(TBMM) - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Biz 'yapılamaz, mümkün değil' denilen projelerin hepsini tek tek hayata geçirdik, daha iyilerini de yapmaya devam ediyoruz. Bizim derdimiz ülkemizin aydınlık yarınlarıdır. Hedefimizde enerjide dışa bağımlılığını bitirmiş, yenilenebilir enerji devrimine imza atmış, sürdürülebilir madencilikte değer zincirini oluşturmuş güçlü bir Türkiye vardır" dedi.
TBMM Başkanvekili Celal Adan'ın başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu'nda Sağlık Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçeleri görüşülüyor. Bütçeler üzerinde grubu olan siyasi partilerin görüş ve önerilerini açıklamasının ardından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar sunum yaptı.
Türkiye'nin 2024 yılında altın dahil maden ithalatının yaklaşık 32 milyar dolar olduğunu belirten Bayraktar, "Bu alandaki dışa bağımlılığımızı düşürmek için, maden üretimimizi her geçen yıl artırıyoruz. 22 yıl önce Gayrisafi Yurtiçi Hasıla içinde bugünkü fiyatlarla 117 milyar TL olan madencilik sektörünün hacmini 2024 yılında 529 milyar TL’ye; maden ihracatımızı da aynı dönemde 7 kat artırarak 6 milyar dolara çıkardık" dedi.
"Hiç kimsenin endişesi olmasın bu kaynağı milli menfaatlerimize en uygun şekilde, devlet eliyle işletecek"
Türkiye'nin borda dünya rezervinin büyük bir kısmına sahip olduğunu kaydeden Bayraktar, şöyle konuştu:
"Bor madeninde, 2024 yılında 2,5 milyon ton satışla 1,3 milyar dolarlık gelir elde ederek rekor kırdık. İnşallah 2025 yılını da benzer seviyelerde kapatacağız. Nadir toprak elementleri modern teknolojilerin ve yeşil dönüşümün temel unsurlarından biridir. Enerji dönüşümünün hızlandığı, dijitalleşmenin vazgeçilmez bir hale geldiği dünyada, nadir toprak elementlerine sahip olmak, yalnızca bir maden zenginliği değil; ülkelerin en önemli stratejik güç alanlarından biri hâline gelmiştir. Elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji sistemleri, gelişmiş uzay ve savunma teknolojileri gibi birçok alandaki ilerlemeler nadir toprak elementlerine olan ihtiyacı artırmıştır. Bizler, nadir toprak elementlerindeki bu yükseliş trendini yıllar öncesinden tespit ederek, potansiyelimizin olduğu bölgelerdeki çalışmalarımıza hız verdik. Bu kapsamda, Eskişehir Beylikova’da 125 bin metreden fazla sondaj yaparak 694 milyon tonluk, dünyada tek sahada en büyük ikinci rezervi keşfettik. Akabinde, pilot tesisimizi 2023 yılı Nisan ayında devreye aldık. 570 bin ton kapasiteli endüstriyel tesisin temelini de önümüzdeki yıl atmayı hedefliyoruz. Hiç kimsenin endişesi olmasın bu kaynağı milli menfaatlerimize en uygun şekilde, devlet eliyle işletecek ve en katma değerli şekilde ekonomimize kazandıracağız.
"Türkiye’yi yalnızca kendi talebini karşılayan bir ülke olmaktan çıkararak bölgesindeki ülkelere doğal gaz ihraç edebilen ülke haline getireceğiz"
Ülkemiz, yıllık yaklaşık 60 milyar metreküp doğal gaz tüketimiyle Avrupa’daki dördüncü büyük ülkedir. Bu yüksek tüketimi mümkün olduğunca kendi kaynaklarımızdan karşılamak için yurt içinde ve yurt dışında arama ve üretim faaliyetlerimizi artırıyoruz. Yurt içi ve yurt dışındaki kara ve deniz sahalarımızda günlük doğal gaz üretimimizi 22 milyon metreküpün üzerine çıkardık, bir üretim rekoru daha kırdık. Bu üretim seviyesi, konut tüketiminin yüzde 42’sine, sanayi tüketiminin yüzde 63’üne, toplam doğal gaz talebinin ise yüzde 15’ine karşılık gelmektedir. Ayrıca, enerji altyapımızı geliştirmek adına birçok önemli faaliyeti hayata geçiriyoruz. Devreye aldığımız doğal gaz iletim ve dağıtım hatları, yer altı depolama tesisleri, LNG terminalleri ve yüzer depolama ve yeniden gazlaştırma üniteleri (FSRU) ile doğal gaz altyapımızı güçlendirdik. Bu süreçte yalnızca yerli üretim kapasitemizi artırmakla kalmadık, aynı zamanda kaynak ülke ve tedarik güzergahlarımızı da arttırdık. Özellikle LNG alanında yaptığımız yatırımlar sayesinde, günlük gazlaştırma kapasitemizi beş katına çıkararak 161 milyon metreküpe ulaştırdık. Bugün, doğal gaz tüketimimizin neredeyse yarısını sıvılaştırılmış gazi (LNG) tedarikiyle karşılayabilir durumdayız. Önümüzdeki dönemde bu kapasiteyi günlük 200 milyon metreküpe yükselteceğiz. Bu çalışmalarımızla Türkiye’yi yalnızca kendi talebini karşılayan bir ülke olmaktan çıkararak bölgesindeki ülkelere doğal gaz ihraç edebilen bir merkez ülke haline getireceğiz.
"Dünyanın etrafını altı kere dolaşacak kadar biz doğal gaz şebekemizi aktif hale getirdik"
Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda, sahip olduğumuz petrol ve doğal gaz potansiyelinin ortaya konması, yeni keşifler yapılması ve üretim kabiliyetimizin artırılması adına dünyada sayılı enerji filolarından birini kurduk. Kısa süre önce filomuza ilave iki adet yedinci nesil ultra derin deniz sondaj gemisi kazandırdık. Bu gemilerden ilki eylül ayında ikincisi ise bu ayın başında 'Mavi Vatan'a ulaşmıştır. Böylece, altı sondaj gemisi, iki sismik araştırma gemisi ve destek unsurlarıyla birlikte, Türkiye’yi dünyanın en büyük dördüncü arama ve üretim filosuna sahip ülkesi konumuna getirdik. Millî filomuzla sürdürdüğümüz çalışmalar kapsamında, 2025 yılı içinde güncel ekonomik değeri yaklaşık 37 milyar dolar olan 92 milyar metreküpün üzerinde yeni doğal gaz rezervi bulduk. Bir yıl önce günlük 7 milyon metreküp olan üretimimizi 9,5 milyon metreküpe çıkardık. Böylece sadece son bir yılda sağladığımız bu üretim artışıyla ilave bir milyondan fazla evin ihtiyacını kendi yerli doğal gazdan karşılar hale geldik.
Filomuza geçen yıl kattığımız yeni yüzer üretim platformumuz 'Osman Gazi' ile günlük üretim kapasitemizi 2026 yılında, 20 milyon metreküpe çıkaracağız. 2028’de devreye alacağımız ikinci yüzer üretim tesisimizle bunu günde 40 milyon metreküpün üzerine çıkaracağız. İletim ve dağıtım şebekemizin uzunluğunu 245 bin kilometreye çıkardık. Yani dünyanın etrafını altı kere dolaşacak kadar biz doğal gaz şebekemizi aktif hale getirdik. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde AK Parti olarak enerji alanındaki en önemli devrimlerimizden biri olan bu proje ile 2002'de sadece 5 ilde kullanılan doğal gazı, bu altyapıyla 81 il ve 956 yerleşim yerine ve nüfusumuzun yüzde 85’ine ulaştırır hale getirdik. Yürüttüğümüz yoğun çalışmalarla, Ankara-Edirne otoyolu uzunluğuna tekabül eden yaklaşık 700 kilometrelik yol ağı inşa ettik. Geçen yıl bu zamanlarda Gabar’da günlük 61 bin varil petrol üretirken, bugün günlük 81 bin varil üretime çıktık.
"Terörsüz Gabar'da hayata geçirdiğimiz bu proje ile 'Terörsüz Türkiye'nin ne kadar eşsiz fırsatları beraberinde getirdiğini gösterdik"
Gabar sahasındaki bu başarı, yalnızca üretim rakamlarıyla ekonomik değerlerle sınırlı değil. Sahadaki faaliyetlerimiz kapsamında 3 bin 500'ün üzerinde çoğunluğu Şırnaklı olmak üzere genç kardeşlerimize iş imkânı oluşturduk. Bölgenin istihdamına önemli bir katkı yaptık ve 'Terörsüz Gabar'da hayata geçirdiğimiz bu proje ile 'Terörsüz Türkiye'nin ne kadar eşsiz fırsatları beraberinde getirdiğinin de bir örneğini aziz milletimize gösterdiğimize inanıyorum. Diğer taraftan, Diyarbakır’da yürüttüğümüz çalışmalarda yatay sondaj yöntemiyle üretilebilecek önemli miktarda kaya petrolü rezervi olduğuna inanıyoruz. Gabar sahasıyla birlikte Şırnak’ı petrolün en fazla üretildiği il haline getirdik, bu yeni üretim yöntemi ile sırada inşallah Diyarbakır var.
Son bir yılda, yaklaşık beş Keban Barajı’na denk ve tamamına yakını yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşan, 7.500 MW’ın üzerinde kapasiteyi devreye alarak, elektrik üretimindeki kurulu gücümüzü 121.412 MW’a çıktı. Sadece son bir yıl içinde devreye aldığımız yenilenebilir enerji santralleri, işletme ömürleri boyunca toplam 81 milyar metreküp doğal gaz ithalatını önleyecek ve 118 milyon ton karbon emisyonunu da engelleyecektir. Bu alandaki yatırımlarımız sayesinde, yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içindeki payını yüzde 62’ye, yerli kaynakların oranını ise yüzde 71’e yükselttik. Yenilenebilir enerji kaynaklı kurulu gücünde Türkiye olarak, Avrupa’da 5’inci, dünyada ise 11’inci sırada yer alıyoruz. İşletmeye alınacak yenilenebilir enerji santrallerini şebekeye sorunsuz şekilde bağlamak için 2035’e kadar 30 milyar dolarlık yatırımla 25 bin kilometre yeni yüksek gerilim hatlarını ve trafo merkezlerini devreye almayı planlıyoruz. Bu kapsamda, ülkemizde bir ilk olarak yüksek gerilim doğru akım (HVDC) iletim hatlarını da inşa edeceğiz. Bunun için, iletim altyapı projelerimizde kullanılmak üzere Dünya Bankası ile ilk etapta 6 milyar dolarlık finansman paketi hususunda anlaşmaya vardık.
"Akkuyu Nükleer Güç Santrali projemiz, reaktörlerin hepsi tamamlanıp devreye alındığında elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu tek başına karşılayacaktır"
Akkuyu Nükleer Güç Santrali projemiz, reaktörlerin hepsi tamamlanıp devreye alındığında; ülkemizin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu tek başına karşılayacaktır. Bu sayede, yıllık 7 milyar metreküp doğal gaz ithalatının yanında 35 milyon ton karbon salımı önlenecektir. Ayrıca, nükleer kapasitemizi artırmak amacıyla Sinop ve Trakya nükleer güç santrallerine yönelik çalışmalarımıza devam ediyoruz. Geleneksel nükleer santrallerin yanı sıra, önümüzdeki yıllarda yaygınlaşmasını beklediğimiz küçük modüler reaktörlere (SMR) yönelik çalışmalarımıza da devam ediyoruz. Yerli sanayimizin kabiliyetlerini ve yetişmiş insan kaynağımızı bir araya getirerek Türkiye’yi, kendi SMR teknolojilerini geliştiren ve bunları bölgesel pazarlara sunabilen bir konuma taşımayı hedefliyoruz. Bu çerçevede, 2050’ye kadar 5 bin MW düzeyinde SMR kurulu gücüne erişerek toplam 20 bin MW nükleer kapasiteye sahip bir ülke olmayı planlıyoruz. Böylece, sadece enerji arz güvenliğini sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda ülkemizi geleceğin düşük karbonlu teknolojilerinde söz sahibi konuma getirmeyi hedefliyoruz.
Biz 'yapılamaz, mümkün değil' denilen projelerin hepsini tek tek hayata geçirdik, daha iyilerini de yapmaya devam ediyoruz. Bizim derdimiz ülkemizin aydınlık yarınlarıdır. Hedefimizde; enerjide dışa bağımlılığını bitirmiş, yenilenebilir enerji devrimine imza atmış, sürdürülebilir madencilikte değer zincirini oluşturmuş güçlü bir Türkiye vardır.
"2025 yılının ilk on bir ayında tüm vatandaşlarımızın elektrik ve doğal gaz faturalarının yaklaşık 578 milyar TL’si devletimiz tarafından karşılandı"
Millete hizmet aşkıyla yürüttüğümüz tüm bu faaliyetlerin esas gayesi, vatandaşlarımızın enerjiye kesintisiz, güvenilir ve uygun fiyatla erişmesidir. Bununla birlikte, küresel piyasalarda belirlenen enerji ve emtia fiyatları jeopolitik gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir. Bu durumdan vatandaşlarımızın olumsuz etkilenmemesi için pandemi döneminde başlattığımız ve devletimizce sağlanan enerji tüketim desteğini sürdürüyoruz. Bu çerçevede, 2025 yılının ilk on bir ayında tüm vatandaşlarımızın elektrik ve doğal gaz faturalarının yaklaşık 578 milyar TL’si devletimiz tarafından karşılandı. Yıl sonuna kadar bu tutarın 646 milyar TL’yi aşacağını öngörüyoruz. Halihazırda konutlarda kullanılan elektriğe ortalama yüzde 55, doğal gaza ise yüzde 45 oranında destek sağlıyoruz. Bunun yanı sıra, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızca, dar gelirli haneler için elektrik tüketim desteği kapsamında, günümüz fiyatlarıyla; 2019-2025 yılları arasında 3,5 milyon haneye 87 milyar TL doğrudan destek verdik, 2022-2025 yılları arasında 679 bin haneye 4,8 milyar TL doğrudan doğal gaz desteği sağlandık ve 2003 yılından bu yana toplamda 226 milyar TL tutarında kömür yardımı yaptık. Bulduğumuz tüm kaynakları Gabar’daki petrolü, Karadeniz’deki gazı, Türkiye’nin dört bir yanında ürettiğimiz madenlerden aldığımız devlet paylarını vatandaşlarımıza sağladığımız enerji destekleri için kullanıyoruz.
"Merkez Teşkilatı 2024 yılı bütçesi başlangıç ödeneği 48,3 milyar TL iken, tasarruf tedbirleri kapsamında 7,5 milyar TL azaltılarak 40,8 milyar TL’ye düşürüldü"
Bakanlığımız merkez teşkilatı 2024 yılı bütçesi başlangıç ödeneği 48,3 milyar TL iken, uygulanan tasarruf tedbirleri kapsamında 7,5 milyar TL azaltılarak 40,8 milyar TL’ye düşürülmüştür. Bu tutarın 38,2 milyar TL’si harcanmış olup kalan 2,6 milyar TL ödenek yıl sonunda iptal edilmiştir. 2026 yılı bütçe teklifimiz ise genel aydınlatma giderleri dahil olacak şekilde 36,1 milyar TL’dir. Merkez teşkilatımız ile birlikte MTA, MAPEG, TENMAK, EPDK ve NDK’nın 2024 yılı gideri 51,8 milyar TL olarak gerçekleşmiş olup 2026 için teklif edilen toplam bütçe tutarı 58,4 milyar TL’dir."
Bakan Bayraktar'ın sunumuna, DEM Parti sıralarından tepki gelirken; AK Partili milletvekilleri alkışla destek verdi. DEM Parti grubunun sıralarında Soma maden faciası ve iktidarın madencilik politikalarını eleştiren çeşitli görseller yer aldı.
