Haber: İshak KARA
(VAN) - Van'da besiciler, Kurban Bayramı öncesi hayvan pazarında beklenen hareketliliğin olmadığını ifade etti. Yem, saman ve nakliye maliyetlerinin yüksekliğinden şikayet eden besiciler, hayvan satışlarının adeta durma noktasına geldiğini belirtti.
Türkiye’nin önemli hayvancılık merkezlerinden Van'da, Kurban Bayramı'na sayılı günler kalmasına rağmen hayvan pazarlarında henüz beklenen canlılık görülmedi. Tuşba Mahallesi’ndeki hayvan pazarında üreticiler ve satıcılar, artan maliyetlerin kurbanlık fiyatlarını yükselttiğini ve bunun satışları olumsuz etkilediğini ifade etti.
Pazarda satış yapmaya çalışan besici Osman Fidan piyasanın durgun olduğunu vurguladığı konuşmasında kurbanlıkların borç karşılığında satıldığını aktardı. Yem maliyetlerinin yüksekliğini dile getiren Fidan, arpa ve samanda fiyatlarındaki artıştan şikayet etti. Aylık 100 bin TL karşılığında çoban bulma noktasında da sorun yaşadıklarını söyleyen üretici, yıllar önce 100 hane olan köyünün 30 haneye düştüğünü ve sadece 15 hanede hayvancılık yapıldığını kaydetti. Hayvancılık yapanların da işi bırakmayı düşündüğünü vurgulayan Fidan, şöyle konuştu:
"Artık durum zor, kimse yapamıyor. Allah'a şükür siftah yaptım ama o da masraflara gidecek. Para geldiği gibi gidiyor. Bu sene masraf çok. Yeşil samanın 1 tonu 20 bin TL, arpa 17 bin TL, haliyle kurtarmıyor. Kazanç var ama masrafa gidiyor, zahmetimize değmiyor. Kaç sene önce değiyordu, 1-2 senedir değmiyor. Çoban bulamıyoruz. 20-30 bin TL olan çoban ücreti şimdilerde 100 bin TL oldu, yine de bulamıyoruz. Masraf çok ama destek de alamıyoruz. Devletin yardım etmesi lazım. Çiftçilik ölmüş. Köylü bu işi bıraktığı zaman biz ne yapacağız? 'Köylü milletin efendisidir' derler, doğrudur. Köylü olmazsa şehir ölmüştür."
"ARPA, SAMAN PAHALI OLDUĞU İÇİN BU SENE HAYVANLAR ZAYIF"
Satıcı Suat Ateş de aylar önce sattıkları hayvanların parasını alamadıklarını söyledi. Piyasanın durgun olduğunu ifade eden Ateş, şunları söyledi:
"Biz ne mal satabiliyoruz ne de alabiliyoruz. Aldık mı satamıyoruz, sattık mı parasını alamıyoruz. Millet perişan. Ne olacak bilmiyoruz. Ortada kaldık. Mazot pahalılaştı; bir nakliye için 2-3 bin lira istiyorlar. Ticaret kalmadı daha doğrusu. Bu sene hayvan satılmıyor çünkü hayvanlar zayıf, kilo almamış. Arpa, saman, buğday pahalı. Hayvanlar zayıf olduğundan hiç kimse alamıyor. Şimdiye kadar siftah bile yapmadım; ne hayvan getirdik ne de sattık. Koyunlar kilosuna göre 12 bin ile 20 bin TL arasında değişiyor. Koçların tanesi 20-25 bin TL arası. Kimse artık pazara gelmiyor. Bakıyorsunuz, kocaman hayvan pazarında toplam 50 insan yok. Hiç kimse kurbanlık almıyor. Hayvanlar kilo almamış. Yazın ortasındayız ama hava hâlâ kış gibi. İş güç yok, emekli de alamıyor. Hayvan satılmıyor."
Mehmet Yeralp isimli satıcı ise, "Piyasalar şu anda durgun. Besili çift koyunun fiyatı 30-45 bin TL arasında değişiyor. Geçen sene de 25-30 bin TL arasında satılıyordu" ifadelerini kullandı.
"ÇOK ZOR DURUMDAYIZ"
Tacettin Seçilmiş ise "Her gün gıdaya ve diğer ürünlere zam geliyor. Hayvana, ete ise bir şey yansımıyor. Çok zor durumdayız. Para yok, bir şey yok" dedi.
Sadun Acar isimli satıcı da şunları söyledi:
"Bu sene piyasa yok. Samanın, arpanın tonunu 20 bin liraya alıyorum; vatandaş ise koyunun çiftini 22-23 bin liraya almak istiyor. Bu hayvanların 15 bin lira gideri var. Buradaki esnafa bir sorun, hangisi siftah açmış? Her biri 10-15 kişilik aileye bakıyor. Kimse buraya keyfinden gelmiyor; bu insanlar ne yiyip ne içiyor? Biz her sabah evimizden çıkıp geliyoruz, 60 TL servise veriyoruz. Günlük 100 lira buraya geliş masrafımız oluyor. Burada iki çay içemiyoruz, çocuklar da evde aç."
