(TBMM) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticinin krediye ulaşmakta zorluk yaşadığını belirterek, "Bugün üretici sadece traktörünü ya da hayvanını değil, ürününü, stokunu ve hatta gelecekte elde edeceği gelirlerini teminat göstermek zorunda kalıyor. Bu durum üretimin finansmanında zorlukların var olduğunu da işaret ediyor" dedi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, tarım kesimindeki borçlanma ve icra verilerini değerlendirdi.
Hafta sonu dört ayrı ilde esnaf, çiftçi, üretici ve besicilerle görüştüğünü anlatan Gürer, her bölgenin farklı sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Gürer, "Sarıyer’de bütünşehir yasası kapsamında köyler mahalleye dönüşmüş. Burada hayvancılık yapanlarla o bölgede yer alan villaların iç içe girmişliği nedeniyle ortaya çıkan sorunda hayvancılık yapanlar kendilerine yeni bir alan gösterilmesini bekliyor. Kayseri’ye gittiğiniz zaman besici, besi hayvanı sınırlılığından dolayı yaşadığı sorunu anlatıyor. Niğde’ye gittiğinizde esnaf da çiftçi de borç döngüsüyle içine düştüğü durumu ve ayrıca depoda kalan patateste yaşanan sıkıntıyı size yansıtıyor. Çukurova’ya gittiğinizde Adana’da değişen ürün deseni size anlatılıyor" ifadelerini kullandı.
"YÜKSEK GİRDİ MALİYETLERİ, DÜŞÜK ALIM FİYATI DENGELERİ BOZDU"
Tarım kesiminde krediye erişim ve teminat sorunlarının büyüdüğünü kaydeden Gürer, "Kredi alacağı zaman çiftçi, esnaf, vatandaş traktör, otomobil, ev gibi teminat gösterip kredi erişimi sağlıyordu. Ekonomide yaşanan sorunlar ile bu alanda değişiklikler de oluşmaya başladı" dedi.
Rehin sözleşmelerinde son yıllarda ciddi artış yaşandığını kaydeden Gürer, "2018-2023 dönemine baktığımızda 2018’de 8 bin 85 olan rehin sözleşmesinin 2023’te 15 bin 768’e çıktığını görüyoruz. Yüzde 95’e yakın artış olduğunu ifade etmeliyim. Üretim yerine borçlanma yaygınlaşmış durumda. Tarım kesimi yatırım için değil, faaliyetini sürdürebilmek için rehin vermek durumunda kalıyor" değerlendirmesinde bulundu. Gürer, girdi maliyetlerindeki artışın üreticiyi zorladığını ifade ederek, "Yüksek girdi maliyetleri, düşük alım fiyatı dengeleri bozdu. Bu nedenle çiftçi de işi daralan esnaf da finansmana ulaşmak için elindeki varlıkları teminat göstermeye yöneldi" diye konuştu.
Toplam işlem sayılarındaki yükselişe de dikkat çeken Gürer, "2018’de 9 bin 411 olan toplam işlem sayısı 2023’te 22 bin 191’e yükselmişti. 2021-2023 dönemindeki yükseliş ekonomide yaşanan kırılmanın sahaya yansıdığını gösteriyor. Bu süreçte rehin işlemlerindeki artış, üretimden çok finansman baskısının büyüdüğünü tanımlıyor" ifadelerini kullandı.
Gürer, rehinli varlık sayısındaki düşüşün dikkati çekici olduğunu belirterek "2018’de 393 bin olan rehinli varlık sayısı 2021’de 637 bine yükselirken, 2025’te 199 bine geriliyor. 2018’den 2021’e yaklaşık yüzde 62’lik bir artış varken, 2021-2025’te ise yüzde 68’lik bir düşüş söz konusu. Bu anlamda bu değişim dikkatle okunmalı. 2021’de üretici varlıklarının önemli bir bölümünü teminat göstermek zorunda kaldı. 2025’e gelindiğinde ise bu varlığın bir kısmının sistem dışına çıktığı ya da üreticinin teminat kapasitesinin de zayıfladığı görülüyor. Üretim gücünde önemli bir daralma var. Rehin sayısındaki gerileme tek başına olumlu bir değerlendirme olarak okunamaz" değerlendirmesinde bulundu.
Üreticinin artık ürününü ve gelecekteki gelirini de teminat göstermek zorunda kaldığını söyleyen Gürer, "Bugün üretici sadece traktörünü ya da hayvanını değil, ürününü, stokunu ve hatta gelecekte elde edeceği gelirlerini teminat göstermek zorunda kalıyor. Bu durum üretimin finansmanında zorlukların var olduğunu da işaret ediyor" ifadelerini kullandı.
Gürer, tarım kesiminin borç yükünün arttığını dile getirerek, "Cumhuriyet tarihinin bankalara ve finans kurumlarına olan borç 1 trilyon 377 milyar lirayla rekora erdi. Bunu piyasa borçlarıyla değerlendirdiğimizde yalnızca tarım kesiminin 1 trilyon 500 milyar lira borcu olduğunu ifade etmek isterim" dedi.
"BATIK KREDİLERDE 24-30 NİSAN HAFTASINDA 6,5 MİLYAR LİRALIK ARTIŞ YAŞANDI"
İcra dosyalarındaki artışa da işaret eden Gürer, şöyle konuştu:
"İcra dairelerinde bu dönem 2 milyon 741 bin dosya sonuçlandırılıp işlemden kaldırıldı. Gelen dosya sayısında sınırlı bir azalma ve kaldırılan dosya sayısına rağmen UYAP üzerinden açılan ve icra dairelerinde derdest bulunan toplam dosya sayısı 8 Mayıs itibarıyla 24 milyon 840 bin 46 bin. Derdest dosya sayısının son bir yılda 1 milyon 458 bin adet arttığı dikkate alındığında ekonomik uygulamalarla ortaya çıkan sorunların icra haciz işlemlerindeki sıkıntıyı da gözler önüne serdiğini ifade etmeliyiz."
Batık kredilerde de hızlı artış yaşandığını kaydeden Gürer, "Batık kredilerde 24-30 Nisan haftasında 6,5 milyar liralık artış yaşandı. Batık krediler ilk kez 700 milyar lira sınırını aştı. 703 milyar 600 milyon liraya çıkan batık krediler bu bağlamda dikkat çekici" dedi.
Uygulanan ekonomi politikalarını eleştiren Gürer, "Vatandaşın, esnafın, çiftçinin, sanayicinin, memurun kredi kullanımı ve krediyle borçlanmaları artarken, ödemede ortaya çıkan sonuçlardan dolayı da giderek icralar artıyor. Protestolar artıyor. Sıkıntılar derinleşiyor. Uygulanan ekonomik politikanın işçi, çiftçi, esnaf, emekli ve sanayiciyi mutlu eden değil, onların sorunlarını artıran bir sürece neden olduğu artık görülmeli" diye konuştu.
