(BALIKESİR) - Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, COP31 kapsamında düzenlenen "Yerel İklim Eylemi ve 2030 Gündemi için Uluslararası İş Birliği" oturumunda konuştu. İklim değişikliğiyle mücadelede iklim adaletinin önemine dikkati çeken Akın, "İklim adaletini yalnızca ülkeler arasındaki bir sorumluluk paylaşımı olarak değil, kentler arasındaki fırsat eşitsizliklerinin giderilmesi açısından da değerlendirmeliyiz" dedi.
Türkiye’nin ilk kez ev sahipliğinde ve başkanlığında Antalya’da gerçekleştirilen COP31, yoğun bir katılımla başladı. Küresel iklim politikalarının ele alındığı COP31’e katılan UCLG- MEWA İklim Elçisi, Marmara Belediyeler Birliği Başkanı ve Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın "Yerel İklim Eylemi ve 2023 Gündemi için Uluslararası İş Birliği" oturumunda konuştu.
Birleşik Kentler ve Yerel Yönetimler (UCLG) Genel Sekreteri Emilia Saiz moderatörlüğünde Mavi Bölge’de gerçekleşen oturumda; UCLG-Mewa İklim Elçisi, Marmara Belediyeler Birliği Başkanı ve Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın’ın yanı sıra; COP31 Şehirler ve Yerel Yönetimler Özel Elçisi, UCLG Başkanı ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Saha Cumhuriyeti Başkanı ve UCLG Eş Başkanı Aisen Nikolaev, Rabat Belediye Başkanı ve UCLG Saymanı Fatiha El Moudni, Sala Belediye Meclisi Üyesi ve UCLG Avrupa Bölgesi Başkan Yardımcısı Carola Gunnarsson ve UCLG Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Daimi Komitesi Başkanı ve Nuakşot Bölgesi Başkanı Fatimetou Abdel Malick konuşmacı olarak katıldı. Yerel iklim eylemi ve uluslararası iş birliklerinin görüşüldüğü oturumda Balıkesir’in iklim vizyonunu COP31’e taşıyan Başkan Akın, iklim krizinin çok yönlü olarak ele alınması gerektiğine değindi.
İklim politikalarının kurumsallaşması gerektiğinin altını çizen Başkan Akın, şunları kaydetti:
"Yerel yönetimlerden iklim değişikliğiyle mücadelede çok önemli sorumluluklar üstlenmeleri bekleniyor. Ancak bu sorumlulukları yerine getirecek finansmana, teknolojiye, insan kaynağına ve karar alma süreçlerine erişimleri her zaman aynı düzeyde değil. Dolayısıyla yerel yönetimlerin küresel iklim yönetişimindeki konumunu güçlendirmek istiyorsak kararların oluşturulmasında söz sahibi olan kurumsal paydaşlar olarak kabul etmeliyiz. Bizim yaklaşımımız da bu anlayışa dayanıyor. Balıkesir, coğrafi ve ekonomik özellikleri itibarıyla iklim değişikliğinin farklı etkilerinin aynı anda görülebildiği bir şehir. Marmara ve Ege denizlerine kıyısı var. Bizler bir taraftan deniz ekosistemlerinin korunması, kıyı alanlarının kullanımı ve deniz kirliliğiyle mücadele gibi konularla ilgilenirken diğer taraftan kuraklık, su kaynaklarının korunması, tarımsal üretimin devamlılığı ve aşırı hava olaylarına karşı dayanıklılık gibi sorunlarla mücadele ediyoruz. Bu nedenle iklim değişikliğini yalnızca karbon emisyonlarının azaltılması üzerinden değerlendirmiyoruz. İklim değişikliğine uyum, doğal kaynakların korunması, ekonomik kalkınma ve toplumsal refahı birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşım benimsiyoruz. Bu yaklaşımımızın kurumsal temelini Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planımızı oluşturarak hayata geçirdik. Bu kapsamda, 14 ana başlık altında 111 eylem belirledik. 2030 yılına kadar kişi başına düşen sera gazı emisyonlarında 2022 yılına kıyasla yüzde 40 mutlak azaltım sağlamayı, 2050 yılında ise net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı hedefliyoruz. Burada özellikle altını çizmek istediğim konu, iklim politikalarının kurumsallaşmasıdır.
"İKLİM KRİZİ SINIR TANIMAZ"
Balıkesir’de atık yönetimini de bu bütüncül yaklaşımın bir parçası olarak ele alıyoruz. Atıkları bir değer, bir enerji olarak görüyoruz. Yaklaşık 11,3 MW kurulu güce sahip depo gazından enerji üretim tesislerimiz bu yaklaşımın somut örneklerinden biridir. Bunun yanında, 2035 yılı için belirlediğimiz yüzde 60 geri kazanım hedefimiz var. Bunun için de yol haritamızı hazırladık. Denizlerimizin korunmasında da benzer bir yaklaşımımız var. Deniz yüzeyinden atık topluyor, deniz tabanındaki hayalet ağları temizliyor, kıyılarımızda düzenli temizlik faaliyetleri yürütüyoruz. 45 Mavi Bayraklı plajımızla kıyı ekosistemlerinin korunmasına katkı sunuyoruz. Ancak burada bir noktayı özellikle vurgulamak isterim: İklim krizi, sınır tanımaz. Örneğin deniz kirliliği, idari sınır tanımaz. Su sorunları, yalnızca tek bir belediyeyi etkilemez. Sera gazı emisyonlarının atmosfer üzerindeki etkisi de herhangi bir ülkenin veya kentin sınırlarıyla sınırlı değildir. Kentler yalnızca iyi uygulamalarını anlatmamalı; ortak veri üretmeli, ortak projeler geliştirmeli, teknik kapasitelerini paylaşmalı ve ortak finansman modelleri oluşturmalıdır. Özellikle benzer iklim riskleriyle karşı karşıya olan kentler arasında bölgesel iş birliklerinin geliştirilmesini önemsiyoruz.
"EN ÖNEMLİ İLKE: İKLİM ADALETİ"
İklim değişikliğiyle mücadelede en önemli ilkelerden birinin iklim adaleti olduğunu düşünüyorum. İklim adaletini yalnızca ülkeler arasındaki bir sorumluluk paylaşımı olarak değil, kentler arasındaki fırsat eşitsizliklerinin giderilmesi açısından da değerlendirmeliyiz. İlk olarak iklim finansmanının yerel yönetimler açısından daha erişilebilir hâle getirilmesi gerekiyor. Uluslararası finansman mekanizmalarının yerel yönetimlerin gerçek ihtiyaçlarına göre çeşitlendirilmesi gerektiğine inanıyorum. Özellikle proje hazırlama kapasitesi sınırlı olan belediyeler için teknik destek mekanizmaları oluşturulmalı. Yalnızca yatırımın finansmanı değil, proje geliştirme, fizibilite, teknik danışmanlık ve uygulama süreçleri de desteklenmeli. Ayrıca iklim değişikliğine uyum projelerinin finansmanına daha fazla önem verilmesini gerekli görüyorum. Çünkü iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak kadar, bu etkiler karşısında kentlerimizin dayanıklılığını da artırmak zorundayız."
"İŞ BİRLİKLERİ KALICI ORTAKLIKLARA DÖNÜŞMELİ"
Teknoloji ve bilgi paylaşımının uluslararası iş birliğinin merkezinde yer alması gerektiğini belirten Ahmet Akın, önerilerini ise şöyle aktardı:
"Teknoloji transferi yalnızca yeni bir ekipmanın veya tesisin başka bir ülkeye kazandırılması değildir. O teknolojiyi kullanabilecek insan kaynağının yetiştirilmesi, işletme bilgisinin aktarılması ve uzun vadeli teknik kapasitenin oluşturulması da bu sürecin parçasıdır. Biz, Balıkesir’de bu konuların birbirinden bağımsız olmadığını gördük. Atık yönetimi, enerji üretimi, denizlerin korunması ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarını birbirini tamamlayan politikalar olarak ele alıyoruz.
Uluslararası iş birliklerinin proje bazlı ilişkilerin ötesine geçerek kalıcı ortaklıklara dönüşmesi gerektiğine inanıyorum. Örneğin benzer çevresel sorunlar yaşayan kıyı kentlerinin bir araya gelerek deniz kirliliği konusunda ortak izleme sistemleri geliştirmesi, plastik ve mikroplastik kirliliğine ilişkin karşılaştırılabilir veriler üretmesi ve ortak önleme politikaları oluşturması çok değerli olacaktır. Balıkesir’in bu konuda önemli bir deneyim alanı bulunuyor. Bu deneyimleri diğer kıyı kentleriyle paylaşabileceğimiz gibi onların uygulamalarından da yararlanabiliriz. Aynı şekilde atık yönetiminde düzenli depolama, mekanik ayrıştırma, atıktan türetilmiş yakıt ve enerji geri kazanımı alanlarında oluşturduğumuz altyapı, ortak teknik çalışmalar için önem arz ediyor.
“DAYANIŞMA SİSTEMİNE İHTİYACIMIZ VAR”
Yerel yönetimlerin sorumlulukları ile mali imkânları arasında denge kurulması gerekiyor. Belediyelerden daha fazla çevresel sorumluluk üstlenmeleri beklenirken bu sorumlulukları karşılayacak kaynaklara ulaşmasının da sağlanması gerekir. Yerel yönetimlere hedef vermek kadar, bu hedefleri gerçekleştirebilecek imkânları sunmak da önemlidir. Bu nedenle uluslararası kuruluşların, ulusal hükümetlerin ve yerel yönetimlerin birlikte hareket edecebileceği bir iş birliği modeline ihtiyacımız var. Ben bu modelin dört temel unsur üzerine kurulmasını öneriyorum: Birincisi, yerel yönetimlerin ihtiyaçlarını ve önceliklerini belirleme süreçlerine aktif katılımı. İkincisi, finansman ve teknik desteğin yerel ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi. Üçüncüsü, kentler arasında bilgi, teknoloji ve insan kaynağı paylaşımının kurumsallaştırılması. Dördüncüsü ise gerçekleştirilen çalışmaların ortak göstergelerle izlenmesi ve sonuçlarının paylaşılması. Bizim için sürdürülebilir kalkınma, yalnızca kendi şehrimizi daha yaşanabilir hâle getirmek değildir. Aynı zamanda gelecek nesiller için adil, dayanıklı ve daha yaşanabilir bir dünya oluşturulmasına katkı sunmaktır."