Haber: Berfin BAYIR
(TBMM) - CHP'nin, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ne ilişkin hazırladığı muhalefet şerhinde, taksi, dolmuş, minibüs ve servis araçlarına ait ticari plakaların devrinden doğan kazançlara getirilen gelir vergisi ve KDV istisnalarının Anayasa’nın eşitlik ve vergi adaleti ilkelerine aykırı olduğu belirtildi.
CHP, 14 ayrı kanunda değişiklik öngören ve komisyonda verilen önergelerle 26 maddeye çıkarılan "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ne ilişkin muhalefet şerhi hazırladı.
Şerhte, "Teklifin; 1, 2, 3, 15,19 ve 20. maddelerinin İçişleri Komisyonunda, 4. maddesinin Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonunda; 7, 8, 12, 13 ve 19. maddelerinin Adalet ve Anayasa Komisyonlarında, 15. maddesinin Çevre Komisyonunda, 16. maddesinin Bayındırlık, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda, 21, 22, 23 ve 24. maddelerinin Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda tüm boyutlarıyla ele alınıp görüşülmeden acele ile sadece Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülerek yasalaştırılması gayretini uygun görmemekteyiz" denildi.
Kanun teklifine ilişkin etki analizi raporunun eksik hazırlandığı vurgulanan şerhte, bazı maddelerin mali etkilerine ilişkin hesaplamalara yer verilmediği ifade edildi.
KOBİ’lerin, küçük esnafın, çiftçinin, dar gelirlinin, işçinin, memurun, emeklinin sorunlarını çözecek bir düzenleme bulunmadığı kaydedilen şerhte, "Kanun teklifinin 6 ve 17. maddesindeki düzenlemeler, görünüşte bazı zorunluklardan kaynaklanan teknik olarak devrevi bir düzenleme olarak gerekçelendirilse de vergi hukuku açısından önemli bir kırılmaya işaret etmektedir. Türk vergi sisteminde, bu düzenlemelerle ödeme gücüne uygun ve adil bir vergileme sisteminden saparak belirli mükellef grupları için uzun süreli bir vergisel ayrıcalık alanı oluşturulmaktadır" eleştirisinde bulunuldu.
Şerhte, şöyle devam edildi:
"Bu kanun teklifinde yer alan söz konusu maddeler ile hazine, uzun vadeli olarak önemli miktarda vergi gelirinden vazgeçmektedir. Gelir ve Katma Değer vergisi alanında getirilen uzun süreli ucu açık istisnalar ile Anayasanın 10. maddesinde yer alan 'kanun önünde eşitlik' ilkesine ayrıca Anayasa’nın 73’üncü maddesi ve gerekçesinde ortaya konan vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin adaletli ve dengeli dağılımı ilkesine aykırı düzenlemeler öngörülmektedir. AKP iktidarlarının Türkiye'yi yönettiği süre içinde bölüşüm ilişkileri gittikçe bozulmuştur; fakirin daha fakir olduğu, zenginin daha zengin olduğu bir sistem yaratılmıştır. Ülkenin karşı karşıya bulunduğu en önemli başlıca sorunlar üretim kaybı, işsizlik ve yüksek enflasyondur. AKP hükümetinin uyguladığı bir nevi sıcak para girişini amaçlayan kontrollü düşük kur politikası bazı sektörlerdeki üreticileri ve ihracatçıları zor duruma düşürmüştür. Yoğun iflas, konkardato ve işten çıkarmalar yaşanmaktadır. Türkiye imalat sanayi oldukça güç koşullarda çalışmaya devam etmektedir. Türkiye ekonomisinde tüm sanayi kollarının ve tarım sektörünün durumunun bir master plan ve kapsamlı eylem planı çerçevesinde ele alınması ve gerekli tedbirlerin ivedilikle hayata geçirilmesi gerekmektedir. Türkiye güvenin ve ekonomik istikrarın olmadığı, ana muhalefet partisine, belli muhalefet organlarına ve seçilmiş iş dünyası temsilcilerine hukuk dışı operasyonların yapıldığı bir ülke konumundadır. Türkiye ekonomisinin geçmişten gelen sorunları ve bazı ekonomik göstergelerde dış ve iç şoklara dayanıksız bulunan kırılgan yapı Türkiye ölçeğinde sorunları daha da ağırlaştırıcı etki yapmaktadır. Mevcut ekonomik durumda gelir dağılımı gittikçe bozulmaktadır, başta hazine ve bütçe olmak üzere kamu kaynakları bu eşitsizliği giderecek ölçüde kullanılmamaktadır. Ancak söz konusu kanun teklifi metninde AKP hükümetinin 3 yıldır izlemeye çalıştığı dezenflasyon politikasının gelir dağılımında, tarım ve sanayi üretiminde ihracat yapısında yaptığı tahribatın giderilmesi ile ilgili herhangi bir düzenleme yer almamaktadır.
Son ABD-İsrail İran savaşı nedeniyle jeopolitik gelişmelerin yol açtığı belirsizlik ve yüksek enerji fiyatlarının küresel ölçekte arz ve talep üzerinde oluşturduğu baskıların Türkiye ekonomisinde yarattığı ilave sorunları giderici veya azaltıcı tedbirleri içeren herhangi bir düzenleme de kanun teklifi metninde yer almamaktadır."
Şerhte, 6 ve 17. maddelerdeki düzenlemenin gelir artışı veya azalışına etkileri konusunda herhangi bir projeksiyon yapılmadığı kaydedildi.
PETROL PİYASASINDA VERGİ KAÇAKÇILIĞI
Teklifin 21'nci maddesiyle petrol piyasasında vergi kaçakçılığına karıştığı şüphesiyle hakkında vergi incelemesi veya yargı süreci işletilenler hakkındaki yaptırımların yeniden düzenlendiği belirtilerek, bu maddeyle ilgili etki analizinde, “Mevcut durumda geçici faaliyet durdurma tedbiri uygulanan lisanslı 37, lisansı bulunmayan 324 olmak üzere toplam 361 akaryakıt istasyonunun yapılacak düzenleme sonrasında artırımlı teminat mekanizması çerçevesinde yeniden faaliyet gösterebilmesine imkan sağlanabileceği değerlendirilmektedir” açıklamasının yer aldığına işaret edildi. Şerhte, "Maddenin komisyondaki görüşmeleri sırasında yapılan değerlendirme ve açıklamalardan petrol ürünleri piyasasında gerek Vergi Kanunları gerekse Petrol Piyasası Kanunu ile getirilen tedbir ve yasaklamalara rağmen kayıt dışılığın önlenemediği anlaşılmaktadır" ifadelerine yer verildi.