Haber: Ahmet ÜN – Kamera: Mehmet Mucahit CEYLAN
(DİYARBAKIR) - Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanvekili ve Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Alican Ebedinoğlu, esnafın yaşadığı sorunlara ilişkin düzenlediği basın açıklamasında, “Bugün Türkiye’nin dört bir yanında olduğu gibi Diyarbakır’da da esnaf ve sanatkarlarımız tarihinin en ağır ekonomik darboğazlarından birini yaşamaktadır. Artan maliyetler, yüksek faizler, düşen alım gücü ve daralan piyasa şartları altında ayakta kalmaya çalışan esnafımız artık nefes alamaz hale gelmiştir” dedi.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanvekili ve Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı (DESOB) Alican Ebedinoğlu, kentteki 26 esnaf odası başkanıyla düzenlediği basın açıklamasında sektörde yaşanan sorunları dile getirdi.
Esnaf ve sanatkarların büyük zorluklar içinde olduğunu ifade eden Ebedinoğlu, “Bugün Türkiye’nin dört bir yanında olduğu gibi Diyarbakır’da da esnaf ve sanatkarlarımız tarihinin en ağır ekonomik darboğazlarından birini yaşamaktadır. Artan maliyetler, yüksek faizler, düşen alım gücü ve daralan piyasa şartları altında ayakta kalmaya çalışan esnafımız artık nefes alamaz hale gelmiştir” diye konuştu.
“YÜZDE 65’LİK KESİM FAİZLER NEDENİYLE BORÇ BATAĞINA SÜRÜKLENMEKTEDİR”
Bağ-Kur primleri konusunda ortaya çıkan tablonun kabul edilemez bir noktaya ulaşıldığını söyleyen Ebedinoğlu, şöyle devam etti:
“Diyarbakır’da esnafımızın ancak yaklaşık yüzde 35’i Bağ-Kur primlerini düzenli ödeyebilmektedir. Geriye kalan yüzde 65’lik kesim ise her gün işleyen faizler nedeniyle borç batağına sürüklenmektedir. Bugün bir esnaf aylık yaklaşık 11 bin 800 TL Bağ-Kur primi ödemek zorunda bırakılırken, yıllarca prim ödeyip emekli olduğunda aldığı maaş yalnızca yaklaşık 20 bin ila 21 bin TL aralarında kalmaktadır. Bu durum sosyal güvenlik sistemindeki adaletsizliğin en açık göstergesidir. Esnafımız çalışırken ağır prim yükü altında ezilmekte, emeklilikte ise insanca yaşayabilecek bir gelir elde edememektedir. Üstelik Bağ-Kur’lular hâlâ prim günü konusunda işçilerle eşit şartlara sahip değildir. Yıllardır söz verilmesine rağmen prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200’e düşürülmesi konusunda somut bir adım atılmamıştır. Bu beklenti artık ertelenmemeli, verilen sözler yerine getirilmelidir.”
“ESNAFIMIZ KREDİYE ULAŞAMADIĞI İÇİN TİCARETİNİ SÜRDÜREMEMEKTE”
1 Ocak itibarıyla yürürlüğe giren esnaf kredisi uygulamasının da sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini söyleyen Ebedinoğlu, “Esnafın kredi kullanabilmesi için SGK, Bağ-Kur ve vergi borcunun olmaması şartı getirilmektedir. Oysa bugün krediye ihtiyaç duyan kesim zaten ekonomik sıkıntı yaşayan, borcunu çevirmekte zorlanan esnaftır. Borcu olmayan, ekonomik olarak rahat olan bir işletmenin zaten krediye erişim ihtiyacı sınırlıdır. Bu uygulama nedeniyle devlet adeta esnafı SGK ve vergi dairesinin tahsildarı haline getirmiştir. Esnafımız krediye ulaşamadığı için ticaretini sürdürememekte, işyerini çevirememekte, kira, elektrik, personel ve hammadde giderlerini karşılayamaz duruma gelmektedir” ifadelerini kullandı.
"BİNLERCE İŞLETME KAPANMA RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA"
Küçük esnaf için en büyük sorunlardan birinin yüksek banka faizleri olduğunu aktaran Ebedioğlu, şöyle konuştu:
“Ticari kredi faizleri birçok işletmenin altından kalkamayacağı seviyelere ulaşmıştır. Çekini, senedini, kirasını ve çalışanının maaşını ödemeye çalışan esnaf artık finansmana erişememektedir. Piyasadaki durgunluk nedeniyle tahsilatlar yapılamamakta, bu durum domino etkisi oluşturarak binlerce işletmeyi kapanma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Enerji maliyetleri, stopaj yükü, kira artışları, POS komisyonları, artan vergi yükü ve kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yaşanan eşitsizlikler de esnafımızın belini bükmektedir. Zincir marketlerin kontrolsüz büyümesi karşısında mahalle esnafı her geçen gün daha fazla güç kaybetmektedir. Küçük işletmeler korunmadan yerel ekonomi korunamaz.”
“KÜÇÜK ESNAF İÇİN DÜŞÜK FAİZLİ, ERİŞİLEBİLİR VE GERÇEKÇİ DESTEK PAKETLERİ HAZIRLANMALIDIR”
Esnafın sorunlarına çözüm için hükümete ve ilgili kurumlara çağrı yapan Ebedinoğlu, şunları kaydetti:
“Bağ-Kur primleri esnafın ödeme gücüne göre yeniden düzenlenmelidir. Gecikme faizleri silinmeli veya makul seviyelere çekilmelidir. Kapsamlı ve sürdürülebilir bir yapılandırma sistemi hayata geçirilmelidir. Bağ-Kur prim gün sayısı 7 bin 200’e düşürülmelidir. Esnaf kredilerindeki SGK ve vergi borcu şartı yeniden düzenlenmelidir. Küçük esnaf için düşük faizli, erişilebilir ve gerçekçi destek paketleri hazırlanmalıdır. Zincir market yasası çıkarılarak mahalle esnafı korunmalıdır. Elektrik, kira ve vergi yükü konusunda esnafa özel destek mekanizmaları oluşturulmalıdır. Esnaf ve sanatkar bu ülkenin omurgasıdır. Esnafın olmadığı yerde üretim olmaz, istihdam olmaz, sosyal hayat olmaz. Esnaf ayakta kalırsa şehir ayakta kalır, ekonomi ayakta kalır. Bizler esnaf ve sanatkarlarımızın sesi olmaya, onların haklı taleplerini her platformda dile getirmeye devam edeceğiz.”
