(ANKARA) - ABD Başkanı Donald Trump ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, Washington'da bir araya geldi. Görüşmede iki lider, ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi ve Irak'ın petrol üretiminin artırılması konusunda iş birliğini güçlendirme konusunda mesajlar verdi.
Irak hükümeti, El-Zeydi'nin ABD ziyareti sırasında çok sayıda petrol ve doğal gaz anlaşmasının imzalanmasını beklediğini daha önce açıklamıştı. Oval Ofis'teki görüşmede Trump da iki ülke arasında birçok anlaşma yapılacağını söyledi.
Trump, El-Zeydi için "Harika bir lider, yeni bir şampiyon" ifadelerini kullanarak, "Irak petrolü ve diğer kaynakları sayesinde muazzam bir potansiyele sahip. Çok sayıda anlaşma yapacağız. Her iki ülkede de istihdam oluşturacağız ve çok fazla petrol çıkaracağız" dedi.
El-Zeydi ise ziyaretinin "diğer ziyaretlere benzemediğini" kaydederek, bunun iki ülke arasında yeni bir "ekonomik ortaklığın" başlangıcı olduğunu, ABD-Irak ilişkilerinin askeri boyuttan ekonomik ortaklığa evrildiğini dile getirdi.
ABD ASKERLERİ EYLÜL SONUNDA ÇEKİLECEK
Beyaz Saray'daki görüşmede El-Zeydi, Irak'ta kalan ABD askerlerinin 30 Eylül'e kadar çekileceğini açıkladı. Trump da Irak'ta artık ABD askeri varlığına ihtiyaç kalmadığını belirterek, çekilme planını destekledi. El-Zeydi de aynı tarihe kadar Irak'ta faaliyet gösteren silahlı grupların silahsızlandırılacağını taahhüt etti.
Trump, görüşme sırasında 2003'te ABD öncülüğündeki Irak müdahalesine de değinerek, o dönemde savaşa karşı çıktığını savundu. "Irak'a girmeyin demiştim. Bunun Orta Doğu'nun istikrarını bozacağını söylemiştim ve olan da bu oldu" şeklinde konuştu.
Irak, uzun yıllardır iç siyasetinde Washington ile Tahran'ın nüfuz mücadelesine sahne oluyor. IŞİD’e karşı mücadele kapsamında ülkede bulunan ABD askerlerinin varlığı ve İran destekli silahlı milis grupların etkisi, ülkedeki başlıca fay hatları arasında görülüyor.
Başbakan olarak parlamentodaki ilk konuşmasında ülkedeki farklı paramiliter grupları silahsızlandırma sözü veren El-Zeydi, bu hedefe nasıl ulaşacağına ilişkin ayrıntı vermedi. ABD ziyareti öncesinde İran destekli grupları bünyesinde barındıran Irak İslami Direnişi ziyaretten çıkacak sonuçları kabul etmeyeceğini duyurdu.
İRAN SAVAŞI VE IRAK’IN PETROL İHRACATI
Irak, 28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmalardan en fazla etkilenen ülkelerden biri oldu. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması nedeniyle Irak ekonomisi ağır darbe aldı. Irak'ın günlük 3,4 milyon varillik petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyor.
Haziran ayında çatışmaları geçici olarak durdurmayı, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılmasını öngören mutabakat zaptının geleceği de son haftalarda yeniden tırmanan gerilim nedeniyle belirsizliğini koruyor.
"OPEC'TE IRAK'A ADİL PAY VERİLMELİ"
El-Zeydi, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nden (OPEC) Irak'a "adil bir üretim kotası" verilmesini istedi. Irak'ın daha yüksek petrol üretim kotası talep ettiğini belirten El-Zeydi, bunun IŞİD’e karşı verilen savaşın yol açtığı yıkımın telafisi için gerekli olduğunu söyledi.
El-Zeydi, "Irak'ın uğradığı zarar 400 milyar doları aşıyor. Bugün hâlâ evleri yıkılmış ve kamplarda yaşayan Iraklılar var. Onları evlerine döndürmek için bir planım var. Bu nedenle OPEC'te Irak'a adil bir pay verilmesini istiyorum" dedi.
Trump bu yılın başında yapılan seçimlerde eski Başbakan Nuri el-Maliki'ye karşı, siyaset geçmişi bulunmayan iş insanı Ali el-Zeydi'ye destek vermiş, İran'a yakınlığıyla bilinen ve tartışmalı bir isim olan Maliki’nin yeniden başbakan olmasına açıkça karşı çıkmıştı.