Haber: İlhan BABA
(MAGDEBURG) - Almanya’da sağcı popülist parti Almanya için Alternatif parti (AfD), Saksonya-Anhalt seçimlerinde yüzde 44,4 oyla rekor kırarak açık ara birinci parti oldu. CDU’nun büyük oy kaybı sonrası eyalette hükümet kurma süreci çıkmaza girerken, sonuç Almanya’da aşırı sağın yükselişini yeniden gündeme taşıdı.
Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan parlamento seçimleri, ülkede siyasi dengeleri sarsacak bir tablo ortaya çıkardı. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), yüzde 44,4’lük oy oranıyla açık ara birinci parti oldu ve bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en yüksek oy oranına ulaştı. İlk sandık sayımlarına göre AfD, 2021 seçimlerinde aldığı yüzde 20,8’lik oy oranını iki katından fazla artırdı. Bu sonuç, partinin eyalet siyasetindeki yükselişinin geldiği noktayı gözler önüne serdi.
İktidardaki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise tarihi bir oy kaybı yaşadı. Eyalet Başbakanı Sven Schulze’nin liderliğindeki CDU yüzde 18,4’te kaldı. Parti, 2021 seçimlerinde eski Başbakan Reiner Haseloff döneminde yüzde 37,1 oy almıştı.
Seçimde Sol Parti yüzde 9,3 ile üçüncü olurken, Yeşiller yüzde 8,7, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ise yüzde 8,4 oy aldı. Yeşiller bu sonuçla Saksonya-Anhalt’taki şimdiye kadarki en yüksek oy oranına ulaşırken, SPD 2021’deki yüzde 8,4’lük sonucunu korudu. İttifak Sahra Wagenknecht (BSW) ise yüzde 5 barajının hemen üzerinde, yüzde 5,0 oy aldı. FDP yüzde 2,2’de kalarak eyalet parlamentosuna giremedi.
AFD TEK BAŞINA İKTİDAR OLABİLİR Mİ
Seçim sonuçlarının ardından gözler hükümet kurma sürecine çevrildi. AfD’nin hedefi tek başına iktidar olsa da bunun için oyların yüzde 50’sini alması gerekmiyor. Partinin eyalet parlamentosunda sandalyelerin yarısından fazlasını elde etmesi gerekiyor. Mevcut tabloya göre AfD bu çoğunluğa ulaşamıyor. Üstelik diğer siyasi partiler AfD ile koalisyon kurmayı reddederken, AfD de diğer partilerle hükümet kurmaya yanaşmıyor. Bu durum, Saksonya-Anhalt’ta hükümet kurma sürecini oldukça karmaşık hale getiriyor.
BSW’nin parlamentoya girip girmemesi ise hükümet denkleminde kritik önem taşıyor. BSW’nin başbakan adayı Claudia Wittig, AfD ile bazı konularda iş birliğine açık olduklarını belirterek, AfD’nin seçim başarısının ardından partinin hükümetten tamamen dışlanmasının demokratik olmayacağını savundu.
Mevcut CDU-SPD-FDP koalisyonunun seçim sonuçlarının ardından devam etmesi mümkün görünmüyor. CDU, SPD ve Yeşiller arasında kurulabilecek üçlü koalisyon için de sandalye sayısı yeterli görünmüyor.
Alternatif seçeneklerden biri, CDU öncülüğünde bir azınlık hükümeti kurulması ve kritik oylamalarda Sol Parti’nin desteğine başvurulması. Ancak CDU’nun hem AfD hem de Sol Parti ile iş birliğini reddeden parti içi kararları, böyle bir hükümet formülünü de ciddi siyasi tartışmaların merkezine taşıyabilir.
AFD’NİN YÜKSELİŞİ ALMANYA’DA YENİ BİR DÖNEMİN HABERCİSİ Mİ
Saksonya-Anhalt seçimleri, AfD’nin eyalet düzeyindeki yükselişinin geldiği noktayı göstermesi açısından tarihi önem taşıyor. AfD, Saksonya-Anhalt’ta 2023 yılından bu yana eyalet Anayasayı Koruma Dairesi tarafından kesinleşmiş aşırı sağcı bir oluşum olarak sınıflandırılıyor. Kurum, bu değerlendirmesinde partinin Almanya’nın özgür demokratik temel düzeninin temel ilkelerine yönelik tutumunu gerekçe gösteriyor. AfD ise söz konusu sınıflandırmaya karşı hukuki mücadele yürütüyor.
Sonuçların kesinleşmesi halinde AfD’nin Saksonya-Anhalt’ta birinci parti olması, Almanya’da aşırı sağın eyalet siyasetindeki etkisinin daha da güçlendiğine işaret edecek. Ancak mevcut sandalye dağılımı, partinin eyalet hükümetini tek başına kurmasına izin vermiyor.