Haber: Olcay AYDİLEK
(ANKARA) - Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, Türkiye’de yatırımcıların birinci tercihi olarak öne çıkan altının kısa ve orta vade fiyat hareketine ilişkin yaptığı değerlendirmede, altın fiyatlarının orta vadede yükseleceğine, merkez bankalarının altın üzerinden rezerv çeşitlendirme eğiliminin de bu yükselişi destekleyen yapısal bir unsur olduğuna dikkati çekti. Yılmaz, ABD-İran savaşının sona ermesinin ardından oluşacak yeni koşullarda da altının dolar cinsinden diğer finansal araçlara kıyasla güvenli liman olma özelliğini koruyacağını söyledi.
Ekonomist Prof. Dr. Yılmaz, ANKA Haber Ajansı’nın, altın, petrol ve dolarla ilgili sorularını yanıtladı.
Altın ve Brent petrol fiyatlarındaki eş zamanlı yükselişe işaret eden Yılmaz, “24 Ağustos itibarıyla altın fiyatları ağustosta temmuz ayı ortalamasına göre yüzde 8,8, Brent petrol fiyatları da yaklaşık yüzde 6 arttı. Ağustosta Brent petrol ve altın fiyatlarının eş zamanlı yükselmesi, özellikle savaşın ilk aylarında gözlenen fiyat hareketlerinden farklılaşan bir yapı gösteriyor. Bununla birlikte iki varlıktaki yükselişi, aynı makro-jeopolitik ortamdan beslenen fakat farklı fiyatlama kanalları üzerinden çalışan iki kritik gelişmenin sonucu olarak değerlendirmek mümkündür” diye konuştu.
Brent petrol fiyatlarında öne çıkan temel unsurun fiziksel arz riskindeki artış olduğunu belirten Yılmaz, şöyle devam etti:
“Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılığın tam olarak normalleşmemesi, ABD-İran görüşmelerinde yeniden ortaya çıkan tıkanma, tanker ve deniz taşımacılığına yönelik riskler gelecekteki petrol arzına ilişkin belirsizliği artırmıştır.”
DOLAR ZAYIFLADI, ALTIN YÜKSELDİ
Altının, savaş sürecinde Brent petrolden farklı bir fiyatlama mekanizması içerisinde hareket ettiğini anlatan Yılmaz, “Jeopolitik belirsizliğin yarattığı güvenli liman talebine, ağustos ayında ABD dolarının zayıflaması ve uzun vadeli ABD tahvil getirilerindeki gerileme de eklenmiş ve bu gelişmeler altın fiyatlarındaki yükselişi hızlandırmıştır. Faiz getirisi sağlamayan bir varlık olması nedeniyle ABD tahvil getirilerinin gerilemesi altının alternatif maliyetini azaltırken, doların zayıflaması da dolar cinsinden fiyatlanan altını uluslararası yatırımcı açısından daha cazip hale getirmiştir” dedi.
Yılmaz, Brent petrolün ağırlıklı olarak küresel büyüme, fiziksel petrol arzı ve jeopolitik arz primi üzerinden fiyatlandığını, altın fiyatlarını ise reel faizlerin, doların değerinin, güvenli liman talebinin, merkez bankalarının rezerv tercihlerinin ve finansal piyasalardaki portföy tercihlerinin belirlediğini vurguladı.
Yılmaz, “Dolayısıyla ağustostaki eş zamanlı yükseliş, savaşın yalnızca bir enerji arz şoku olarak değil, daha geniş bir makro-finansal risk alanı içinde fiyatlanmaya başladığına işaret etmektedir. Bu gelişmeleri belirleyen istikrarsızlık unsurlarının sıcak savaşın sona ermesiyle tamamen ortadan kalkmasını beklemek ise açıkçası oldukça iyimser bir yaklaşım olacaktır” diye konuştu.
Askeri çatışmaların sona ermesinin petrol üzerindeki doğrudan savaş primini azaltabileceğini kaydeden Yılmaz, “Ancak enerji arz güvenliği, yaptırımlar, ticaret savaşları, rezerv tercihleri ve jeopolitik parçalanmanın yarattığı belirsizliklerin farklı tonlarda daha uzun süre devam etmesi mümkün görülmektedir” dedi.
Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu nedenlerle altının orta vadede güvenli liman talebinden destek almaya devam etmesi beklenebilir. Merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme eğilimi de bu görünümü destekleyen yapısal faktörlerden biridir. Dünya Altın Konseyi'nin 2026 Merkez Bankaları Altın Rezervleri Anketi'ne göre rezerv yöneticilerinin yüzde 89'u küresel merkez bankalarının altın rezervlerinin önümüzdeki 12 ayda artmasını beklerken, yüzde 45'i kendi kurumlarının rezervlerini artıracağını öngörmektedir. Bu beklenti fiili alımlarla da desteklenmektedir, merkez bankalarının net altın talebi 2026'nın ikinci çeyreğinde 289 tona ulaşarak yıllık bazda yüzde 62 artmıştır.”
Yılmaz, ABD-İran savaşı ve öngörü sorunu nedeniyle kısa vadede altının değer kaybettiğini anımsatarak, “Bu etkilerin azalması ve piyasaların yeni koşullara uyum sağlamasıyla birlikte dolar cinsinden diğer finansal araçlara kıyasla altın daha güvenli bir liman olma özelliğini koruyacaktır” dedi.