(ANKARA) - Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, coğrafi veriden katma değer üretme hedeflerinin üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye'nin deniz yetki alanlarını da kapsadığını belirterek, "Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızın Ulusal Deniz Coğrafi Veri Merkezi'nin kurulması projesiyle Mavi Vatanımızın coğrafi veri altyapısını güçlendirerek ülkemizin deniz coğrafi veri kapasitesini ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyoruz" dedi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı'nda Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu'na başkanlık etti. Yılmaz, coğrafi bilginin standartlara uygun biçimde üretilmesi, güvenli paylaşımı ve veri odaklı karar alma mekanizması olarak konumlandırılmasının başlıca önceliklerinden olduğunu söyledi.
Ana amaçlarının sahip olunan stratejik veri gücünü yerli ve milli teknolojilerle işleyerek katma değerli ürün ve hizmetlere dönüştürmek olduğunu söyleyen Yılmaz, bugün ilk olarak coğrafi bilgi sistemleri alanındaki gelişmeler ile kamu kurumlarının performans ve olgunluk seviyelerini ele alacaklarını belirtti. Yılmaz, "Akabinde aynı bölgedeki projelerin kamu yararına göre seçilmesinde coğrafi bilgi sistemlerinin karar destek rolünü değerlendireceğiz. Diğer bir başlığımız ise merkezi ve yerel yönetimlerin verileri ile stratejik önemi giderek artan su varlığımızın yüksek verimlilikle kullanımını ve değerlendirilmesini ele almak olacaktır" dedi.
"ULUSAL COĞRAFİ BİLGİ PLATFORMU 1 MİLYON 116 BİN KULLANICI SAYISINA ULAŞTI"
Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu'nu e-Devlet'e entegre ederek vatandaşların, kamu kurumlarının ve üniversitelerin kullanımını açtıklarını ifade eden Yılmaz, "1 Ocak 2025 tarihinde 14 bin kullanıcısı olan Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu bugün 1 milyon 116 bin kullanıcı sayısına ulaşmıştır. Platform üzerinden sunulan veriler içerisinde parsel, yol, yapı, tescil harici alanlar, ortofoto, şehir atlası, afet toplanma alanları, çevre düzeni planı, uygulama imar planı, büyük ovalar, diri fay ve taşkın risk haritaları vatandaşlarımız tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır" diye konuştu.
Yılmaz, Türkiye coğrafi bilgi sisteminin etkinliğini artırmak için üzerinde önemle durduklarını, konunun platformdaki coğrafi verilerin kalitesi, güncelliği ve hizmet sürekliliğinin güvence altına alınması olduğunun altını çizdi. Yılmaz, hedeflerinin mükerrer veri üretiminin önüne geçmek, veri güncelliği ve güvenilirliğini artırmak ve kamu kaynaklarını daha etkin kullanmak olduğunu söyledi.
"BU YAPIYI BİR ADIM DAHA İLERİ TAŞIYORUZ"
Bugüne kadar Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu'nda merkezi idare kurumlarının coğrafi verilerini ortak standartlarla bir araya getirdiklerini ve kullanıma açtıklarını dile getiren Yılmaz, "Şimdi bu yapıyı bir adım daha ileri taşıyoruz. Büyükşehir, il ve ilçe belediyelerimiz, su ve kanalizasyon idarelerimiz ile il özel idarelerimizi de ulusal coğrafi veri ekosistemimize dahil ediyoruz. Bu kapsamda yerel yönetimlerimiz tarafından sağlanan coğrafi verileri standartlara uygun hale getirerek 147 coğrafi veri ögesi için coğrafi veri paylaşım matrisleri oluşturduk. Kurmakta olduğumuz bu entegre yapıyla coğrafi veriyi sadece üretilen bir bilgi olmaktan çıkarıp etkin bir karar destek aracı yapmayı hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, kamu yatırımlarının planlanmasında farklı kurumların görev ve sorumluluklarının aynı coğrafi alan üzerinde kesişebildiğini kaydederek, uygulamada bir maden sahası, orman alanıyla, tarım arazisiyle, su kaynağıyla, korunan bir alanla ya da mevcut bir yatırımla veya planlanan başka bir kamu yatırımıyla kesişebildiğine dikkat çekti. Yılmaz, şöyle konuştu:
"Böyle bir durumda farklı kurumların mevzuattan kaynaklanan görev ve yükümlülükleri, kamusal öncelikleri birlikte değerlendirilmek durumundadır. Benzer durumlar enerji santrallerinden karayoluna, demiryolundan sulama tesisine, sanayi yatırımından tarımsal projelere kadar birçok alanda karşımıza çıkabilmektedir. Kamu yatırımlarındaki ve kurumsal önceliklerdeki çakışmaların zamanında belirlenememesi ilave bürokrasiye yol açmakta, proje değişikliklerine, gecikmelere neden olmakta, zaman kaybı ve maliyeti artırmaktadır.
Coğrafi Bilgi Sistemi ile yatırımın ilk aşamasında belirlenen alanla hangi coğrafi veri katmanlarının kesiştiğini ve hangi kurumların sorumlu olduğunu belirleyebiliriz. Böylece kurumlar arası görüşleri daha erken, sistematik ve koordineli biçimde yürüterek üstün kamu yararını sağlayan seçeneği zamanla belirleyebiliriz.
Coğrafi bilgi sistemlerinin sağlayacağı bu koordinasyonu kamulaştırma süreçlerinde de kullanmayı planlıyoruz. Karayolundan demiryoluna, enerji tesisinden içme suyu ve altyapı yatırımlarına kadar pek çok kamu yatırımında kamulaştırma süreçleri yürütülmektedir. Farklı kamu kurumlarımızın kendi görev alanlarına göre kamulaştırma verileri üretilmekte ve taşınmazlara ilişkin değerleme çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Aynı bölgedeki benzer nitelikteki taşınmazlar için farklı kurumların farklı zamanlarda yaptığı kamulaştırmalarda bedeller de farklılaşabilmektedir. Uyuşmazlıklara ve yargı süreçlerine de konu olabilen bu durumun önüne geçmek amacıyla değişik kamu kurumlarının gerçekleştirdiği kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz."
"YERLİ VE MİLLİ NAVİGASYON UYGULAMASI ÖNE ÇIKAN PROJELER ARASINDA"
Temel hedefleri arasında coğrafi veriyi yenilikçi fikirlerle işlemek ve ileri teknoloji ile buluşturarak katma değer oluşturmanın yer aldığını belirten Yılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı aracılığıyla girişimcilerin coğrafi veriyi teknolojiyle buluşturan yenilikçi projelerinin teşvik edildiğini ve desteklendiğini dile getirdi. Yılmaz, "Bu doğrultuda yerli ve milli navigasyon uygulaması geliştirme projemiz öne çıkan projeler arasındadır. Bu proje ile Türkiye'nin kendi teknolojik altyapısını ve coğrafi verilerini esas alarak ihracat potansiyeli yüksek bir navigasyon ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlanmaktadır" dedi.
Yılmaz, coğrafi veriden katma değer üretme hedeflerinin üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye'nin deniz yetki alanlarını da kapsadığını söyleyerek, "Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızın Ulusal Deniz Coğrafi Veri Merkezi'nin kurulması projesiyle Mavi Vatanımızın coğrafi veri altyapısını güçlendirerek ülkemizin deniz coğrafi veri kapasitesini ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyoruz" diye konuştu.
İklim değişikliği, nüfus artışı, kentleşme ve yükselen su talebinin su kaynaklarının miktar ve kalite açısından birlikte değerlendirilmesini, kurumlar arası güçlü koordinasyonu, güvenilir, güncel, standart ve bütünleşik bir su verisi altyapısının oluşturulmasını zorunlu kıldığına dikkat çeken Yılmaz, 2026-2035 Ulusal Su Planı ile Türkiye'nin gelecek 10 yıllık dönemindeki su yönetimi hedefleri ve önceliklerinin belirlendiğini hatırlattı. Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
"Ulusal Su Bilgi Sistemi kapsamında oluşturulan bilgi ve veri altyapısının akıllı su yönetim sistemi ile daha ileri bir aşamaya taşınmasını planlıyoruz. Böylelikle su kaynaklarımızın miktar ve kalitesini kaynaktan son kullanıcıya kadar bütüncül bir yaklaşımla gerçek zamanlı izlemeyi ve yönetmeyi amaçlıyoruz. Ulusal Su Bilgi Sistemi için gerekli coğrafi verilerin ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından standartlara uygun, güncel ve güvenilir şekilde üretilerek Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden paylaşılmasını planlıyoruz. Böylece yalnızca mevcut durumu gösteren değil, riskleri öngören, alternatifleri değerlendiren ve karar alıcılara seçenekler sunan güçlü bir karar destek kapısı oluşturulacaktır."
Yılmaz, coğrafi bilgi sistemleri alanındaki kurumsal bilgi birikimi ve tecrübelerini dost ve kardeş ülkelerle yaptıkları iş birliklerinde de değerlendirmeye önem verdiklerini ifade ederek, her alanda olduğu gibi bu alanda da bilgileri dost ve kardeş ülkelerle paylaştıklarını dile getirdi. Yılmaz, "Bunlar arasında tabii KKTC daha özel bir yere sahip. KKTC ile 2024 yılında Ulusal Coğrafi Veri Altyapısı Projesi'ni başlattık ve bu ilişkilerimize önemli bir örnek. Proje kapsamında bugün geldiğimiz noktada hava fotoğrafları çekimleri, gerçek ortofoto üretimi ve üç boyutlu dijital ikiz çalışmalarını tamamladık ve üretilen verileri KKTC otoritelerine teslim etme aşamasına gelmiş bulunuyoruz" dedi.