(TBMM) - CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç, iktidara “Faize para var da çocukların yemeğine neden yok" diye sorarak, "Yandaşa para var, faize milyarlarca lira var, rant düzenine para var, garantili ödemelere para var... Ama öğrencinin bir öğün yemeğine gelince burada bize 'Para yok' deniyor, bütçeden bahsediliyor. CHP olarak biz bu tercihi değiştireceğiz” dedi.
CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç TBMM’de 2026-2027 eğitim öğretim döneminin başlamasına ilişkin basın toplantısı düzenledi. Kılıç, eğitimde fırsat eşitsizliğine dikkati çekerek, şunları söyledi:
"Bugün Türkiye'de yaklaşık 20 milyon öğrencimiz ve 1 milyonu aşkın eğitim emekçimiz yeni eğitim-öğretim yılına başladı. Ama bu yıl okul zili her evde aynı duyguyla çalmadı. Bir evde okul zili çalarken başka bir evde geçim alarmı çaldı. Çünkü milyonlarca anne baba bugün aynı soruların peşinde: ‘Çocuğumun beslenme çantasına yarın ne koyacağım? Servis parasını nasıl ödeyeceğim? Defterini, ayakkabısını, montunu nasıl alacağım?’ İşte Türkiye'nin gerçek eğitim tablosu bu. Saraydan bakınca başka bir Türkiye görebilirsiniz ama mutfakta başka bir Türkiye var. Okul kapısında başka bir Türkiye var. Kantinde, kırtasiyede, servis durağında bambaşka bir Türkiye var. CHP olarak işte o Türkiye'yi görüyoruz. Çünkü siyaseti sarayların penceresinden değil; halkın sofrasından, çocuğun beslenme çantasından, emekçinin alın terinden okuyoruz."
Bu yıl bir ilkokul öğrencisinin uzun mesafe servisle okula başlamasının maliyetinin 77 bin 559 liraya ulaştığını söyleyen Kılıç, şunları söyledi:
"28 bin 75 lira asgari ücret alan bir emekçi, çocuğunu okula gönderebilmek için neredeyse 3 aylık maaşını harcamak zorunda. 23 bin 552 lira alan, en düşük emekli maaşını alan bir veli bu hesapla aylık 54 bin lira açıkla başlıyor. Memur bir veli ise aylık 7 bin 500 lira açıkla başlıyor. Bu ülkede kamu emekçilerinin bile maaşının tamamı çocuğunun eğitime başlangıç maliyetini karşılamaya yetmiyor. Bu, ülkemiz için gerçekten utanç verici bir tablo. Lisedeki bu rakam 81 bin lirayı aşıyor ki o rakamları hiç hesaplamıyorum bile. Ve bunların içinde yıl boyunca yeniden alınacak defter, kalem, ayakkabı, mont, kantin ve diğer giderler yok bile.
"BİR ÇOCUĞUN ÇANTASI DOLSUN DİYE EVİN MUTFAĞI BOŞALIYOR"
İki, üç çocuğu olan bir veliyi düşünün. İşte o zaman eğitim, masraf olmaktan çıkıyor; bir ailenin hayatta kalma mücadelesine dönüşüyor. İzmir'de, İstanbul'da, Ankara'da, Manisa'da; birçok büyükşehirde dahi kırtasiye parasını denkleştiremeyen velilerimiz var. Sabahçı kardeş çantasını eve getiriyor, öğlenci kardeş aynı çantayla aynı gün okula gidiyor. Beş veli bir araya geliyor; servis parasını ödeyemedikleri için dönüşümlü olarak kendi araçlarıyla çocuklarını okula götürüyorlar. Bir anne markette çocuğun defteriyle mutfak yağını aynı anda hesaplıyor. Bir baba 'Ayakkabıyı bu ay alırsam kirayı nasıl ödeyeceğim' diye düşünüyor. Bir çocuğun çantası dolsun diye aslında evin mutfağı boşalıyor."
"DEVLETİN GÖREVİNİ VELİNİN CEBİNE BIRAKARAK PARASIZ EĞİTİMDEN SÖZ EDEMEZSİNİZ"
Her çocuğun eşit olduğuna dikkati çeken Kılıç, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz buna razı değiliz. Bizim siyaset anlayışımızda çocuk, ailesinin gelirine göre geleceği belirlenen bir yurttaş değildir. Her çocuk eğitim hakkına eşit olarak sahiptir. Anayasamız açıktır: Temel eğitim parasızdır. Ama bugün devlet okullarında velilerimizden bağış adı altında on binlerce lira isteniyor. Buna ilişkin şikâyetler geliyor. Okulun temizliği; güvenliği; sabunu, tuvalet kâğıdı, bakım onarımı velinin sırtında. Sonra çıkıp ekranlarda 'Kayıt parası almayacağız' diye söyleniyor. Devletin görevini velinin cebine bırakarak parasız eğitimden söz edemezsiniz. Parasız eğitim yalnızca okulun kapısından ücretsiz girmek değildir; parasız eğitim, hiçbir çocuğun yoksulluğu yüzünden başını öne eğmemesidir.
"BU ÜLKENİN PARASI YOK MU"
Bu ülkenin parası yok mu? Tabii ki var. Ama mesele kaynak değil, mesele tercih meselesi. 2026 bütçesine baktığımızda faize 2 trilyon 742 milyar lira ayrıldı. Millî Eğitim Bakanlığının yıllık bütçesi 1 trilyon 944 milyar lira. Yani faize Millî Eğitim Bakanlığından yaklaşık 800 milyar lira daha fazla kaynak ayrılmış. Yalnızca ilk 7 ayda faize 1 trilyon 791 milyar lira ödendi. Bu, günde ortalama 8,5 milyar lira ediyor.
"ÖNCELK RANT DEĞİL, EĞİTİMDİR"
Faize para var da çocukların yemeğine neden yok? Yandaşa para var, faize milyarlarca lira var, rant düzenine para var, garantili ödemelere para var... Ama öğrencinin bir öğün yemeğine gelince bize 'Para yok' deniyor, bütçeden bahsediliyor. CHP olarak bu tercihi değiştireceğiz. Çünkü bizim bütçemizde öncelik faizler değil, faiz lobileri değil; çocuklarımızdır. Öncelik rant değil, eğitimdir. Öncelik saray değil, halktır.
Düşünün, bir tost olmuş 95 lira; ayranı ekleyin, 20 lira. Bir öğrencinin her gün yalnızca bir tost, bir ayran, bir de su tükettiğini düşünün; aylık maliyeti yaklaşık 2 bin 990 lira ediyor. Ama daha acı olan şu ki bu tostu bile yiyemeyen birçok çocuk var bu ülkede. Arkadaşları kantine giderken açlığını ya da parasızlığını söylemiyor, 'Canım istemiyor' diye geçiştiriyor. Bir çocuk yoksulluğunu gizlemek zorunda kalıyorsa orada yalnızca çökmüş bir eğitim sistemi değil, toplumsal vicdan da çökmüş demektir."
"AÇLIKTAN BAŞI DÖNEN, BAYILAN ÇOCUKLARDAN HİÇBİR ŞEY BEKLEYEMEZSİNİZ"
Ücretsiz okul yemeğinin ve temiz içme suyunun çocukların en temel hakkı olduğuna işaret eden Kılıç, "Aç bir çocuktan ders dinlemesini bekleyemezsiniz; susuz bir öğrenciden başarı bekleyemezsiniz. Açlıktan başı dönen, bayılan çocuklardan hiçbir şey bekleyemezsiniz. Çocuğun beslenmesini ailesinin cüzdanına bıraktığınız anda eğitimde fırsat eşitliğini yok etmiş olursunuz" dedi.
"OKULLARIMIZ GÜVENLİ OLMAK ZORUNDA"
Öğretmenlerin de bu düzenin altında ezildiğini ifade eden Kılıç, şöyle konuştu:
"Aynı sınıfa giren, aynı sorumluluğu taşıyan öğretmenler farklı ücretler alıyorlar, farklı haklara sahipler. Atama bekleyen öğretmenlerimizin önüne mülakat duvarları çıkıyor. CHP olarak şunu diyoruz: Öğretmenin görevi çocuk yetiştirmektir, torpil aramak değildir. Öğretmenin ölçüsü siyasi sadakat değil; liyakat ve bilgidir. Eğer bir anne çocuğunu okula gönderirken 'Bugün sağ salim eve dönecek mi' diye düşünüyorsa orada eğitim sisteminden söz edemeyiz. Okullarımız güvenli olmak zorunda. Çocuklarımız uyuşturucunun, çetelerin ve şiddetin hedefi hâline geliyorsa devlet çocukları korumak zorunda. Her okulda yeterli rehber öğretmen, psikolojik danışman, sosyal hizmet uzmanı ve kadrolu güvenlik görevlisi bulunmak zorunda. Okulların çevreleri denetlenmeli. Çünkü çocuğu korumak aslında devletin asli görevlerinden biridir."
"HER ÖĞRENCİMİZE EN AZ BİR ÖĞÜN ÜCRETSİZ VE SAĞLIKLI YEMEK SAĞLAYACAĞIZ"
Kılıç, "Her kamu okuluna ihtiyacı kadar doğrudan bütçe vereceğiz. Kayıt parası ve zorunlu bağış düzenine son vereceğiz. Her öğrencimize en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlayacağız. Temiz içme suyunu okullarımızda ücretsiz hâle getireceğiz. Temel kırtasiye malzemelerini ve yardımcı kaynakları ücretsiz vereceğiz. Servis ve ulaşım giderlerini kamusal olarak destekleyeceğiz. Okulların temizlik ve güvenlik personelini kadrolu olarak işe alacağız. Mülakatı kaldıracağız, öğretmen atamalarında liyakati esas alacağız. MESEM sömürüsüne son vereceğiz. Köy okullarını yeniden açacağız, çocuğun yaşadığı yerde nitelikli eğitime ulaşmasını sağlayacağız" diye konuştu.
Kılıç, velilere de seslenerek,"Çocuğunuzun okul masrafını karşılayamadığınız için kendinizi suçlamayın. Bu sizin ayıbınız, eksikliğiniz değil. Bu, yanlış ekonomik ve siyasi tercihlerin sonucu. Çocuğunuzun çantasına koyamadığınız defterin, beslenme çantasına koyamadığınız lokmanın, ödeyemediğiniz servis ücretinin sorumlusu siz değilsiniz. Sizin kaygınızı biliyoruz, gece herkes uyurken yaptığınız hesabı biliyoruz" dedi.
HİÇBİR ÇOCUK OKULDA AÇ, SUSUZ, SAHİPSİZ VE KORKU İÇİNDE OLMAYACAK"
Kılıç, "Çocuğunuz arkadaşlarının yanında mahcup olmasın diye yaptığınız fedakârlıkları biliyoruz ve CHP olarak söz veriyoruz: Hiçbir çocuk ailesinin gelirinden dolayı eğitimden mahrum kalmayacak. Hiçbir anne 'Yarın beslenme çantasına ne koyacağım' diye uykusuz kalmayacak. Hiçbir baba servis parasıyla kira parası arasında seçim yapmak zorunda kalmayacak. Hiçbir çocuk okulda aç, susuz, sahipsiz ve korku içinde olmayacak. Çünkü Cumhuriyet Halk Partisi çocukların yanında olan partidir, emekçinin yanında olan partidir, öğretmenin yanında olan partidir, annenin, babanın, velilerin yanında olan partidir. Ve Cumhuriyet Halk Partisi bu ülkenin çocuklarını, geleceğini rant düzeninin insafına asla bırakmayacaktır" diye konuştu.
"BU ÜLKENİN HİÇBİR ÇOCUĞU YOKSULLUĞA TESLİM EDİLMEYECEK"
Kılıç, sözlerini şöyle tamamladı:
"Biz laik, bilimsel, güvenli, parasız ve nitelikli eğitimi yeniden kuracağız. Çünkü bizim için çocuklarımız bir bütçe kalemi değildir, çocuklarımız Cumhuriyet'in geleceğidir. Ve CHP olarak biz o geleceğe sahip çıkmaya devam edeceğiz. Faize değil çocuğa yatırım yapacağız, ranta değil eğitime katkı sunacağız, sarayın değil halkın bütçesini yapacağız. Çünkü biz biliyoruz ki bir ülkenin gerçek zenginliği ödediği faizle değil; çocuklarının nasıl beslendiği, nasıl korunduğu ve nasıl eğitildiği ile ölçülür. CHP olarak sözümüz nettir: Bu ülkenin hiçbir çocuğu yoksulluğa teslim edilmeyecek, hiçbir çocuk geleceğinden mahrum bırakılmayacak. Çünkü çocuklarımızın geleceği CHP'nin iktidarında güvence altında olacaktır."