(ANKARA) - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), milletvekilliği düşürülen Can Atalay'ın haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, Atalay'ın derhal serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirebilmesinin sağlanması gerektiğine karar verdi. AİHM, Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin Atalay hakkında verilen ikinci Anayasa Mahkemesi (AYM) kararını uygulamayı reddetmesini "benzeri görülmemiş bir durum" olarak nitelendirdi. Mahkeme, Yargıtay'ın bu tutumunun, Atalay'ın milletvekili seçilmesine rağmen cezaevinde kalmasına ve milletvekilliğinin düşürülmesine yol açtığını vurguladı.
AİHM, bugün açıkladığı Şerafettin Can Atalay/Türkiye kararında, Atalay'ın milletvekili seçilmesine ve Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) hak ihlali kararlarına rağmen cezaevinde tutulmasını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) aykırı buldu.
Mahkeme, Atalay'ın "kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının, tutukluluğunun hukukiliğinin etkili biçimde incelenmesi hakkının ve serbest seçim hakkının ihlal edildiğine" hükmetti.
Kararda, "Atalay'ın milletvekili dokunulmazlığının tanınmadan cezaevinde tutulmaya devem edilmesinin kendisini susturma ve çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığı” belirtilerek, bu durumun insan hakları savunucularının çalışmaları üzerinde caydırıcı etki yaratabileceği vurgulandı.
"AYM KARARLARININ UYGULANMAMASI ANAYASAL DÜZENİ TEHLİKEYE ATABİLİR"
AİHM, AYM kararlarının uygulanmamasının hukuk devleti ilkesine zarar verdiğine dikkati çekti. Kararda, AYM kararlarına uyulmamasının “bireysel başvuru yolunun etkinliğini zayıflatabileceği” ve "kişilerin tanınmış haklarından yararlanmasını engelleyerek anayasal düzeni tehlikeye atabileceği” ifade edildi.
Mahkeme, Atalay'ın tutukluluğunun devam etmesinin hak ihlalini sürdüreceğini belirterek, Türkiye'nin derhal tahliyeyi sağlamasını, Atalay'ın parlamentodaki görevini yerine getirmesine olanak tanımasını ve benzer ihlallerin tekrarlanmaması için genel tedbirler almasını istedi.
"YARGITAY'IN İKİNCİ AYM KARARINI UYGULAMAMASI BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR DURUM"
AİHM, kararında Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin Atalay hakkında verilen ikinci Anayasa Mahkemesi (AYM) kararını da uygulamayı reddetmesini “benzeri görülmemiş” bir durum olarak nitelendirdi. Mahkeme, Yargıtay'ın bu tutumunun, Atalay'ın milletvekili seçilmesine rağmen cezaevinde kalmasına ve milletvekilliğinin düşürülmesine yol açtığını belirtti.
Kararda, Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin Atalay lehine hak ihlali kararı veren AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunmasına da dikkat çekildi. AİHM, "söz konusu suç duyurusunun tek başına dahi hukuk düzeninin bütünlüğü konusunda soru işaretleri doğurmaya yeterli olduğunu" ifade etti.
AİHM, Türkiye'nin Atalay'a 32 bin 500 avro manevi tazminat ödemesine de hükmetti.
AİHM'nin Atalay'ın derhal serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirmesine ilişkin kararı bire karşı 6 oyla alındı. AİHM hakimi Saadet Yüksel, Atalay'ın milletvekilliğine derhal dönmesi kararına karşı oy kullanırken, tutukluluğun hukukiliğinin etkili biçimde incelenmesi hakkının ihlal edildiği yönündeki karara ise katıldı.
