(ANKARA)- DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Süleymaniye’de düzenlenen Slemani Stratejik Forumu’nda bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi ve kalıcı barışın sağlanması için diplomasi çağrısı yaptı. Babacan, "Savaş çıkarmak kolaydır. Bir füze gönderirsiniz ve savaş başlar. Zor olan, savaşı durdurmak ve barışı korumaktır" dedi.
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Süleymaniye’de "Farklı Bakış Açıları, Tek Misyon" temasıyla düzenlenen Slemani Stratejik Forumu’na konuşmacı olarak katıldı.
Al Jazeera’dan Robin Guy Matheson’ın moderatörlüğünü yaptığı söyleşide Babacan, bölgedeki savaşları, ülkeler arasında güvenin nasıl inşa edileceğini değerlendirdi. Bölge halklarının ortak değerler etrafında buluşması gerektiğini belirten Babacan, şöyle konuştu:
"Bu coğrafyada Türkler, Kürtler, Araplar ve İranlılar olarak yan yana durmayı, sorunlarımızı siyasi diyalog ve diplomasi yoluyla çözmeyi öğrenmek zorundayız. Çünkü savaş çıkarmak kolaydır. Bir füze gönderirsiniz ve savaş başlar. Zor olan, savaşı durdurmak ve barışı korumaktır. Bizim de bu zor olanı başarmak için çalışmamız gerekiyor.
Bölgemiz doğal kaynaklar, petrol, doğal gaz ve doğal güzellikler bakımından son derece zengin. Buna rağmen bütün bu iç çatışmalar yüzünden sahip olduğumuz muazzam potansiyelin giderek eriyip gitmesi gerçekten büyük bir kayıp. İyi yönetişime odaklanmalıyız. İnsan haklarına ve özgürlüklere odaklanmalıyız. Her bir insanın, her bir bireyin değerli olduğunu güvence altına almalıyız. İnsan onuru son derece önemlidir. Halkın iradesinin ülkelerin yönetimine nasıl yansıyacağı ve azınlıkların haklarının nasıl korunacağı üzerinde durmalıyız. Demokrasi çok önemli bir yönetim biçimidir. Ancak demokrasi, kazananın her şeyi aldığı bir düzene dönüşüyorsa bu doğru bir yol değildir.
Barışa ulaşmanın anahtarı, barışın mümkün olduğuna dair umudu korumaktır. Hepimiz umudumuzu kaybedersek barış da hiçbir zaman gelmez. Yakın dostum Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb’ın 2 yıl önce yaptığı bir konuşmayı hatırlıyorum. Ben de dinleyiciler arasındaydım. Konuşmasında, 'Kötümser olmak sorumsuzluktur' demişti. Kötümser olmak, sorumluluk almaktan kaçmaktır. Bence bu, günümüz açısından son derece önemli bir yaklaşım. Umutlu olmak zorundayız. Sorumluluk sahibi olmak da umutlu olmayı gerektirir.
"ÇATIŞMALARI NASIL SONA ERDİREBİLECEĞİMİZİ KONUŞMALIYIZ"
Çok önemli bir dönemden geçiyoruz. Bölgemiz savaşlara sahne oluyor. İlk büyük sorun herhalde Gazze’ydi. İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarında 70 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. İnsanlık suçları işlendi. Bunun yanında Rusya ile Ukrayna arasında uzun süredir devam eden bir savaş var. Son olarak da İran savaşı başladı. Oysa bunların hepsi diyalogla, siyasi diyalog ve diplomasi yoluyla önlenebilecek savaşlardı. Maalesef, olan oldu. Peki, bundan sonra ne yapılması gerekiyor? Kim kaybetti, kim kazandı? İsrail-Filistin meselesinde herkes kaybetti. Rusya-Ukrayna savaşında her iki ülke de kaybetti. Peki, İran, ABD ve İsrail arasındaki savaşın kazananı kim? Bence bu savaşta da kazanan olmadı. Dolayısıyla artık devam eden çatışmaları konuşmaktan ziyade bunları nasıl sona erdirebileceğimizi düşünmenin zamanı geldi.
"ÜLKELERİN SINIRLARIYLA OYNAMAYA BAŞLARSANIZ BUNUN SONU GELMEZ"
Aslında 2008 yılında Rusya-Gürcistan savaşının durdurulması konusunda bir tecrübemiz var. Ukrayna meselesinde ise zaman zaman Ukrayna’nın bir taraf seçmeye fazlasıyla zorlandığını gözlemliyorum. ‘Bu kampta mısınız, yoksa öteki kampta mı? Kime daha yakınsınız?’ Bence ülkeler taraf seçmeme özgürlüğüne sahip olmalı. Kendi kimliklerini, uluslararası ilişkilerdeki konumlarını ve statülerini koruyabilmeliler. Bir tarafta veya diğer tarafta yer almaya zorlanmamalılar. Ukrayna savaşı da önlenebilirdi. Diyalog yoluyla önlenebilirdi. Muhtemelen savaşın başlangıç aşamalarında durdurulması mümkündü. Ancak yıllarca süren çatışmaların ve muhtemelen yüz binlerce insanın hayatını kaybetmesinin ardından her iki taraf için de bir çıkış yolu, onurlu bir çıkış bulmak giderek zorlaşıyor. Elbette Ukrayna’nın işgali uluslararası hukuka aykırı çünkü ülkelerin sınırlarına saygı gösterilmesini sağlamamız gerekiyor. Rusya’nın yaptığı uluslararası hukuka aykırıydı. Egemenlik ve toprak bütünlüğü, dünya düzenini bir arada tutan temel ilkelerdir. Ülkelerin sınırlarıyla oynamaya başlarsanız bunun sonu gelmez.
"BU BÖLGEDE HEPİMİZİN ORTAK BİR ÇIKARI VAR: BARIŞ VE İSTİKRAR"
2008-2009 krizi patlak verdiğinde birçok ülke çok ciddi sorunlarla karşılaştı. ABD’de 400 banka iflas etti. Türk ekonomisi ise çok güçlüydü. Bankaların tamamı son derece sağlamdı. O krizden çok daha büyük bir ekonomi olarak çıktık. İhracatımız yalnızca 36 milyar dolardı. 6 yıl içinde 132 milyar dolara ulaştı. Burada yüzde 5'lik, yüzde 10'luk artışlardan bahsetmiyoruz. Birkaç katına çıkan rakamlardan söz ediyoruz. Doğrudan yabancı yatırımlar, genel olarak yatırımlar, ihracat ve gelir dağılımı iyileşti. Dolayısıyla umutlu olmak ve bir yerden başlamak gerekiyor. Başkalarının sizin yerinize bir şeyler yapmasını beklememelisiniz. Bizim bölgemizde kendi ayaklarımız üzerinde daha fazla durmamız gerekiyor. Her ülke kendi içinde daha fazla kendi kendine yetebilmeli. Bölge olarak da dışarıya bağımlılığımızı azaltmalı, kendi imkânlarımıza daha fazla dayanmalıyız. Çünkü dışarıdan gelenler bir süre sonra giderler ve çoğunlukla kendi çıkarlarının peşinden koşarlar. Oysa bu bölgede hepimizin ortak bir çıkarı var: Barış ve istikrar. Dolayısıyla barış ve istikrar için bölge olarak hep birlikte çalışmalıyız.
Eğer bir ülke diğerine giderek daha fazla bağımlı hâle geliyorsa, Rusya ile Avrupa arasındaki ilişkilerde olduğu gibi, bu iyi bir örnek oluşturmaz. Ama karşılıklı ekonomik bağımlılık ilişkileri kurmayı başarabilirseniz bu, ülkeler arasında uzun vadeli ve iyi ilişkiler için sağlam bir temel oluşturur. Çünkü ekonomik karşılıklı bağımlılık arttıkça siyasi bir sorun ortaya çıktığında bu ekonomik ilişkilerin bütün paydaşları hükümetlere dönüp şöyle der: ‘Ne yapıyorsunuz? Bizim o ülkede çıkarlarımız var. Benim o ülkede yatırımlarım var. Böyle oyunlara kalkışmayın. İlişkileri bozmayın.’ Dolayısıyla başka ülkelerin burada yatırımlarının bulunması, buradaki ülkelerin de başka ülkelerde yatırım yapması önemli.
"DAHA UMUTLU OLMALIYIZ"
İki ülke var. İki ekonomi var. Her birinin büyüklüğü 100 birim. Ancak bu iki ekonomi arasında hiçbir bağlantı yok. Bu iki ülkeyi birbirine bağlarsanız, aralarındaki duvarları kaldırırsanız ve ekonomileri giderek daha fazla bütünleşirse 100 artı 100 artık 200 etmez. 100 artı 100; 300, 400 eder. Çünkü sinerji ortaya çıkar. Birlikte yeni değerler üretilir. Bir ülkenin eksik olduğu alanlar vardır; diğer ülkenin de başka alanlarda eksikleri vardır. Bunlar birbirini tamamlamaya başlar. Örneğin insan kaynağını düşünelim. Bir ülkede belirli bir alanda ihtiyaç fazlası insan kaynağı bulunurken başka bir ülkenin tam da bu insan kaynağına ihtiyacı olabilir. Dolayısıyla insanlar, iş gücü rahatça hareket edebilirse herkes için daha dengeli, daha güçlü, daha sürdürülebilir ve çok daha yüksek bir ekonomik büyüme mümkün olur. Günün sonunda bundan vatandaşlarımız yararlanır. Her bir insan, kadınlar, çocuklar daha iyi yaşam koşullarına kavuşur. Bütün bu anlaşmazlıklar, siyasi kargaşa, çatışmalar ve savaşlar yüzünden acı çekmek zorunda kalmazlar. Sonuçta da en fazla zarar görenler sivillerdir. En fazla zarar görenler kadınlar ve çocuklardır. Bu nedenle bütün bölge olarak çok daha dikkatli hareket etmemiz gerektiğini düşünüyorum. Daha umutlu olmalıyız. Savaş için değil, barış için ilerleyebilmek adına daha fazla sorumluluk üstlenmeli, daha fazla çaba göstermeliyiz."