Haber: Gülten AKGÜL
(MARDİN) - Mardin Artuklu Üniversitesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle Kürt edebiyatı ve tarihine ilişkin "Alexander Jaba Koleksiyonu" kitaplaştırılarak yayımlandı. Üniversite yetkilileri, 19. yüzyılda derlenen koleksiyonun dijital arşivden basılı esere dönüştürüldüğünü ve Kürt dili çalışmaları açısından önemli bir kaynak olduğunu belirtti. Çalışma kapsamında 69 dosya ve 39 temel eserin 13 kitap ve 15 cilt halinde akademiye kazandırıldığı açıklandı.
Mardin Artuklu Üniversitesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle, Kürt edebiyatı ve tarihi açısından büyük önem taşıyan "Alexander Jaba Koleksiyonu" kitaplaştırılarak yayımlandı.
Üniversite Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, yayım dolayısıyla üniversitede yaptığı açıklamada, şunları söyledi:
"Alexander Jaba Koleksiyonu, Kürt dili araştırmalarının çok önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Bu koleksiyon, 19. yüzyılın ikinci yarısının başlarında Erzurum Konsolosu olan Alexander Jaba tarafından toplanmıştır. Kürt edebiyatı klasiklerinin ve halk edebiyatı derlemelerinin bir araya getirilmesinden oluşan bu eserler bütünü, Kürt dili alanındaki en derli toplu koleksiyonlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Koleksiyonun Türkiye'ye getirilmesi süreci, 2013 yılında merhum Prof. Dr. Kadri Yıldırım hocamızın yoğun çabalarıyla başlamıştır. Bugünkü üniversite yönetimimizin de desteğiyle merhum Kadri Hoca, muazzam bir gayret göstererek koleksiyonun dijital ortama aktarılıp ülkemize getirilmesini sağlamıştır. Sonraki süreçte eserlerin Türkiye'de basılması hep gündemimizde olsa da çeşitli sebeplerle uzun bir süre sadece dijital bir arşiv olarak mahfuz kalmıştır.
2019 yılında, Ahmet Tarhan hocamızın girişimleriyle konu yeniden gündemimize taşındı. O günden beri üzerinde çalıştığımız bu projeyi hayata geçirmek için en uygun fırsat, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan Hanımefendi'nin kıymetli girişimleriyle doğdu. Kendisinin öncülüğünde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Mardin Artuklu Üniversitesi arasında ortak bir çalışma protokolü hazırlandı ve bakanlığımızın son derece nitelikli katkılarıyla koleksiyon yayımlandı."
Koleksiyonun detaylarını Kürtçe olarak aktaran Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Tarhan ise yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
"Üniversitemizin Kürdoloji bölümü akademisyenlerinden oluşan bir komisyonla çalışmalarımızı tamamladık. Bu ortak çalışma sonucunda koleksiyon; 69 dosya ve 39 temel eser olmak üzere toplam 13 kitap ve 15 cilt halinde basılarak yayımlandı. Koleksiyonda yer alan bazı eserler geçmişte dağınık bir şekilde basılmıştı. Ancak bu çalışmanın asıl tarihi ve bilimsel önemi şudur: 1856-1868 yılları arasında Erzurum'da Kürt âlimi Mele Mahmudê Bazîdî öncülüğünde kurulan komisyon, var olan bütün yazılı ve sözlü kültürü derlemiştir. Koleksiyonun bir diğer büyük önemi ise Farsça yazılmış olan Şerefname'nin ilk defa doğrudan Mele Mahmudê Bazîdî tarafından Kurmancî Kürtçesine çevrilmiş olmasıdır. Jaba’nın ülkesine dönmesi ve Mele Mahmudê Bazîdî’nin vefat etmesiyle bu muazzam çalışmalar maalesef yarıda kalmıştı. İşte bizler, Mele Mahmud’un o gün omuzlarına yüklediği bu tarihi vazifeyi devraldık. Yaklaşık 160 yıl aradan sonra bu eşsiz Kürtçe koleksiyonu tamamlayıp akademiye ve halkımıza kazandırmanın onurunu yaşıyoruz."
