(ANKARA) - CHP, COP31 İklim Zirvesi’ne ilişkin, "Bizim gözümüzde iklim; işin, barınmanın, sağlığın, suyun ve demokrasinin meselesidir. Temel önerimiz şudur: Ekolojiyi insanın ihtiyaçlarına, insanın ihtiyaçlarını ekolojiye karşı konumlandırmayan bir dönüşüm, ancak toplumla birlikte yürütüldüğünde kalıcı olur. Bunun yolu, dönüşümden etkilenen herkesin karar süreçlerinde söz sahibi olmasıdır" açıklamasını yaptı.
CHP Genel Merkezi, Antalya’da gerçekleşen COP31 İklim Zirvesi’ne ilişkin açıklama yaptı. Zirvenin Antalya'da toplanmasının memnuniyetle karşılandığının ifade edildiği açıklamada, iklim krizinin toplumsal adalet ve katılımcı demokrasi ilkeleriyle ele alınması gerektiği vurgulanarak, "İklim krizi hiçbir ülkenin, hiçbir siyasi hareketin tek başına çözemeyeceği ortak bir sınavdır. Antalya'daki bu buluşma, Türkiye'nin ve bölgemizin geleceği açısından da belirleyici bir an" denildi. COP31’e sosyal demokrat bir perspektifle katkı sunma hedefinin altı çizilen açıklamada, ekoloji ile insan ihtiyaçlarının karşı karşıya getirilmemesi gerektiği kaydedildi.
"DÖNÜŞÜM ANCAK TOPLUMLA BİRLİKTE YÜRÜTÜLDÜĞÜNDE KALICI OLUR"
İklim politikalarının doğrudan toplumsal yaşama etki ettiği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
"Bizim gözümüzde iklim; işin, barınmanın, sağlığın, suyun ve demokrasinin meselesidir. Temel önerimiz şudur: Ekolojiyi insanın ihtiyaçlarına, insanın ihtiyaçlarını ekolojiye karşı konumlandırmayan bir dönüşüm, ancak toplumla birlikte yürütüldüğünde kalıcı olur. Bunun yolu, dönüşümden etkilenen herkesin karar süreçlerinde söz sahibi olmasıdır."
Türkiye’nin temiz enerji alanında güçlü bir ivme yakalandığının kaydedildiği açıklamada, mevcut veriler ışığında gelecek döneme ilişkin görevler sıralandı. Açıklamada, rakamların iklim meselesinin eninde sonunda faturaya, mutfağa ve tarlaya dokunduğunu gösterdiği ifade edilerek, "Önümüzdeki dönemde birlikte ele alınması gereken iki başlık daha var. Yerli kömür santrallerine 2026'dan itibaren uygulanan alım garantisinin, kömürdan elektrik üretiminde yeni bir rekora yol açabileceği öngörülüyor. Ulusal hedefler ise henüz bir kömürden çıkış takvimi içermiyor. Bu iki başlık bölgesel adil geçiş planlarıyla birlikte ele alındığında, hem çalışanlara güvence hem de hedeflere güç kazandırabilir" denildi.
CHP’NİN İKLİM POLİTİKASINDA 7 TEMEL İLKE
Açıklamada, dönüşüm sürecinde rehber alınacak temel ilkeler 7 başlık altında şu şekilde sıralandı:
"- Bedel adil paylaşılmalı. Dönüşümün maliyeti gelirle ve sorumlulukla orantılı paylaşılmalı; en çok kirleten en çok katkı sunmalıdır.
- Yük tarlaya yıkılmamalı. Gıda egemenliği korunmalıdır. İklim politikası, sanayi kirliliğini ve fosil yakıtları tartışmanın dışında bırakıp yükü çiftçiye ve hayvan yetiştiricisine yüklememelidir; üreticiyi kısıtlayarak değil, destekleyerek yürütülmelidir.
- Yeni işler güvenceli olmalı. Temiz ekonominin yarattığı istihdam kalıcı olmalı, sendikal örgütlenmeye açık ve onurlu çalışma koşulları sunmalıdır.
- Enerji bir haktır. Isınma, aydınlanma ve serinlemek kimse için lüks olmamalıdır.
- Su ve toprak ortak varlığımızdır. Kamu yararı her kararın merkezinde yer almalıdır.
- Katılım, dönüşümün güvencesidir. İşçinin, çiftçinin, mahallelinin ve gençlerin sesi kararlarda yer aldığında dönüşüm toplumsal destek kazanır.
- Hedefler ölçülebilir ve izlenebilir olmalı. Kamuoyu ilerlemeyi açık verilerle takip edebilmelidir."
ÇÖZÜM İÇİN 7 ÖNERİ
Açıklamada, iklim kriziyle mücadele ve adil dönüşümün sağlanması adına CHP’nin 7 maddelik çözüm önerisi ise şöyle sıralandı:
"- Katılımcı iklim yönetişimi. Emek örgütleri, belediyeler, meslek odaları, akademi, gençlik ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan kalıcı bir İklim ve Adil Geçiş Konseyi kurulmalıdır. İklim Kanunu'nun her ilde öngördüğü İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları da bu kesimlerin katılımına açılmalı, iklim verileri herkesin erişebileceği biçimde yayımlanmalıdır.
- Bölgesel adil geçiş planları. Kömür havzaları başta olmak üzere dönüşümden en çok etkilenecek bölgeler için planlar, o bölgenin çalışanları ve yerel yönetimleriyle birlikte hazırlanmalıdır. Ulusal hedeflerin bir sonraki güncellemesi, bu planlara dayanan ve çalışanlara güvence veren bir geçiş takvimi içermelidir.
- Adil geçiş kaynağının güçlendirilmesi. İklim Kanunu, karbon piyasası gelirlerinin yüzde onuna kadarının adil geçişe ayrılmasına imkân tanıyarak önemli bir adım attı. Bu imkânın tam olarak kullanılmasını ve kaynağın dönüşümden etkilenen çalışanların gelir güvencesine, yeniden eğitimine, erken emeklilik haklarına ve bölgesel yatırıma yönlendirilmesini öneriyoruz.
- Enerji yoksulluğuna karşı ulusal yalıtım programı. Düşük gelirli hanelerin konutları önceliklendirilerek yalıtılmalı, temel tüketimi güvence altına alan bir sosyal enerji tarifesi uygulanmalıdır. Evlerin ve işyerlerinin çatılarına kurulan güneş panelleri ve enerji kooperatifleri desteklenmeli; haneler kendi elektriğini üretebilmelidir.
- Su için adil dönüşüm. Küçük üreticinin modern sulamaya geçişi hibeyle desteklenmeli, su havza bazında ve bilimsel verilerle planlanmalıdır. Su, ortak kamu varlığı olarak yönetilmelidir.
- İklime dirençli kentler. Kent içi ulaşımda otomobil yerine raylı sistem, otobüs, bisiklet ve yürüyüş öncelik kazanmalı; her büyük kentin bir aşırı sıcak eylem planı olmalıdır. Kentsel dönüşüm, deprem ve iklim riskini birlikte gözetmeli ve mahallelinin katılımıyla yürütülmelidir.
- Yeşil sanayi, nitelikli istihdam. Avrupa'nın sınırda karbon düzenlemesine uyum sürecinde ihracatçı KOBİ'ler ve çalışanlar desteklenmelidir. Mesleki eğitim ve dönüşüm kredileriyle sanayi yeni ekonomiye birlikte taşınmalıdır."
"BETONA DÖNÜŞEN HER ALAN YAĞMURUN TOPRAĞA ULAŞMASINI ENGELLEDİ VE SELİ BÜYÜTTÜ"
Türkiye'de artan aşırı hava olaylarına ve yaşanan afetlere dikkat çekilen açıklamada, iklime dirençli yaşam alanlarının oluşturulması gerekliliği vurgulandı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine yer verilen açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:
"Türkiye'de aşırı hava olayları artıyor ve bunların başında şiddetli yağış ve sel geliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 2000'lerin başında yılda 400'ün altında olan meteorolojik ekstrem olay sayısı, 2026'nın yalnızca ilk dokuz ayında bin 329'a ulaştı. İstanbul bunu ekim ayında Sarıyer'den Şile'ye kadar yaşadı: 14 Ekim'deki sağanakta Ayazağa Deresi taştı ve İstanbul ile Kocaeli'deki sellerde 10 kişi hayatını kaybetti; ay sonunda Şile'de yeniden sel baskınları yaşandı. Betona dönüşen her alan, yağmurun toprağa ulaşmasını engelliyor ve seli büyütüyor."
Açıklamada, dirençli kentler inşa etmek için dikkat edilmesi gereken unsurlar ise şu şekilde listelendi:
"- Suyun yolu suya bırakılmalı. Dere yatakları ve taşkın alanları yapılaşmaya kapatılmalıdır.
- Kent çevresindeki tarım alanları ve yeşil kuşaklar korunmalı. Bu alanlar yağmur suyunu emer, kenti serinletir, kriz anlarında gıdaya erişimi güvenceye alır ve küçük üreticinin geçimini korur. Verimli tarım toprağı bir kez imara açıldığında geri kazanılamaz.
- Kent toprağı nefes almalı. Yeni yapılaşmada geçirgen zeminler, yağmur bahçeleri, yeşil çatılar ve yağmur suyu toplama sistemleri yaygınlaştırılmalıdır.
- Altyapı yeni yağış rejimine göre planlanmalı. Drenaj sistemleri geçmişin değil, artan sağanakların verilerine göre tasarlanmalıdır.
- İmar kararları afet ve iklim riskine dayanmalı. İklim Kanunu her il için bir yerel iklim değişikliği eylem planı öngörüyor. Bu planlar imar kararlarına yol göstermeli ve mahalleliyle birlikte hazırlanmalıdır."
Açıklamanın son bölümünde, Türkiye'nin temiz enerji kapasitesine işaret edilerek şu çağrıda bulunuldu:
"Türkiye, rüzgâr ve güneş enerjisinde Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya'da açık ara lider konumda. Bu birikim, bölgemiz için örnek bir adil dönüşüm modeline dönüşebilir. Antalya'nın ölçüsü, alınan kararların sahaya ne kadar yansıdığı olacak. Sahadaki başarı ise insanların bu dönüşümü kendi geleceği olarak görmesine bağlıdır: madencinin, çiftçinin, soğuk evde yaşayan ailenin. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, merkezi ve yerel düzeyde bu sürece katkı sunmaya, deneyimlerimizi paylaşmaya ve ortak çözümlerin parçası olmaya hazırız. Toprağına, suyuna ve emeğine sahip çıkan bir Türkiye, iklim krizine de en güçlü yanıtı verir."