(TBMM) - AK Parti tarafından hazırlanan "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" TBMM Başkanlığı'na sunuldu. AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu, kanun teklifinin ilk imzacıları AK Parti milletvekilleri Nurettin Alan ve Murat Alparslan ile birlikte AK Parti Grup Başkanlığı'nda basın toplantısı düzenledi.

E-DURUŞMANIN KAPSAMI GENİŞLİYOR

Akbaşoğlu, kanun teklifinin 29 madde ve bir geçici madde ile toplam 30 maddeden oluştuğunu belirterek, özellikle yargının verimli, hızlı ve etkin bir şekilde işlemesine dönük duruşma sürelerinin üç ayla sınırlandırılması, tek hakimle idari yargıda kararların daha geniş bir spektrum içerisinde ele alınarak yargının hızlandırılması, e-duruşma imkanıyla servis üzerinden avukatların ön incelemelerde ses ve görüntü nakli ile duruşmalara katılabilmesi gibi hususların kanun teklifinde yer aldığını kaydetti.

İDARE ALEYHİNE DOĞRUDAN İCRA TAKİBİNE YENİ DÜZENLEME

Kanun teklifiyle getirilen en önemli yeniliklerden birisinin kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve icra dairelerinin gereksiz yere meşgul edilmesinin önlenmesi olduğunu söyleyen Akbaşoğlu, Yargıtay bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince idare aleyhine hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi yapılması dönemini sona erdirdiklerini söyledi.

Akbaşoğlu, vatandaşların alacağına daha zahmetsiz kavuşması amacıyla icra takibi başlatılmadan önce idareye yazılı başvuru yapılması ve hesap numarasının bildirilmesini zorunlu hale getirileceğini kaydederek "Böylece devletimizin üzerindeki gereksiz mali külfetler ortadan kaldırılıyor. Vatandaşımızın alacağını çok daha hızlı tahsil edebilmesi imkanı getiriyoruz. Pek tabiidir ki idareye tanınan bir aylık süre içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde cebri icra yoluna gidilebilmesi de söz konusu olmaya devam edecek" dedi.

Ortaklığın giderilmesi ve mirasçılar arası öncelikli satış başlığı altında da gerçekten önemli bir düzenlemeye imza atıldığını ifade eden AK Partili Akbaşoğlu, "Yine mülkiyet hakkını ve ailevi bağları korumak adına ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında uygulamada yaşanan suistimalleri ortadan kaldırıyoruz. Miras yoluyla intikal eden taşınnamazların satışında birinci açık artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapılmasını hüküm altına alıyoruz. Böylece aile yadigarı malların malın muhammer bedelinin yüzde 100'ü üzerinden öncelikle mirasçılar arasında kalmasına imkan sağlamış oluyoruz" diye konuştu.

NOTERLİKTE ELEKTRONİK DÖNEM

Akbaşoğlu, bürokrasiyi azaltmak ve dijitalleşmenin imkanlarından yargı alanında da en üst düzeyde yararlanmak amacıyla noterlik işlemlerinde büyük bir kolaylığa gidileceğini söyleyerek, şunları kaydetti:

"Noterlik evrak ve defterlerinin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklarca istenmesi hallerinde noterlerin aslına uygun örneğini yerinde saklayarak ilgili merciine aslını göndermesi onaylı örnek istendiğinde ise evrakı elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imzayla saniyeler içerisinde ilgili merciine ulaştırılması imkanını düzenliyoruz. Bu işlemlerden de hiçbir vergi, harç veya değerli kağıt ücreti alınmayarak, tarafları mali yükten kurtararak, işlemlerin hızlanmasına yargının daha hızlı bir şekilde neticeye varmasına imkan tanıyoruz. Aynı zamanda idari yargıda yargılamaların gecikmemesi ve mahkemelerin iş yükünün hafifletilmesi için önemli bir adım atıyoruz. İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamını genişletiyoruz. 2026 yılı için konusu 486 bin Türk lirasını geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar artık tek hakim tarafından süratle karara bağlanacaktır.

BÖLGE İDARE MAHKEMELERİNE YÖNELİK YENİ DÜZENLEME

Bir başka düzenlememiz hak arama hürriyetini tahkim etmek adına idari yargıda önemli bir adım atıyoruz. Yapacağımız düzenlemeyle idari yargıda dosyaların usuli nedenlerle mahkemeler arasında gidip gelerek davaların uzaması sorununu çözmek adına yeni bir düzenleme getiriyoruz. Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemelerinin kararlarının sonucu şayet hukuka uygunsa sadece gerekçe hatasından dolayı kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızla bitirme imkanını getiriyoruz. Ayrıca Bölge İdare Mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği kararlara karşı da Danıştay'da temyiz yolunu açık ve net bir şekilde yeniden düzenleyerek vatandaşlarımızın bu konuda hak arama güvencesini de korumaya devam ediyoruz."

ADLİ TIP KURUMU'NUN YAPISINDA DEĞİŞİKLİK

Teklifte Adli Tıp Kurumu'na ilişkin de düzenleme yer aldığı belirten Akbaşoğlu, "Bilimsel ve idari kapasitesini belirlilik ilkesi ışığında kurumu güçlendirmiş oluyoruz. İhtisas Kurulu Başkan ve üyeliklerine atanmak için tıp veya diş hekimliğinde uzmanlık ya da alanında doktora derecesi şartını kanunla açıklığa kavuşturuyoruz ve bu görevler için grup başkanlıkları, ihtisas dairesi başkanlıkları için görev sürelerinin dört yılla sınırlandırıldığı hüküm altına alınmış oluyor" dedi.

BİLİRKİŞİLİK UYGULAMASINDA DİSİPLİN SINIRI

Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulmasının açıkça disiplin yaptırımına bağlanacağını kaydeden Akbaşoğlu, "Hukuki nitelendirme yetkisi münhasıran hakim ve savcıların olduğu için bilirkişilik müessesesi sadece teknik ve özel uzmanlık gerektiren alanlarla sınırlı kalması gerektiği için böyle bir düzenlemeyle hakikaten hakim ve savcılarımız tarafından hızlı bir şekilde hukuk bilgisiyle neticelendirilmesi gereken davaların bilirkişiye gönderilmek suretiyle uzamasının önünü alıyoruz ve bu konuda ilgili düzenlemelerle hakim ve savcılarımızın bu konudaki hassasiyetini de bu düzenlemeyle bir esasa bağlıyoruz" diye konuştu.

Vesayet altındaki kısıtlı vatandaşlara ait taşınır ve taşınmaz malların satışının tam bir rekabet ortamında ve en yüksek değerden satılabilmesi için UYAP Entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden yapılması imkanını getirileceğini kaydeden Akbaşoğlu, "Böylece vesayet altında kısıtlı olan vatandaşlarımızın menkul veya gayrimenkul mallarının ülke genelinde en yüksek değerden satılması söz konusu olacağından kısıtlı vatandaşlarımızın hukukunu en üst derecede koruma altına almış oluyoruz" dedi.

AK Partili Akbaşoğlu, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda temel hak ve özgürlüklerin, kişisel verileri koruma altına alan adımlar atarak ceza muhakemesinde moleküler genetik inceleme sonuçlarının ve bilgisayarlarda yapılan arama el koyma neticesinde elde edilen dijital verilerin saklanma imha ve sınırlandırma usullerini belirlilik ilkesi doğrultusunda yasal güvenceye kavuşturulacağını ifade etti.

Hukuk yargılamasında hak arama hürriyetini tahkim eden bir diğer önemli düzenlemenin ise Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı çerçevesinde yapılan değişiklikle istinaf mahkemelerinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırılması olduğunu belirten Akbaşoğlu, böylece yeniden esas hakkında bir hüküm kurulması halinde bu kararın parasal sınırın üzerinde olması kaydıyla temyiz yolunu açık hale getirildiğini ve vatandaşların üst mahkemece ilk kez tesis edilen hükmün denetlenmesini talep etme hakkını güvence altına alındığını kaydetti.

YARGITAY'IN BOZMA YETKİSİNE SINIRLAMA

Akbaşoğlu, 12. Yargı Paketi'yle yargısal denetim mekanizmasının çok daha hakkaniyetli ve öngörülebilir bir seviyeye taşındığını söyleyerek, şöyle konuştu:

"Ayrıca yargılama süreçlerinin gereğinden fazla uzamasını engellemek ve usul ekonomisini en üst düzeyde gözetmek amacıyla Yargıtay'ın bozma yetkisinde de yeni bir düzenleme getiriyoruz. Artık ilk derece mahkemelerinin verdiği kararlar sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay'ın bozma kararı veremeyeceğini hüküm altına alıyoruz. İstinaf aşamasında zaten titizlikle denetlenen bu usuli hususların temyiz aşamasında davanın esasına girilmesini, geciktirmesinin ve dosyaların mahkemeler arasında gidip gelerek sürüncemede kalmasının önüne bu şekilde geçmiş oluyoruz. Bu sayede davaların makul sürede sonuçlanmasını sağlayarak adaletin gecikmeksizin tecelli idealimize bir adım yaklaşmış oluyoruz. Uygulamada büyük tartışmalara neden olan belirsiz alacak davasını yürürlükten kaldırıyoruz. Bunun yerine kısmi dava açan vatandaşlarımıza ıslah hakkını kullanmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı getiriyoruz. Zaman aşımının artırılan bu kısım yönünden de davanın açıldığı en başından itibaren kesilmiş sayılacağını bu düzenlemeyle Meclis'in takdirine sunuyoruz. Özellikle yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç aydan fazla olamayacağını yeni bir düzenleme olarak getiriyoruz. Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmalara katılımın kapsamını genişletiyor. Ön inceleme duruşmalarının da ses ve görüntü nakledilmesi suretiyle icra edilebileceğini tedbir ediyoruz. Birleştirme kararlarına karşı ise esas hüküm beklenmeksizin müstakillen istinaf yoluna başvurulabilmesinin önünü açarak bu şekilde usul ekonomisini de sağlamış oluyoruz."

TEKLİFTE, IBAN MAĞDURLARINA YÖNELİK DÜZENLEME YER ALMADI

AK Partili Akbaşoğlu, kanun teklifine ilişkin açıklamasının ardından gazetecilerden soru almadı.

Öte yandan, 12. Yargı Paketi'nde, IBAN hesaplarını farkında olmadan dolandırıcılara kullandıran ve bu nedenle nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kalanlara yönelik düzenleme yer almadı. AK Parti Grubu'nda konuyla ilgili etki analizi çalışması başlatılmış, bu çalışma sonucuna göre kanun teklifine konulup konulmayacağının belirleneceği ifade edilmişti.