Haber: Osman BEKAR
(AYDIN) – Aydın’ın Bozdoğan ilçesine bağlı Alamut Mahallesi’nde buğday üreticileri ve hayvancılıkla uğraşan çiftçiler, artan girdi maliyetleri karşısında üretimin sürdürülemez hale geldiğini belirtti. Çiftçiler, buğdayın kilogram maliyetinin 25 lirayı bulduğunu, ancak TMO’nun açıkladığı alım fiyatının 16,5 lira olduğunu ifade ederek, “Bu şartlarda üretici ayakta kalamaz” dedi.
Aydın’ın Bozdoğan ilçesine bağlı Alamut Mahallesi’nde buğday hasadı yapan üreticiler, artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle zor günler geçirdiklerini söyledi. Tarım ve hayvancılıkla uğraşan çiftçiler, gübre, mazot, tohum ve yem fiyatlarının sürekli yükseldiğini, buna karşın ürünlerinin maliyetinin altında fiyatlarla alıcı bulduğunu belirterek yetkililere çağrıda bulundu.
Hayvancılık ve tarımla uğraşan Mehmet Öztürk, bu yıl üretimden zarar ettiklerini belirterek, “Buğdayın maliyeti yaklaşık 25 lirayı buldu. Şimdi ise ürünümüzü 15-16 liraya satmaya çalışıyoruz. Ektiğimizin karşılığını alamıyoruz. Çiftçi çok kötü durumda. Dededen babadan kalan mesleği sürdürüyoruz ama artık dayanacak gücümüz kalmadı” dedi.
Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO) ürün teslim etmek için randevu almakta da büyük sıkıntı yaşadıklarını anlatan Öztürk, günlerdir gece yarısı ve sabah erken saatlerde sisteme girmesine rağmen randevu bulmakta zorlandığını söyledi. Aldıkları randevuların haftalar sonrasına verildiğini belirten Öztürk, “Buğdayı kamyon üzerinde bekletiyoruz. İndirsek ayrı masraf, yüklesek ayrı masraf. Çiftçi eziyet çekiyor” diye konuştu.
Süt üreticilerinin de benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu vurgulayan Öztürk, süt fiyatlarının maliyetleri karşılamadığını ifade ederek, “Sütü 25-26 lira bandında satıyoruz ama yem fiyatları çok yüksek. Bu şartlarda hayvancılık yapmak da her geçen gün zorlaşıyor” dedi.
“BİR KİLO BUĞDAY BİR EKMEK ETMİYOR”
Alamutlu üretici Ali Candan ise buğday fiyatlarının maliyetlerin çok altında kaldığını belirterek, “Bir dönüm buğdayın maliyeti yaklaşık 24-25 liraya geliyor. TMO 16,5 lira fiyat açıkladı. Tüccar ise 12,5-13 lira seviyelerinde alım yapacağını söylüyor. Bu durumda zarar etmemek mümkün değil” ifadelerini kullandı.
Hasat maliyetlerinin de yükseldiğine dikkat çeken Candan, biçerdöver ücretlerinin dekar başına 440 liraya ulaştığını söyledi. Artan mazot ve bakım giderlerinin tüm üretim zincirini etkilediğini belirten Candan, “Bir ekmek 15-20 lira olmuş. Ama bir kilo buğdayın fiyatı 16,5 lira. Üretici emeğinin karşılığını alamıyor. Artık kâr etmeyi bıraktık, sadece borçlarımızı kapatabilir miyiz diye hesap yapıyoruz” dedi.
Hayvancılık faaliyetlerini de sürdürdüğünü anlatan Candan, süt yeminin çuval fiyatının bin lirayı aştığını belirterek, “Bir taraftaki zararı diğer taraftan kapatmaya çalışıyoruz. Ama artık her iki alanda da kazanç sağlamak çok zorlaştı” diye konuştu.
“ÇİFTÇİ TÜCCARIN İNSAFINA BIRAKILIYOR”
50 yıllık çiftçi olduğunu söyleyen Şükrü Öztürk ise üreticilerin yalnız bırakıldığını savundu. Gübre ve mazot fiyatlarının çiftçinin taşıyamayacağı seviyelere ulaştığını belirten Öztürk, “Buğdayın maliyeti en az 25 lira. Çiftçi bunu 16 liraya satarsa nasıl ayakta kalacak? Üreticinin kâr etmesi mümkün değil” dedi.
TMO’ya ürün satabilmek için e-Devlet üzerinden randevu alınmasının özellikle yaşlı çiftçiler için büyük sorun yarattığını ifade eden Öztürk, “Birçok kişi bu sistemi kullanamıyor. Sonunda tüccarın eline düşüyor. Tüccar da daha düşük fiyat veriyor. Çiftçi hem ürününü değerinde satamıyor hem de borçlarını ödemekte zorlanıyor” diye konuştu.
Üretimin sürdürülebilirliği konusunda endişeli olduklarını dile getiren üreticiler, mevcut şartların devam etmesi halinde birçok çiftçinin gelecek yıllarda üretimden çekilebileceğini belirtti. Çiftçiler, genç üreticilerin desteklenmesini, girdi maliyetlerinin düşürülmesini ve alım fiyatlarının maliyetleri karşılayacak seviyeye yükseltilmesini istedi.