(ANKARA) - Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 81’inci oturumu, 22 Eylül’de New York’ta başlayacak. Zirve kapsamında, 150’den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin küresel gündemdeki gelişmeleri ele alması bekleniyor.
BM Genel Kurulu’nun 81. Oturumu haftası 22-28 Eylül'de ABD'nin New York kentinde yapılacak. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in görev süresinin sona ermesinden önce son kez açılışını üstleneceği Genel Kurul’a, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek.
Genel Kurul'da 1955’ten bu yana sürdürülen gelenek kapsamında, genel görüşmelerde ilk konuşmayı Brezilya yapacak. Brezilya’nın ardından ev sahibi ABD konuşcak. Türkiye’yi ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek. Erdoğan'ın, Genel Kurul’un ilk günü 22 Eylül'de dördüncü sırada konuşma yapması bekleniyor.
ANA TEMA "GÜVENİ YENİDEN TESİS ETMEK"
Bu yıl "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" temasıyla düzenlenecek Genel Kurul’da, BM’nin mevcut küresel koşullara uyarlanması ve çok taraflı sistemin güçlendirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Artan jeopolitik rekabet, devam eden savaşlar, ekonomik eşitsizlikler ve küresel krizler karşısında uluslararası kurumların etkinliğinin artırılması, üye ülkeler arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi ve BM’nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi konularının liderlerin konuşmalarında ve diplomatik temaslarında gündeme gelmesi bekleniyor.
Liderlerin ayrıca iklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansmanı, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm, küresel sağlık, pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik konularını ele alması öngörülüyor. Bu kapsamda iklim eylemi ve adil dönüşüm, nükleer silahsızlanma, Kalkınma Hakkı Bildirgesi’nin 40’ıncı yılı, deniz seviyesinin yükselmesinin yol açtığı tehditler, gelecekteki salgınlara hazırlık ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi ile ırkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ve ilgili hoşgörüsüzlükle mücadele konularında çeşitli üst düzey toplantılar düzenlenecek.
GAZZE VE KÜRESEL ÇATIŞMALAR GÜNDEMDE
Genel Kurul kapsamında liderlerin, farklı bölgelerde devam eden çatışma ve krizleri de gündeme taşıması bekleniyor. Gazze’deki savaş ve insani durumun birçok liderin konuşmalarında öne çıkması, İran’a yönelik saldırılar, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan’daki çatışmalar ve insani kriz ile Myanmar’daki kriz ve Haiti’deki güvenlik durumu da ele alınacak başlıklar arasında bulunuyor.
ABD, ABBAS'A VİZE VERMEDİ
ABD, BM Genel Kurulu’na katılması beklenen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve diğer Filistinli yetkililere vize vermedi. Abbas, bu nedenle Genel Kurul'a video mesajla hitap edecek.
GUTERRES’İN SON GENEL KURULU
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 81’inci Genel Kurul'da, görev süresinin 31 Aralık 2026’da sona erecek olması nedeniyle son kez konuşacak. Guterres’in Genel Kurul’daki son konuşmasında, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu krizler ve değişen küresel dengeler karşısında çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi, BM Şartı’nın temel ilkelerine bağlılık ve anlaşmazlıkların çözümünde diyaloğun önemine vurgu yapması bekleniyor.
BM’nin yeni genel sekreterinin belirlenmesine ilişkin süreç devam ediyor. Genel Kurul'un bu yılın son ayında atamayı resmileştirmesinin ardından yeni genel sekreter, 1 Ocak 2027’de göreve başlayacak.