(ANKARA) - Uluslararası bilim insanlarından oluşan Dünya Hava Durumu İlişkilendirme (World Weather Attribution-WWA) grubunun yayımladığı analizde, Batı Avrupa'da rekor düzeydeki aşırı sıcak hava dalgasının, insan kaynaklı iklim değişikliğinin doğrudan sonucu olduğu, fosil yakıt emisyonlarının son yıllarda Avrupa'daki sıcak hava dalgalarını önemli ölçüde şiddetlendirdiği belirtildi.

İsveç, Danimarka, ABD, Hollanda, İrlanda ve Birleşik Krallık'tan araştırmacılar tarafından hazırlanan çalışmada, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve İngiltere'nin güneyinde mevsim normallerinin 5 ila 12 derece üzerine çıkan sıcaklıkların, Kuzey Afrika'dan gelen sıcak hava akımlarını Avrupa üzerinde hapseden yüksek basınç sistemi nedeniyle oluştuğu belirtildi.

"HAZİRAN AYINDA BU ÖLÇEKTE BİR SICAKLIK GEÇMİŞTE MÜMKÜN DEĞİLDİ"

Analize göre, Batı Avrupa'da yaşanan mevcut sıcak hava dalgası, incelenen bölgede şimdiye kadar kaydedilen en şiddetli sıcak hava olayı oldu. Bilim insanları, bugün görülen sıcaklıkların 1976 yılında Haziran ayında gerçekleşmesinin "neredeyse imkânsız" olduğunu, 2003'te yaşanan büyük Avrupa sıcak hava dalgası sırasında bile benzer gündüz sıcaklıklarının günümüze kıyasla yaklaşık 10 kat daha az olası olduğunu belirtti.

Analizde, "Küresel ısınma olmasaydı Batı Avrupa'daki mevcut sıcak hava dalgası önemli ölçüde daha zayıf olacak, gündüz sıcaklıkları 1976'nın iklim koşullarında yaklaşık 3,5 derece, 2003'ün iklim koşullarında ise yaklaşık 2 derece daha düşük seyredecekti" değerlendirmesi yapıldı.

Analizde ayrıca, Avrupa'daki birçok başkentin yalnızca en sıcak haziran ayı dönemini değil, aynı zamanda 1950'den bu yana yılın herhangi bir dönemindeki en sıcak üç günlük sürecini yaşadığı ifade edildi.

AVRUPA KENTLERİNİN YÜZDE 45'İNDE REKOR

WWA araştırmacıları, sıcaklık ve nemin birlikte değerlendirildiği "yaş termometre küresi sıcaklığı" (WBGT) ölçümlerini de inceledi. İnsan sağlığı üzerindeki sıcaklık-nem kaynaklı baskıyı ölçen ısı stresi endeksine göre, nüfusu 50 binin üzerindeki 854 Avrupa kentinin yaklaşık yüzde 45'inde tarihi ısı stresi rekorları kırıldı veya gelecek günlerde kırılması bekleniyor.

Bilim insanları, yüksek nem oranının insan vücudunun terleme yoluyla serinleme kapasitesini azaltarak sıcak hava dalgalarını daha ölümcül hale getirdiğine dikkat çekti.

SAĞLIK, ENERJİ VE ULAŞIM SİSTEMLERİNDE AKSAMA

Raporda, aşırı sıcakların yalnızca insan sağlığını değil, ekosistemleri, enerji altyapısını ve günlük yaşamı da ciddi biçimde etkilediği belirtildi. Raporda medya kaynaklarına atıfla Fransa'da sıcaklıkla ilişkili nedenlerden en az 40 kişinin yaşamını yitirdiği, okulların kapatıldığı, açık hava etkinliklerinin iptal edildiği ve demir yolu ulaşımında ciddi aksamalar yaşandığı kaydedildi. Ayrıca acil sağlık çağrılarında yüzde 20 artış görüldüğü bildirildi.

İngiltere'de bazı hastanelerin yalnızca hayati tehlike taşıyan vakalara hizmet vermeye başladığı, İtalya'da sıcaklığa bağlı ölümler, elektrik kesintileri ve acil servis başvurularında artış yaşandığı ifade edildi. Belçika ve Hollanda'da ise sağlık ve ulaşım sistemlerinin artan baskıyla karşı karşıya olduğu belirtildi.

Araştırmacılar, sıcak hava dalgalarının Avrupa'da diğer tüm doğal afetlerin toplamından daha fazla ölüme yol açtığını vurguladı. Yaşlanan nüfus, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve serinleme imkânlarına erişimdeki eşitsizliklerin toplumları daha kırılgan hale getirdiği belirtilirken, kentlerin ve altyapının aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirilmesi çağrısında bulunuldu.