(TBMM) - TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın sunumu sonrası iktidar ve muhalefet milletvekilleri enflasyon, bütçe dengesi, rezervler ve para politikalarına ilişkin farklı değerlendirmelerde bulundu. Görüşmelerde ekonomi yönetimine yönelik eleştiriler ve savunmalar öne çıkarken, CHP’li Gülcan Kış "Bu ülkede milyonlarca insan artık geçinmek için çalışmıyor, ödemek için çalışıyor” ifadelerini kullandı.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş Başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan milletvekillerine sunum yaptı.

Sunumun ardından söz alan AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, Merkez Bankası’nın temel görevinin fiyat istikrarı olduğunu hatırlatarak enflasyonun haksız kazanca yol açtığını ifade etti. 1990’lı yıllardaki enflasyon rakamlarını örnek gösteren Güneş, "1991 yılında enflasyon yüzde 66, 1992'de yüzde 70, 1993'te yüzde 70; 1994'te 94 krizi çıkıyor ve enflasyon yüzde 125. Yani bu enflasyonu herkes düşürmeyi planlıyor ama çok yani öyle kolay da düşmüyor" dedi.

"2013'ten bu tarafa bütçe açığında çok fazla artış yok"

Enflasyonun temel nedenleri üzerine değerlendirmelerde bulunan Güneş, döviz kuru ile başa çıkılamamasının ve cari açığın önemine değindi. 1960’tan 2003 yılına kadar olan dolar kuru artışlarını sıralayan Güneş, AK Parti iktidarı dönemindeki bütçe disiplinine vurgu yaparak, "AK Parti iktidarlarına baktığım zaman bütçe açığının gayrisafi milli hasılaya oranı yaklaşık yüzde 3'lerin altında. 2013'ten bu tarafa bütçe açığında çok fazla artış yok. Sadece 2023 yılında bir deprem oluyor ve depremin neticesinde bütçe açığı yüzde 4,9 civarında çıkıyor. Onun harici dönemlerde genelde normal seyrediyor." ifadesini kullandı.

Güneş, Orta Doğu’da yaşanan savaşın ekonomik etkilerine ve Merkez Bankası’nın bu süreçteki müdahale gücüne dikkat çekti. Savaşın kurlara etkisinin yönetilememesi durumunda enflasyonun çok daha yüksek geleceğini savunan Güneş, "Eğer bu İran, Amerika, İsrail savaşında kurları sabit tutabilecek veya belli bir aralıkta tutabilecek imkânı, gücü olmasaydı ben size söyleyeyim, enflasyon bu ay yüzde 4 değil de çok daha fazla çıkardı. Neticede bu, sizin gücünüzle alakalı bir şey. Petrolü 65 dolara göre planlamışsanız, petrol olmuş 110 dolar. Bu sizi etkilemez mi? Etkiler tabii ki" diye konuştu.

Enflasyonist ortamı fırsata çeviren kesimler olduğunu belirten Güneş, özellikle gıda ve hizmet sektöründeki fiyat farklarını eleştirdi. Güneş, "Biber Antalya halinde 30 lira, Diyarbakır'da bir markette 230 lira. Tekrar enflasyonist ortama girince bunu fırsat bilen belli kesimler var. Hizmet sektörü bunun başında. Enflasyonun çok üzerinde bir artış yapıyorlar. Hükûmetimizin alması gereken tedbirler olduğunu düşünüyorum" dedi.

"İnşallah bu enflasyonu kısa zamanda düşürürüz"

Vatandaşın döviz yerine altına yöneldiğini ve bunun döviz açığını artırdığını belirten Güneş, TCMB Başkanı Karahan’a altın rezervlerinin güvenliği konusunda bir soru yöneltti. Altın ithalatının ekonomi üzerindeki yüküne değinen Güneş, şunları kaydetti:

"Altın neredeyse bin 800 dolardan ons başına 5 bin 500 dolara çıktı. Ha altın almışız ha döviz almışız ve döviz açığımızı da bu artırıyor. Merkez Bankası'nın altın rezervi önemli ölçüde bizim hükûmetlerimiz döneminde arttı. Özellikle Berat Albayrak döneminde bu altınlar İngiltere'den getirildi. Şimdi İngiltere'de bizim ne kadar altınımız var? Bunu niçin İngiltere'de tutuyoruz? İleride olabilecek herhangi bir olumsuzlukta bu para onlarda kalabilir mi diye ben endişeleniyorum. Bu altınları getirme yönünde bir çabanız var mı?"

Son olarak muhalefetin ekonomi politikalarını eleştiren Güneş, "Vatandaşa umut verecek bir politikaları yok. Bizim uyguladığımız politikaları zaten onlar da savunuyorlar. İnşallah bu enflasyonu kısa zamanda düşürürüz" diyerek sözlerini tamamladı.

CHP'li Kış: Enflasyon düşmüyor, vatandaşın geliri düşüyor

CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış ise ekonomi politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kış, enflasyonun vatandaşın gelirleri üzerindeki etkisine dikkat çekerek, "En düşük emekli maaşının yaklaşık 3 bin lirası yok olmuş. En düşük memur maaşında 9 bin liranın üzerinde kayıp oluşmuş. Yani enflasyon düşmüyor, vatandaşın geliri düşüyor" dedi.

Vatandaşın borç yüküne işaret eden Kış, "Vatandaşın bankalara olan borcu toplam 6.5 trilyon lirayı aşmış durumda. Vatandaş yılın daha ilk 3 ayında 365 milyar lira bankalara faiz ödemiş. Bu tablo bize diyor ki bu ülkede milyonlarca insan artık geçinmek için çalışmıyor. ödemek için çalışıyor" ifadelerini kullandı.

"Çiftçi kredi ödeyemiyor ama bankalar rekor kar açıklıyor"

Bankacılık sektörüne ilişkin verileri de paylaşan Kış, "Aynı dönemde bankalar 3 ayda 288 milyar lira net kar açıklıyor. Vatandaş borçlanıyor, KOBİ yüksek faizle eziliyor, çiftçi kredi ödeyemiyor ama bankalar rekor kar açıklıyor" diye konuştu. Kış, KOBİ kredilerindeki artışa da dikkati çekerek, "Toplam kredi 7 trilyon lirayı aşmış. Batık kredilerde artış oranı yüzde 126" dedi. Merkez Bankası rezervlerine de değinen Kış, "SWAP hariç net rezerv 36.4 milyar dolara gerilemiş durumda. Sadece son 7 haftada 42.4 milyar dolarlık bir erime yaşanmış" ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmesinde Kış, "Avrupa’daki 31 ülkenin yıllık enflasyonu bizim bir aylık enflasyonumuzdan daha düşük. Bu artık dış gelişmelerle açıklanabilecek bir durum değildir" dedi. İcra dosyalarına da dikkat çeken Kış, "Bugün icra dairelerine baktığımızda derdest dosya sayısı 24 milyonun üzerinde" ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'a seslenen Kış, "'Enflasyon düşecek, program çalışıyor, biraz daha sabır, biraz daha kemer sıkma, önümüzdeki yıl rahatlayacağız...' ama aradan geçen zamanda enflasyon düşmedi, gelirler eridi, borç büyüdü, faiz yükü arttı" dedi.

"14 Mayıs'ta enflasyon bandını değiştirecek misiniz? "

CHP Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever ise TCMB Başkanı Karahan'a, "14 Mayıs'ta yayınlayacağınız enflasyon raporunda enflasyon bandını değiştirecek misiniz? Değiştirecekseniz üst limit ne olacak? Size göre ülkenin en önemli sorunu olan tek kişilik rejimin sebep olduğu yapısal sorunu aşmakta en güçlü çaba ne olabilir? Cari açık artışını, bir yıl içinde geri ödenecek borcu düşündüğümüzde ve rezervlerdeki düşüşü dikkate aldığımızda, daha ne kadar kuru tutarak enflasyonu düşürebileceğinizi düşünüyorsunuz?" sorularını yöneltti.