(ANKARA) - EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Sincan Kadın Hapishanesi'nde intihar eden trans Poyraz Esen’in ölümüne ilişkin soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini soru önergesiyle TBMM gündemine taşıdı. Karaca, Adalet Bakanı Akın Gürlek’e "Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, ağır ihmal ve yapısal şiddet bulgularına rağmen verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı Bakanlığınızca bir inceleme başlatılacak mıdır" diye sordu.
Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, trans Poyraz Esen'in Sincan Kadın Hapishanesi'nde intiharına ilişkin yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla ilgili Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi verdi.
Önergede, Poyraz'ın ailesinin avukatlarını hazırladığı rapora yer verildi
Daha önce de konuyu TBMM gündemine taşıyan Karaca, soru önergesinde Poyraz’ın ailesinin avukatlarının hazırladığı rapordaki şu tespitlere yer verdi:
"Poyraz ve diğer trans erkekler hapishane idaresi tarafından psikolojik baskı altındadır ve ölümünden önce de 3 gün kayıt dışı ve keyfi şekilde hücrede tutulmuştur. 1 Aralık günü 'cinsiyet sorgulamasına' maruz bırakıldıktan sonra trans erkeklerin mutlak izolasyon altında tutulduğu G-3 koğuşuna rızası dışında sevk edilmiştir. Ölümünden dakikalar önce ablasıyla yaptığı görüşmede, G-3 koğuşuna konulması nedeniyle derin bir korku ve büyük bir çaresizlik yaşadığı kayıt altına alınmıştır. Kamera kayıtlarına göre, gardiyanlar rutin koridor kontrolünde G-3 koğuşunu bilinçli bir şekilde atlamıştır.
Müdahale sırasında getirilen oksijen tüplerinin hiçbiri çalışmamış, tüpü açmak için İngiliz anahtarı aranmış ve ası vakası olmasına rağmen boyunluk ancak 17 dakika sonra takılmıştır. Butona basılması ile ambulansın gelmesi arasında 21 dakikalık bir kayıp yaşanmış; bu süre zarfında tıbbi ekipman ve personel desteği sağlanmamış, infaz koruma memurlarıyla süreç yürütülmüştür. Hapishane idaresi, olayı Savcılıktan 2 gün boyunca gizlemiş ve Savcı hapishaneye geldiğinde diğer trans tanıkların Savcı ile görüşmesi engellenmiştir."
"Karar, sorumluluğu örtbas etme gayretidir"
Karaca, önergesinde, avukatların değerlendirmelerine işaret ederek, "Rapor kapsamında ortaya konulan tespitler, yalnızca bir ölümün değil, bu ölüme sebep olan yapının sorgulanması gerektiğini göstermektedir. Zira Poyraz’ın ölümü; yalnızlaştırma, görünmezleştirme, utandırılma ve çaresiz kılınma politikalarıyla örülü bir hapishane rejiminin doğrudan sonucudur. Savcılığın şiddeti ‘yasal tedbir’, ağır ihmali ise ‘öngörülemez bir risk’ sayarak verdiği bu kararı, sorumluluğu örtbas etme gayretidir" ifadelerini kullandı.
Karaca, Bakan Gürlek’ten şu sorulara yanıt istedi:
-Poyraz Esen’in 28 Kasım - 1 Aralık 2025 tarihleri arasında “yataklı revir” adı verilen hücrede, herhangi bir disiplin cezası veya yasal statü olmaksızın kayıt dışı tutulmasının yasal dayanağı nedir? Bu uygulama "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçu kapsamında değerlendirilmiş midir?
-Hapishane idaresinin, olay günü 16.31'deki rutin kontrolde diğer tüm koğuşları denetlemesine rağmen, Poyraz Esen’in bulunduğu G-3 koğuşunu hiçbir gerekçe göstermeksizin atlamasının nedeni nedir? Görevini ihmal eden personel hakkında idari bir soruşturma açılmış mıdır?
-Olay günü saat 16.42’de acil durum butonuna basılmasına rağmen, hapishane içine 100 metre mesafedeki kampüs hastanesinden ambulansın ancak 21 dakika sonra 17.03’de gelmiş olması bir ihmal değil midir?
-Müdahale sırasında getirilen oksijen tüplerinin çalışmaması ve tüpü açmak için koğuşa İngiliz anahtarı getirilmesi gibi teknik yetersizlikler hakkında bir soruşturma başlatılmış mıdır? Hapishanedeki tıbbi ekipmanların denetimi en son ne zaman yapılmıştır?
-Poyraz Esen’in rızası dışında yerleştirildiği, mutlak izolasyona dayalı ve trans mahpusların "işkence mekanı" olarak tanımladığı G-3 koğuşunun kurulma amacı ve bu koğuşun yasal statüsü nedir? Mahpuslar buraya hangi kriterlerle seçilip yerleştirilmektedir?
-Sincan Hapishanesinde özellikle trans mahpuslara yönelik uygulanan "mutlak izolasyon" ve "cinsiyet sorgulaması" gibi baskı yöntemlerine dair Bakanlığınızın bir denetim mekanizması bulunmakta mıdır?
-Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, ağır ihmal ve yapısal şiddet bulgularına rağmen verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı Bakanlığınızca bir inceleme başlatılacak mıdır?
-Bakanlığınızca söz konusu olaya dair idari bir soruşturma başlatılmış mıdır? Sonucu nedir?
-Son 5 yıl içerisinde hapishanelerde yaşanan ve "ihmal" iddiasıyla gündeme gelen intihar vakalarının kaçında kamu görevlileri hakkında dava açılmış, kaçında "kovuşturmaya yer olmadığı" kararı verilmiştir?
