Haber: Ogün Akkaya

(TBMM) - TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan kamuoyundaki adıyla "12. Yargı Paketi" ile icra-iflas, noterlik, idari yargı ve ceza yargılamasına ilişkin çok sayıda düzenleme hayata geçirildi.

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

Yasayla icra-iflas, noterlik ve idari yargı alanlarında önemli değişikliklere gidilirken, tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişletildi, istinaf ve temyiz sistemine ilişkin yeni kurallar getirildi.

Yasayla İcra ve İflas Kanunu'nda yapılan değişiklik kapsamında, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde ilk açık artırma yalnızca mirasçı maliklerin katılımıyla yapılacak. Bu usul yalnızca bir kez uygulanacak.

Elektronik satış portalındaki ilan içerikleri de yeniden düzenlendi. Satış isteyen alacaklı, artırma süresinin sona ermesinden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurması halinde alacağı oranında teminat göstermekten muaf tutulacak. Hazine de açık artırmalarda teminat göstermek zorunda olmayacak.

İhale ilanlarında ayrıca tekliflerin hangi oranlarda geçerli olacağı, ihale bedelini süresinde yatırmayan alıcılara uygulanacak yaptırımlar, teminatların nasıl değerlendirileceği ve yüzde 5 oranındaki idari para cezasına ilişkin hükümler de açıkça yer alacak.

NOTERLİK İŞLEMLERİ DİJİTAL ORTAMA TAŞINIYOR

Noterlik Kanunu'nda yapılan değişiklikle noterlik evraklarının mahkemeler, cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili resmi kurumlar tarafından incelenmesine ilişkin usuller yeniden düzenlendi. Buna göre, noterlik evrakının aslının istenmesi halinde noter, evrakın onaylı örneğini saklayarak aslını ilgili makama gönderecek. Onaylı örnek istenmesi halinde ise evrak elektronik ortamda taranıp güvenli elektronik imzayla imzalanarak ilgili kuruma gönderilecek. Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda ise fiziki onaylı örnek gönderilecek. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek; posta ve tarifeyle belirlenen yol masrafı dışında harç, vergi veya başka herhangi bir ücret alınmayacak.

DANIŞTAY'DA GEÇİCİ SÜRE DÖRT YIL DAHA UZATILDI

Danıştay Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin 23 Temmuz 2026'da sona erecek geçiş süresi dört yıl uzatıldı. Böylece mevcut daire yapısı 23 Temmuz 2030'a kadar korunacak. Ayrıca boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulamanın askıya alınmasına da aynı tarihe kadar devam edilecek.

TEK HAKİMLE GÖRÜLECEK DAVALARIN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ

Yasayla Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da da değişiklik yapıldı. Buna göre, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere ilişkin iptal ve tam yargı davaları, bazı disiplin cezaları, sınıf geçme, burs, kredi, yurt işlemleri, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, lojman, izin ve uyarma cezalarına ilişkin davalar ile bazı sosyal yardım davaları tek hakim tarafından karara bağlanacak. Aynı parasal sınırın altında kalan vergi davaları da tek hakim tarafından görülecek.

İSTİNAF VE TEMYİZ SİSTEMİ YENİDEN DÜZENLENDİ

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılan değişiklikle, bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesi sonunda ilk derece mahkemesi kararının gerekçesini değiştirerek veya maddi hataları düzelterek başvuruyu reddedebilmesine imkan tanındı. Bölge idare mahkemeleri, usule ilişkin eksikliklerin bulunması halinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak dosyayı geri gönderebilecek. Ancak keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma eksikliği gibi durumlarda bu eksiklikleri kendisi tamamlayarak da karar verebilecek.

TEMYİZ SINIRLARINDA YENİ DÜZENLEME

Yasayla temyiz sisteminde de değişikliğe gidildi. Buna göre, temyiz kapsamı dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek. Ancak tek hakim tarafından görülen davalar, Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun, Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki bazı uyuşmazlıklar ile yalnızca vekalet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kararlar bakımından temyiz yolu kapalı olacak.

DOLANDIRICILIK SUÇUNDA CEZA İNDİRİMİ DÜZENLEMESİ

Kanunla, Türk Ceza Kanunu'nun nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158'inci maddesinde değişikliğe gidildi. Düzenlemeye göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişinin fiilinin, haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesapların kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalması halinde, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI HÜKÜMLERİ YENİDEN DÜZENLENDİ

Kanunla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumuna ilişkin hükümler yeniden düzenlendi. Buna göre, sanığa verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması halinde mahkeme, gerekli şartların bulunması durumunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilecek. HAGB kararı, müsadereye ilişkin hükümler dışında sanık hakkında hükmün hukuki sonuç doğurmamasını sağlayacak; uzlaşmaya ilişkin hükümler ise saklı tutulacak.

Düzenleme uyarınca, HAGB kararı verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin mahkemede kanaat oluşması ve suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, eski hale getirme ya da tazmin yoluyla tamamen giderilmiş olması gerekecek. Ayrıca, HAGB hükümleri işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa'nın 17'nci maddesi kapsamında kötü muamele sayılan suçlarda uygulanmayacak.