDAN YARARLANANLARIN SAYISI SINIRLI
Türkiye'de geniş tanımlı işsiz sayısının yaklaşık 13 milyona, resmi işsiz sayısının ise 3 milyona yaklaştığını buna rağmen Haziran 2026 itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yalnızca 460 bin 501 kişinin işsizlik ödeneği alabildiğini dile getiren Gürer, "Gerçek işsiz sayısıyla fondan yararlanabilen kişi sayısı arasında bir uçurum var. İşsizlik ödeneği, işten ayrılmadan önceki son dört aylık prime esas brüt kazancın ortalamasının yüzde 40'ı üzerinden hesaplanıyor. Ancak ödeneğin üst sınırı brüt asgari ücretin yüzde 80'i ile sınırlandırılıyor. Bu nedenle bugün en yüksek işsizlik ödeneği 26 bin 223 lira, asgari ücretle çalışan bir işçinin alabileceği en yüksek işsizlik ödeneği ise 13 bin 111 lira 72 kuruş düzeyinde kalıyor" ifadelerini kullandı.
İktidarın sosyal devlet anlayışı yerine fon kaynaklarını işveren teşvikleri için kullandığını savunan Gürer, şunları kaydetti:
"İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yapılan harcamaların 2024 yılında sadece yüzde 24'ü, 2025 yılında ise yüzde 31,6'sı doğrudan işsizlere ayrıldı. Geri kalan yaklaşık yüzde 70'lik bölüm işveren teşvikleri ve çeşitli işgücü programlarında kullanıldı. Oysa bu harcamaların önemli bir kısmı merkezi bütçeden karşılanmalıdır. İşsizlerin primleriyle oluşan fon, işsizlerin güvencesi olmaktan çıkarılmıştır. İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için kişinin kendi isteği ve kusuru dışında işten çıkarılmış olması, işten ayrıldıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR'a başvurması, son 120 gün kesintisiz çalışmış olması ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekiyor. Bu şartlar nedeniyle milyonlarca işsiz fondan yararlanamıyor. Öte yandan 600 gün prim ödeyenlere 6 ay, 900 gün prim ödeyenlere 9 ay, 1080 gün prim ödeyenlere ise yalnızca 10 ay ödeme yapılıyor. Bu sürenin sonunda kişi hâlâ iş bulamamış olsa bile destek tamamen kesiliyor. İşsizliğin bu kadar yaygın olduğu bir dönemde bu uygulama sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmıyor."
"İŞÇİLER KUSURLU GÖSTERİLİYOR"
Türkiye'de birçok işverenin kıdem tazminatı ve diğer yükümlülüklerden kaçınmak amacıyla çalışanları kusurlu göstererek işten çıkardığını bu durumun işsizlik ödeneğine erişimi de engellediğini söyleyen Gürer, çalışanların kusurlu olmadıklarını ancak yıllarca süren mahkeme süreçleri sonunda ispatlayabildiklerini, yargı süreçlerinin uzunluğu nedeniyle işsizlerin ciddi mağduriyet yaşadığını anlattı.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işverenlere aktarılan teşviklerin yıllar içinde hızla arttığına işaret ederek, "İşverenlere fondan 2021 yılında 21,7 milyar lira, 2022 yılında 28,6 milyar lira, 2023 yılında 40 milyar lira, 2024 yılında 71,1 milyar lira, 2025 yılında ise 97 milyar lira teşvik ve destek ödemesi yapıldı. 2026 yılının ilk beş ayında yapılan ödeme ise 44,9 milyar liraya ulaştı. İşsizlik Sigortası Fonu, işsiz kalan emekçilerin zor günlerinde yanında olmak için kurulmuştur. Bugün ise fonun önemli bir bölümü işveren teşviklerine yönlendirilmektedir. İşsizlik Fonu, işsizlerin kara gün güvencesi olmaktan çıkarılmış, işverene kaynak aktaran bir yapıya dönüştürülerek işsizden çok işverene çalışır hale getirilmiştir. İşsizlerin fondan yararlanmasının önündeki ağır şartlar hafifletilmeli, işsizlik ödeneğinin miktarı ve ödeme süresi artırılmalı, fon kaynakları öncelikle işsiz yurttaşlar için kullanılmalıdır" diye konuştu.