Haber: Hakan KAYA-Kamera: Mehmet ÇALPAR

(İSTANBUL) 9 günlük bayram tatili öncesi Esenler Otogarı sakin günlerini geçiriyor. Bayramı İstanbul dışında geçirmek isteyen 5 kişilik bir ailenin gidiş dönüş toplam bilet harcaması Van için 35 bin liraya çıkarken, aynı aile Rize'ye 18 bin 500, Muğla'ya 14 bin, Edirne'ye ise 7 bin liraya seyahat edebiliyor. ANKA'ya konuşan bir yurttaş içinde bulundukları durumu, "Emekli için de asgari ücretli için de ekonomik durum çok zor. Bu maliyetleri karşılayamayız. Bırakın şehir dışına tatil amaçlı gitmeyi İstanbul içerisinde her hangi bir yere tatile gitmek bile zor bu şartlar altında" sözleri ile özetledi.

Kurban Bayramı'na sayılı günler kala otogarlarda az da olsa hareketlilik başladı. Bayram tatilinin hafta sonuyla birleşmesiyle 9 güne uzaması üzerine yurttaşlar da bayramı il dışında geçirmenin planlarını yapmaya çalışıyor ancak bayram tatilini il dışında geçirmek isteyen yurttaşlar yüksek maliyetlerle karşılaşabilir.

Bayramı İstanbul dışında geçirmek isteyen 5 kişilik bir ailenin toplam masrafı ise gideceği yere göre değişiyor. Örneğin, 5 kişilik bir aile İstanbul'dan Van'a kişi başı 3 bin 500 lira bilet fiyatıyla gidiş-dönüş masrafı 35 bin liraya çıkarken, aynı aile kişi başı ortalama 1.850 lirayla Rize'ye gidiş-dönüş toplamda 18 bin 500 liraya, Muğla'ya kişi başı 1.400 liradan gidiş-dönüş 14 bin liraya, Edirne'ye ise kişi başı 700 liradan toplamda gidiş-dönüş olmak üzere 7 bin liraya seyahat edebiliyor.

Esenler Otogarı'nda mikrofon uzattığımız yurttaşların bazıları otobüs bilet fiyatlarının yüksekliğinden yakınırken bazıları da mazot fiyatlarındaki artış nedeniyle normal buldu. Yurttaşların görüşleri şöyle:

"BİLETİ 595 LİRAYA ALDIM, GEÇEN SENE 350 CİVARINDAYDI"

"Kızımı İzmir'e gönderiyorum. Bileti 595 liraya aldım. Geçen sene 350 lira civarındaydı. Bu artışın mazot fiyatlarındaki artıştan kaynaklandığını düşünüyorum. Savaşın da etkisiyle brent petrol 115 dolarlara kadar çıkınca mazot fiyatlarına yansıdı. Firmalar da buna kayıtsız kalamazdı. Bu artışı normal karşılıyorum. Benim de kullandığım araçta depom 3 bin 500 liraya dolarken şu an 4 bin 500 liraya doluyor. Bayramda memleketim Çanakkale'ye gitmeyi düşünüyorum. Kendi aracımla gideceğim ancak bu akaryakıt artışları çok fazla yansıdı. Bakalım düşünüyoruz."

"BIRAKIN ŞEHİR DIŞINA TATİL AMAÇLI GİTMEYİ İSTANBUL İÇERİSİNDE HER HANGİ BİR YERE TATİLE GİTMEK BİLE ZOR"

"İzmir'e gidiyorum. Bilet fiyatları beklentimin biraz üzerinde. Bunu açıklayacak makamların bununla ilgili sebepleri vardır ama günümüz ekonomik koşulları içerisinde yüksek. Ben de emekliyim. Dolayısıyla aldığım emekli maaşım göz önünde bulundurulduğunda fiyatlar pahalı. Geçen sene daha uygundu. Son 3-5 yıla kıyasla pahalı. Enflasyonun neye göre ölçüldüğünü tabi ki biz bilmiyoruz fakat gerçekte enflasyon rakamları doğruyu yansıtmıyor. Geçen sene almış olduğumuz her hangi bir üründe yüzde 30 oranında bir artış var. Bayramda pek bir şey yapamayacağız. Bundan 5-10 sene önce emekli olmamama rağmen çalışan bir insan olarak bayram nedeniyle bir tatil yapma imkanım oluyordu ama şu an çok zor. Yani evde oturacağız. Hastam var İzmir'de. O sebeple ben İzmir'e yolculuk yapıyorum. Keyfi ya da tatil amaçlı bir seyehat değil, mecburen gidiyorum. Emekli için de çalışan için de asgari ücretli için de ekonomik durum çok zor. Bu maliyetleri karşılayamayız. Bırakın şehir dışına tatil amaçlı gitmeyi İstanbul içerisinde her hangi bir yere tatile gitmek bile zor bu şartlar altında."

"Bayramı memkeletimde geçireceğim. Yaşlı annem var onun yanına gidiyorum. Ona bakmak zorundayım. Maddi olarak hiç kimse memnun değil. Hayat pahalılığı almış başını gidiyor. Memleketimden İstanbul'a gelene kadar 2 bin lira param gitti."

"MEMLEKETİMİN DURUMU İYİ DEĞİL, KÖTÜYE GİDİYOR"

"Edirne'ye gezmeye gidiyorum. Bileti 700 liraya aldım. 3 ayda bir hep oradayım. Geçen sene 500 liraydı. Memleketimin durumu iyi değil, kötüye gidiyor. Her zaman zam. Bayramda evdeyim. Zaten annem yanımda. Bayram ziyaretim yok."

"Bursa'ya gidiyorum. Ben öğrenciyim. Bilet fiyatları benzin fiyatlarına göre makul seviyelerde. Biletimi 780 liraya aldım. Geçen sene 400-500 seviyelerindeydi. Bayramda tekrar İstanbul'a gelmeyi düşünüyorum. Bursa'da okuyorum ama ailem İstanbul'da yaşıyor."

"Milas'a gidiyorum. Gidiş dönüş 2 bin lira bileti aldım. İstanbul'a bir iş için geldim. Bodrum'da yaşıyorum. Ben diyalize giriyorum. Emekliyim. Sağlığım bozuk olduğu için zor yaşıyorum."

"BİLETLERİ MECBUR DAHA ÖNCE ALIYORUZ ÇÜNKÜ GÜNÜBİRLİK ALIRSANIZ FİYATLAR ARTIYOR"

"Kırıkkale'ye gidiyorum. 800 liraya aldım bileti. Geçen sene 400 liraya geliyordum şu an 800 lira. Nedeni de yakıt. Kırıkkale'de yaşıyorum. Buraya tatile geldim. Bayramda yine buradayım tarihi yerleri gezeceğim. Biletleri mecbur daha önce alıyoruz. Çünkü günübirlik alırsanız fiyatlar artıyor. Bu yüzden biletleri önceden alıyoruz. 200 lira gibi bir indirim oluyor."

"Balıkesir-Gönen'e gideceğim. Bin 200 liraya aldım biletimi. Geçen sene bin liraydı biletin fiyatı. Her şeye artış var. Biletlere de artış olacak. Normal. Her şeye zam geliyor. Otobüs firmaları ne yapsın? Köprülere zam, herkes zararda."

Akaryakıt zamlarından yakınan otobüs firması çalışanları ise şu şöyle konuştu:

"MAZOTTA YÜZDE 100 ARTIŞ VAR AMA BİLETTE 25-30 ORANINDA BİR ARTIŞ OLDU BU DURUM BİZİ KURTARMIYOR"

Yazıhane çalışanı Mustafa Güneşli: "Bayram yoğunluğu daha başlamadı. Ayın 20'sinden sonra talepler artar. Mazotlar yüksek. Otobüsçüler isyanda. Mazot fiyatı aldı başını gitti. Şimdi çoğu otobüsçüler gidip gelmiyor. Bilet fiyatları geçen yıla göre, mazot 38 liraydı, biz yolcuyu bin 500 liraya taşıyorduk. Bu yıl mazot 80 liraya dayandı, 2 bin liraya yolcuyu götürüyoruz. Mazotta yüzde 100 artış var ama bilette yüzde 25-30 oranında bir artış oldu. Bu durum bizi kurtarmıyor. Hep zarar. Bakalım nereye kadar gidecek. Biz de bilemiyoruz artık."

"ÖNÜMÜZDEKİ HAFTAİÇİ FİYATLAR YÜKSELİR"

Otobüs firması yetkilisi Mehmet Ali Küçükaslan: "Bayram yoğunluğu yavaş yavaş başlıyor. Bilet fiyatlarımız artık Ulaştırma Bakanlığı'nın verdiği fiyat tarifesi çerçevesinde. Bilet fiyatlarımız ne aşağı ne de yukarı. O tarifenin dışına çıkılmadığı için fiyatlarımız normal. Geçen seneye oranla yüzde 30-40 oranında bir artış var fiyatlarda. Bu artışın nedeni yüzde 90 oranında akaryakıttaki yükselişten kaynaklanıyor. Bayram nedeniyle dünden itibaren başladı yavaş yavaş satışlar. Bugün alanlar var. Önümüzdeki haftaiçi fiyatlar yükselir. Genelde bizim sektörde iş yok. Uçak biletlerinin uygun olmasından dolayı otobüs sektörüne pek talep yok. Otobüs bilet fiyatlarıyla, uçak fiyatları hemen hemen aynı düzeyde gittiği için bayram dolayısıyla biraz yoğunluk oluyor. Onun dışında her hangi bir yoğunluk yok."